II SA/Gl 656/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Burmistrz [...], działając na podstawie 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej k.p.a.) oraz art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (obecnie j.t. Dz. U. z 2018, poz. 2268 ze zm. – dalej p.w.) odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach będących własnością K. Z. i E. Z. - działki nr 1, 2, 3, P. Z. - działka nr 4 i K. Z. - 5, wobec niewystąpienia zmian stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływających na grunty będące własnością A. S. - działki nr 6 oraz 7. W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że zdaniem wnioskodawcy A. S., przez nawiezienie przez właściciela działki sąsiedniej śmieci uniemożliwiono swobodny spływ wody z jego działki oraz zlikwidowano rów, do którego woda spływała. W trakcie przeprowadzonych oględzin oświadczył on, że działki nr 7 i 6 są zalewane przez wody spływające z nieruchomości 1 (należącej do K. Z. i E. Z..), która w stosunku do roku [...] została podniesiona o około 1,5m. W dniu oględzin stwierdzono obecność zastoiska wody w południowej części działek A. S.. Woda z zastoiska spływa na nieruchomość E. Z. i K. Z.. Pozostała część terenu A. S. w czasie oględzin była sucha. Działki należące do niego są położone wyraźnie wyżej w stosunku do nieruchomości K. Z.. Stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła zmiana naturalnego kierunku spływu wód opadowych. Nieruchomości należące do A. S. położone są od 1-2 m wyżej od nieruchomości należącej do K. Z.. Stąd niemożliwe jest odprowadzanie wód opadowych grawitacyjnie w przeciwnym kierunku. W złożonym odwołaniu A. S. wyraził niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia. Wskazał, że właściciel sąsiedniej nieruchomości systematycznie zasypuje zlokalizowane na tym terenie urządzenia wodne, uniemożliwiając spływ wody poprzez istniejące wcześniej rowy, niecki, przepusty i parowy. Podniósł poziom gruntu o około 1,5 metra nawożąc również śmieci - odpady. W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 234 ust. 3 p.w., to takie działania, które ingerują w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi. Teren działek odwołującego jest widocznie wyżej położony od działek K. Z.. Nie stwierdzono zmian ukształtowania terenu działek sąsiednich, ani dodatkowych mas ziemi w porównaniu do roku [...]. Jak wskazał organ i jak wynika z map wysokościowych dołączonych do akt niniejszego postępowania, nieruchomości odwołującego są położone wyżej o 1-2 metry od nieruchomości K. Z.. Na powyższą decyzję A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Podał, że zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny poprzez uznanie, iż nie ma podstaw do przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach, podczas gdy są one systematycznie zalewane, w związku z działalnością sąsiada, błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż wody opadowe z jego nieruchomości prowadzone są do drożnego rowu, "według oświadczenia stron" znajdującego się na działce K. Z., podczas gdy żadnego takiego oświadczenia nie składał i nie jest prawdą, że ten rów istnieje. W uzasadnieniu zarzutów skarżący wskazał, że w czasie oględzin była pora letnia, a mimo to część jego terenu była zalana wodą przez działanie K. Z.. Używał on spychaczy i spychokoparek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. W świetle art. 545 ust. 4 p.w. do spraw wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2018 r., w sprawach jak niniejsza, powinno się stosować przepisy dotychczasowe. Niniejsza sprawa faktycznie została już wszczęta po tej dacie, gdyż wcześniej wpłynęła do organu niewłaściwego. Przepis art. 234 ust. 3 ustawy – Prawo wodne obowiązującej od dnia 1 stycznia 2018 r. jest bardzo podobny treściowo do art. 29 ust. 3 poprzedniej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.), stąd dotychczasowe orzecznictwo co do zasady zachowuje aktualność. Jednocześnie, w świetle art. 234 ust. 1 p.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Według ust. 2 tej regulacji na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Spowodowanie przez właściciela działki zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakich mowa w art. 234 ust. 3 p.w., to takie działanie właściciela lub innych osób na jego gruncie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany przykładowo z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi, czy też hydrologicznymi (por. wyrok WSA w Kielcach z 13 stycznia 2010 r., sygn. II SA/Ke 642/09). Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z rozstrzygnięciem, które ma podstawę prawną i faktyczną. Organy zebrały niezbędną dokumentację, w tym pozwalającą na ustalenie parametrów wysokościowych poszczególnych nieruchomości. Dokonano także oględzin. Ustalono, że woda przelewała się na nieruchomość K. Z.. Teren działek skarżącego jest bowiem wyżej położony. Nie stwierdzono zmian ukształtowania terenu działek K. Z., ani dodatkowych mas ziemi w porównaniu do roku [...]. Kwestia rozgraniczenia bądź odnowienia znaków granicznych nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy wskazuje na położenie rowu przy drodze i istnienie przepustów pod zjazdem. Ustalono również, że na prace wykonywane na gruntach sąsiednich wydane zostało pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego. Kwestia zgodności wykonywanych prac z pozwoleniem leży jednak w kompetencji organu nadzoru budowlanego, a nie Burmistrza. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 107 §3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 234 ust. 3 p.w., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.