II SA/Gl 657/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi S. S. i J. S. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach solidarnie na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 Kpa postanowieniem nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. (dalej jako PINB), zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie okienka usytuowanego w ścianie granicznej budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr 1 km 20 przy ul. [...] w D., do czasu ustanowienia kuratora spadku. W uzasadnieniu stwierdził, że postępowanie w sprawie przedmiotowego okna jest prowadzone z wniosku sąsiada S. S. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. stwierdzono, że w ścianie granicznej w/w budynku znajduje się okno uchylno-otwierane z nieprzezroczystą szybą, doświetlające łazienkę o wymiarach otworu 60 x 80 cm, które w sierpniu 2017 r. zostało wymienione ze starego drewnianego okna na nowe z PCV przez W. M., bez powiększenia otworu okiennego. J. i S. S. oświadczyli, że otwór okienny w ścianie granicznej wykonał A. M. w latach 1986-1987. Wykonane wówczas okno było nieotwieralne. Ponadto potwierdzili, że w sierpniu 2017 r. W. M. wymienił stare okno na nowe bez powiększenia wymiarów otworu okiennego. A. M. zmarł [...] r. Z wykazu właścicieli i władających gruntami wynika, że współwłaścicielami zabudowanej działki nr 2 km 20 przy ul. [...] w D. są H. i J. S. Zgodnie z oświadczeniem W. M. współwłaściciele nieruchomości nie żyją od około 30 lat, a stan prawny przedmiotowej nieruchomości jest wciąż nieuregulowany. Po zmarłych dziadkach W. M. – J. i H. S. prawa do spadku nabyli B. S., H. K. oraz W. S. W. M. nie ujawnił adresów zamieszkania spadkobierców. Nieruchomość nie posiada księgi wieczystej. Dalej PINB stwierdził, że wymiana starego okna na nowe, w istniejącym otworze okiennym nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Z uwagi na nieuregulowany stan prawny własności nieruchomości oraz śmierć inwestora, zdaniem PINB nie ma możliwości wydania decyzji nakładającej obowiązek zamurowania przedmiotowego otworu okiennego w ścianie granicznej budynku. Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane, obowiązki wynikające z przepisów tej ustawy można nakładać na inwestora, właściciela bądź zarządcę obiektu budowlanego. W. M. nie został zobowiązany przez spadkobierców do zarządzania majątkiem masy spadkowej. W przedmiotowej sprawie nie został także ustanowiony kurator na wniosek organu administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 97 § 1 pkt 1 Kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie ulega umorzeniu, jako bezprzedmiotowe. W zażaleniu na to postanowienie J. i S. małżonkowie S. zarzucili, iż poprzez sporne okno są obserwowani na swojej nieruchomości przez użytkowników sąsiedniego budynku, co oddziaływuje negatywnie na ich zdrowie i psychikę. Zażądali wydania nakazu zamurowania okna oraz sprawdzenia legalności wybudowania budynku. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej jako ŚWINB) zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], wydanym z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa, postanowienie PINB utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że postępowanie może się toczyć jedynie po ustaleniu stron tego postępowania. W niniejszej sprawie nie zostali zaś ustaleni spadkobiercy właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w D., których tożsamości przed formalnym stwierdzeniem nabycia spadku nie można domniemywać. Powołał się też organ odwoławczy na treść art. 34 Kpa. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie ŚWINB S. i J. małżonkowie S. podtrzymali żądanie zamurowania okna w usytuowanej w granicy ścianie sąsiedniego budynku podnosząc, że oprócz W. M. mieszka w nim jeszcze jego matka W. M., będąca "pierwszą spadkobierczynią". W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie powołując się na motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z urzędu należy zatem stwierdzić, że w sprawie nie zaistniały podane przez organ pierwszej instancji podstawy zawieszenia z art. 97 § 1 pkt 1 Kpa, jak również brak jest podstaw do zastosowania w niej treści art. 34 Kpa. Pierwszy z tych przepisów ma zastosowanie gdy w toku wszczętego postępowania administracyjnego dojdzie do śmierci strony, która to sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Przy przyjęciu, że zostało ono wszczęte z urzędu przez podjęte przez organ pierwszej instancji czynności procesowe (brak bowiem w aktach administracyjnych zawiadomienia o jakim mowa w art. 61 § 4 Kpa), w jego toku nie doszło przecież do śmierci J. i H. małżonków S., skoro zmarli około 30 lat temu. Nadto należy podnieść, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zostało też dostatecznie wykazane, że byli oni właścicielami w/w nieruchomości. Gdy zaś chodzi o powoływany przez organ odwoławczy art. 34 § 1 Kpa to ma on odniesienie do konkretnych znanych ale nieobecnych lub niezdolnych do czynności prawnych osób, a takie nie zostały przez organy orzekające wskazane. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, objęty postępowaniem budynek jest zamieszkiwany i znajduje się w faktycznym posiadaniu konkretnych osób, w tym córki i wnuka zmarłych małżonków H. i J. S. Trudno zatem przyjąć, że w zakresie tej nieruchomości nie doszło do objęcia po nich spadku w rozumieniu art. 666 § 1 Kodeksu cywilnego. Prawdopodobnie też z tego powodu prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] r. sygn. akt [...] (karta 34 akt sądowych brak bowiem motywów tego postanowienia) został oddalony wniosek PINB o ustanowienie kuratora spadku. Przede wszystkim należy jednak podnieść, że zgodnie z treścią art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202) adresatem nakazów wynikających z wymienionych w tym przepisie norm może być nie tylko właściciel ale też inwestor lub zarządca nieruchomości. Organy nie rozważyły zaś czy w okolicznościach sprawy nie można takich osób ustalić i do nich skierować wynikający ewentualnie z przepisów prawa materialnego nakaz. Nie w każdym przypadku przesądzające znaczenia ma też okoliczność, że dane roboty budowlane nie wymagały nawet zgłoszenia, w sytuacji gdy zostały one m.in. zrealizowane w sposób istotnie odbiegający od określonego w przepisach, w tym m.in. w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). Z powyższych względów należało przyjąć, że w sprawie nie została wykazana w dostateczny sposób przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 Kpa. Postanowienia organów obu instancji podlegały zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono zgodnie z jego wynikiem na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 210 § 2 i art. 211 ustawy p.p.s.a. ec