II SA/Gl 655/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Pismem z dnia [...] roku skierowanym do Urzędu Miasta K. D. R. wystąpiła o wymeldowanie K. R. z lokalu położonego w K. przy ul. [...]. Podała, że K. R. od dnia [...] roku przebywa w Areszcie Śledczym, a Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] roku Sygn. akt [...] orzekł jego eksmisję z mieszkania przy ul. [...] (odpis prawomocnego wyroku został dołączony). Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Prezydent Miasta K. orzekł o wymeldowaniu K. R. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] uznając, że zostały spełnione przesłanki ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 993 ze zm.). W odwołaniu K. R. stwierdził, że decyzja organu I instancji jest niezgodna z prawem i stanem faktycznym. Podał, że do czasu zatrzymania w dniu [...] roku mieszkał w przedmiotowym lokalu, ponosił koszty związane z jego utrzymaniem. W jego ocenie decyzja skazuje go na bezdomność i wniósł o przyznanie mu lokalu zastępczego. Kwestionował także wiarygodność przeprowadzonych w sprawie czynności dowodowych – oględzin. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o spełnieniu przesłanek, od których jest uzależnione wymeldowanie, przewidzianych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał na protokół oględzin z dnia [...] roku, który wykazał, że w spornym lokalu zamieszkuje jedynie wnioskodawczyni z synem. Przyznał, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu od dnia aresztowania lecz to wskutek własnych bezprawnych działań został zatrzymany, a więc opuszczenie lokalu nie jest następstwem działania osób trzecich, wskazując na wyrok z dnia [...] roku Sygn. akt [...], w którym m. innymi orzeczono eksmisję skarżącego z lokalu. Stwierdził, że zbędnym jest badanie zamiaru skarżącego w zakresie opuszczenia lokalu, bowiem został on pozbawiony prawa do przebywania w lokalu. W sytuacji orzeczenia eksmisji nie podlega bowiem badaniu dobrowolność opuszczenia lokalu, bezprzedmiotowym jest także wykonanie samej eksmisji skoro wyrok o tym orzekający dotyczy skarżącego przebywającego w areszcie, a nie osoby która w drodze przymusu państwowego została usunięta z miejsca pobytu stałego. Organ odwoławczy podał także, że decyzja o wymeldowaniu nie przesądza o prawie do lokalu czy podziale majątku dorobkowego. Wyjaśnił, że skarżący w celu uzyskania lokalu mieszkalnego w tym socjalnego winien wystąpić z wnioskiem do Prezydenta Miasta K. Stwierdził, że ewentualne pozostawienie przez skarżącego swoich rzeczy w spornym lokalu nie świadczy o braku przesłanki do wymeldowania, bowiem opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem. Także zarzut nierzetelnego przeprowadzenia oględzin organ uznał za niezasadny, skoro ustalenia zawarte w protokole tej czynności co do składu lokalu odpowiadają decyzji o przydziale lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, co do zasady powtórzył zarzuty odwołania. Twierdził, że organ swoje ustalenia oparł na twierdzeniach wnioskodawczyni, a organy orzekające wykazały w sprawie stronniczość. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a o ile w postępowaniu poprzedzającej jej wydanie nawet doszło do naruszenia przepisów postępowania, to nie mogły one mieć wpływu na wynik sprawy. W sprawie jest bezsporne, że skarżący nie przebywa w lokalu od dnia [...] roku, to jest od dnia kiedy został aresztowany, a następnie osadzony w areszcie. Jest też niesporne skazanie skarżącego za znęcanie się nad rodziną (wyrok Sądu Rejonowego K.-W. z dnia [...] roku) oraz orzeczenie rozwodu z winy skarżącego i eksmisji ze spornego lokalu (wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] roku, Sygn. akt [...]). W tej sytuacji oczywistym jest, że rezygnacja z pobytu stałego w przedmiotowym mieszkaniu nie była dobrowolna lecz stanowiła następstwo zatrzymania i następnie skazania na karę pozbawienia wolności, co jednak jest sytuacją zawinioną przez skarżącego. Dlatego też nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest w takim przypadku badanie w toku postępowania administracyjnego, woli czy zamiaru opuszczenia lokalu skoro osoba nie ma uprawnień do przebywania w lokalu (prawomocnie orzeczona eksmisja) i nie przebywa w tym lokalu wykonując prawomocnie orzeczoną karę pozbawienia wolności. Mimo, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie osoby z pobytu stałego, organy winny badać, czy opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny – nie odnosi się to do sytuacji, jaka istnieje w niniejszej sprawie, gdy orzeczona została eksmisja z tego lokalu, a jej wykonanie było bezprzedmiotowe z uwagi na przebywanie skarżącego w areszcie. Nie przebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania (wyrok eksmisyjny) jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy i uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji. W związku z tym skarga, jako kwestionująca decyzję zgodną z prawem, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto skarżącemu Sąd pragnie wyjaśnić, że ewidencja ludności służy odzwierciedleniu stanu faktycznego (rzeczywiste miejsce pobytu właściciela), a sama decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia go prawa do lokalu ani prawa do ewentualnego żądania podziału majątku dorobkowego.