II SA/Gl 652/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie usytuowania garażu oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. E. A. skierował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. zawiadomienie o stojącym na posesji nr 1 przy ulicy [...] garażu, którego wjazd w postaci dwóch skrzydeł bramy uchylnej, otwieranej automatycznie (motorem), zajmuje skraj jezdni o ponad 1 metr. Takie usytuowanie i działanie tej bramy było powodem uszkodzenia roweru, kiedy nocą wracał do domu położonego przy tej ulicy. W wyniku braku dobrego oświetlenie terenu, wjechał w otwarte skrzydło bramy, uderzając w tę bramę głową. Wobec wątpliwości związanych z prawidłowym odczytaniem intencji przedłożonego zawiadomienia, organ pismem z dnia [...]r., w trybie art. 3 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wezwał E. A. do sprecyzowania i określenia żądania umożliwiającego prowadzenie dalszego postępowania. Dodatkowo organ zobowiązał wnioskującego o podanie interesu prawnego lub materialnego w celu potwierdzenia możliwości uznania go za stronę postępowania . Pismem z dnia [...]r. wnioskujący wskazał, iż jego pismo "miało służyć do usunięcia zagrożenia zdrowia, życia lub zniszczenia pojazdu." Dodał, że o sprawie powiadomił Prokuraturę w J. w dniu [...]r., Uzupełnił, że obecnie wjazd do tego garażu został ponownie przebudowany, ale nie zostało usunięte zagrożenie, gdyż stalowe skrzydła bramy nadal otwierają się bezpośrednio na skrzyżowanie i przekraczają one "skrajną drogi o 2 m". Postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., przywołując w podstawie art. 61a i art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustawionego garażu na terenie posesji położonej w J. przy ulicy [...] W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na E. A. zwrócił się z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie usunięcia zagrożenia zdrowia, życia lub zniszczenia pojazdu w związku z ustawionym na posesji nr 1 przy ulicy [...] garażem. Ustalono jednak, na podstawie posiadanego materiału (w tym wypisów z ewidencji gruntów), że wnioskujący nie ma przymiotu strony. Wezwany przez organ nie wykazał także własnego interesu prawnego lub materialnego. Biorąc zatem pod uwagę powyższe zgodnie z art. 61a Kodeksu, należało orzec jak w sentencji postanowienia. Pismem z dnia 6 listopada 2011 r. E. A. złożył zażalenie (nazwane odwołaniem) na powyższe postanowienie. Nie zgadzając się z otrzymanym postanowieniem zwrócił uwagę na zagrożenie powodowane otwieraniem się skrzydeł bramy posesji przy ulicy [...] na teren drogi publicznej. Nie ma z tym nic wspólnego garaż na tej posesji. Problemem jest więc sposób otwierania się bramy tej posesji, gdyż skrzydła bramy otwierając się na drogę publiczną przekraczają skrajne drogi i skrajne jezdni, stanowiąc zagrożenie. Jest to niebezpieczne dla każdego uczestnika prowadzącego samochód lub inny pojazd (rower). Wskazał też na naruszenie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzając, że na organie administracji ciąży obowiązek dokonania wstępnej oceny, czy dany podmiot jest stroną postępowania czy też nie posiada takiego przymiotu. Stroną postępowania, w myśl art. 28 Kodeksu, jest "każdy, czyjego interesu pranego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Interes prawny w rozumieniu powyższego przepisu oznacza w istocie istnienie związku pomiędzy sferą indywidulanych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień i obowiązków. Związek ten musi być bezpośredni czyli dotyczyć musi bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu, co zdecydowanie różni się od interesu faktycznego, który nie może być poparty przepisami prawa. W analizowanej sprawie, w ocenie organu, skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Pomimo wezwania przez organ pierwszej instancji zainteresowany nie przedstawił stosownych dokumentów. Stąd też postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy zwrócił się do organu pierwszej instancji o uzupełnienie postępowania poprzez przedłożenie danych opisowych i rysunkowych zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków obejmujących nieruchomość zlokalizowaną w J. przy ulicy [...] oraz nieruchomości sąsiednie. Na podstawie uzyskanych informacji potwierdzono, iż skarżący nie jest właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości, na której zlokalizowany jest przedmiotowy garaż, nie jest też właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości sąsiedniej. Z dołączonej dokumentacji wynika, że właścicielem nieruchomości położonej przy ulicy [...] (miejsce zamieszkania skarżącego) jest A. A., a ponadto nieruchomość ta nie jest nieruchomością sąsiednią w stosunku do tej, na której stoi przedmiotowy garaż. W kontekście powyższego, wobec faktu, iż skarżący nie wykazał się interesem prawnym, a ustalenia organów wskazują bezsprzecznie, iż nie posiada ona przymiotu strony, należało orzec jak w postanowieniu organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy dodał przy tym, że organ powiatowy niezależnie od powyższego jest obowiązany badać w każdym przypadku powzięcia informacji o samowoli budowlanej, czy zachodzą przesłanki stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działający jako pełnomocnik skarżącej A. A., E. A. wyraził niezadowolenie z otrzymanego postanowienia. Zwrócił uwagę na naruszenie prawa- tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wyjaśnił, że działał na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez żonę A. A., przy czym organy nie domagały się przedłożenia tego pełnomocnictwa. Podkreślił, że ulica [...] jest drogą dojazdową do dalszych posesji, w tym do posesji nr 2 i nr 3. Przedmiotowa brama stanowi więc zagrożenie dla ruchu po tej drodze, które do chwili obecnej nie zostało usunięte. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, potrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, że pomimo wezwania skarżący nie wykazał interesu prawnego, a także nie wynika on z dokumentacji zgormadzonej w sprawie. Z tej przyczyny organ odwoławczy uznał, że odmowa wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie jest uzasadniona. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącej E. A. podtrzymał skargę i zawarte w niej argumenty . Dołączył do akt decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., potwierdzając, iż droga w świetle której otwiera się sporna brama jest drogą publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie jest w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. Przyjdzie zauważyć, że postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kodeksu czyli żądanie o wszczęcie postępowania- zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten dodany został ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. Celem wprowadzenia powyższej regulacji było "odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego – merytorycznego, które kończy się rozstrzygnięciem żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. W ocenie ustawodawcy w sposób bardziej zrozumiały odróżni etap wstępny dotyczący wszczęcia postępowania od etapu merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały jednak w wymienionym przepisie skonkretyzowane. Nie może być jednak w tym zakresie wątpliwości, że mieścić się tu powinny sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Zatem według obowiązującego stanu prawnego wszczęcie postępowania w każdej sprawie jest uzależnione od wstępnej oceny, czy podmiot występujący z takim wnioskiem posiada legitymację do występowania w roli strony postępowania administracyjnego. Po dokonaniu wstępnej oceny przez organ po wpłynięciu wniosku o wszczęcie postępowania, iż dany podmiot nie posiada legitymacji w tym zakresie, organ ten ma obowiązek wydać akt administracyjny – postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Na organie ciąży zatem obowiązek wstępnej oceny, czy dany podmiot jest stroną postępowania, czy też nie posiada takiego przymiotu. Z kolei na podmiocie wnoszącym żądanie wszczęcia postępowania ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności dowodzących, iż może zostać uznana uznany za stronę postępowania. W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., na podstawie tego przepisu odmówił wszczęcia postępowania na wniosek pełnomocnika skarżącej, podnosząc, iż nie posiada on przymiotu strony postępowania. Przyznać za organem trzeba, że w myśl art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego "stroną jest każdy, czyjego interesu pranego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". W analizowanej sprawie organy bezspornie ustaliły, że E. A. nie jest właścicielem nieruchomości położonej przy ulicy [...]. Właścicielką nieruchomości nr 3 położonej przy tej ulicy jest A. A., żona wnioskującego. Nawet przy założeniu, że E. A., działał na podstawie udzielonego przez żonę pełnomocnictwa (opatrzone datą 2 października 2011 r. znajduje się w aktach sądowych – k.8.), to i tak działka ta nie sąsiaduje bezpośrednio z działką nr 1, na której zlokalizowana jest przedmiotowa brama, otwierająca się na drogę publiczną – ulicę [...]. Zasadnie zatem organy ustaliły, że wnioskujący o wszczęcie postępowania w sprawie usytuowania bramy od garażu na posesji nr 1 przy ulicy [...] w J. nie legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem ze względu na który żąda wszczęcia postępowania w sprawie. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma więc osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało uznać, że zaskarżone postanowienie, a także utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały zgodnie z art. 61a § 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż o ile potwierdzone zostaną okoliczności wskazujące na naruszenie prawa poprzez kwestionowane usytuowanie bramy wjazdowej posesji nr 1 przy ulicy [...], organy winny przeprowadzić postępowanie w tym zakresie działając z urzędu. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż orzekające w sprawie organy wydając zaskarżone postanowienia prawidłowo dokonały oceny stanu faktycznego i prawnego i nie naruszyły przepisów postępowania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270) oddalił skargę.