II SA/Gl 655/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 163, 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej k.p.a.) w związku z art. 106 ust. 5, art. 37 ust. 2, art. 9 ust. 1, 8, 8a ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 z późn. zm. – dalej u.p.s.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358), orzeczono zmienić decyzję nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego i przyznać M.K.: – od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 października 2018 r. kwotę 645 zł miesięcznie; – od dnia 1 listopada 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r. kwotę 564,67 zł miesięcznie; – nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazano m. in., że zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s. zmienia się decyzję w części dotyczącej wysokości zasiłku w związku ze zmianą przepisów prawa, tj. kryterium dochodowego od m-ca października 2018 r. oraz zmianą sytuacji dochodowej, tj. uzyskaniem dodatku mieszkaniowego od m-ca października 2018 r. Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s. wysokość zasiłku stałego ustalono jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, t.j. kwotą 701 zł, a posiadanym dochodem, tj. 136,33 zł dla świadczeń od m-ca listopada br., jednak nie może on być wyższy niż 645 zł i niższy niż 30 zł. Ponieważ strona nie posiadała dochodu, zasiłek w m-cu październiku br. przyznano w pełnej wysokości. Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadano w oparciu o art. 108 k.p.a. ze względu na wyjątkowo ważny interes strony. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M.K., wyrażając swoje niezadowolenie, opisał sytuację osobistą, materialną i dochodową i wniósł o uchylenie decyzji, której zarzucił naruszenie art. 3 ust. 4, art. 2 ust. 1, art. 8, art. 6 pkt 16, art. 104 ust. 2 u.p.s. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) decyzją z dnia [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano m. in., że dochodem strony jest dodatek mieszkaniowy w wysokości 136,33 złotych miesięcznie, przyznany na mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] roku. Strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej sytuacja jest na bieżąco monitorowana przez organ pierwszej instancji z uwagi na zakres i okres, w jakim objęta jest wsparciem Gminy B.. W przedmiotowej sprawie na mocy zaskarżonej decyzji nie zmieniono stronie okresu, na jaki przyznano zasiłek stały, ale z uwagi na zmianę kryteriów dochodowych z pomocy społecznej oraz ustalonej sytuacji dochodowej, ustalono nową wysokość przysługującego świadczenia. Powyższe zatem było uwarunkowane zmianą przepisów prawa oraz ustaloną sytuacją dochodową strony i na jej podstawie prawidłowo ustalono wysokość przysługującego świadczenia. Skargę na powyższą decyzję złożył M.K., nie godząc się z rozstrzygnięciem. Opisał trudną sytuację osobistą zdrowotną i materialną, niepozwalającą na zabezpieczenie występujących potrzeb bytowych. Do skargi załączył dwie decyzje organu odwoławczego tj. decyzję z dnia [...] roku oraz decyzję z dnia [...] roku. Zaskarżonej decyzji zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego, mającego wpływ na wynik postępowania, poprzez zastosowanie błędnej wykładni ustawy o pomocy społecznej, tj. art. 3 ust. 4, art. 2 ust. 1, art. 8, art. 6 pkt 16, art. 104 ust. 2 u.p.s. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zasady ogólne wskazanej ustawy - wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 u.p.s. stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się o pomoc nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiania im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zatem zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin wnioskujących o pomoc powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jak wynika z powyższych przepisów, pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Pomoc ta przyznawana jest w różnej formie i zakresie, a przyznanie jej uzależnione jest od spełnienia określonych przez ustawodawcę warunków. Katalog świadczeń z pomocy społecznej został określony w art. 36 ustawy o pomocy społecznej. Wśród nich znajduje się zasiłek stały, zasiłek okresowy i zasiłek celowy. Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W świetle ust. 2 tego przepisu zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 645 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (ust. 3). Jednocześnie, w świetle §1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ustalono zweryfikowane kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej - w wysokości 701 zł. W świetle art. 8 ust. 3 u.p.s.. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jednocześnie w świetle art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Prawidłowo zatem przyznano od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 października 2018 r. kwotę 645 zł miesięcznie. Prawidłowo również obliczono zasiłek stały za kolejne okresy, uwzględniając dochód strony, w postaci dodatku mieszkaniowego w wysokości 136,33 złotych miesięcznie, przyznanego na mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] roku. Wysokość zasiłku stałego ustalono jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, t.j. kwotą 701 zł, a posiadanym dochodem, tj. 136,33 zł dla świadczeń od m-ca listopada br. Należy zwrócić uwagę, że jedynie część kwoty 136,33 zł była przekazywana bezpośrednio skarżącemu. W świetle decyzji z [...] r. kwota 96,04 zł miała być przekazywana bezpośrednio zarządcy domu, a reszta, jako ryczałt na ogrzewanie, na konto wnioskodawcy. Nie jest więc prawdziwy argument skargi, że dodatek mieszkaniowy miał wysokość 96 zł. Nie doszło do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 §3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 4, art. 2 ust. 1, art. 8, art. 6 pkt 16, art. 104 ust. 2 u.p.s. ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.