II SA/Gl 659/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zgody na usunięcie drzew oddala skargę. Pismem [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r. Firma "A" Sp. z o.o. w S., powołując się na realizację umowy zawartej z "B" SA, w związku z planowanym przeprowadzeniem prac konserwacyjnych mających na celu usunięcie kolizji zieleni z urządzeniami linii elektroenergetycznej, wystąpiła do Urzędu Miejskiego w S. o z wydanie zezwolenia na wycinkę drzew pod linią Wysokiego Napięcia -220kV B. L., B.- K., B. K., K. L., do S. B. do granicy państwa ma działkach według dołączonego załącznika. Podkreślono, że przyczyną zamierzonego usunięcia drzew i krzewów są ekstremalne warunki na wymienionych liniach, powodujące uszkodzenia linii krajowego systemu elektroenergetycznego oraz zagrożenie porażenia prądem elektrycznym ludzi i zwierząt, z uwagi na zbyt bliskie sąsiedztwo drzew w stosunku do przedmiotowych linii. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta S., przywołując w podstawie prawnej art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1 , art. 83c ust. 1, art. 83d ust. 1 , art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tjedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zezwolił Firmie "A" Sp. z o.o. w S. na usuniecie, szczegółowo wymienionych w kolejnych punktach drzew, stanowiąc jednocześnie, że nie nalicza się opłaty za usunięcie drzew na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy oraz ustalając, że termin usunięcia drzew to okres do dnia [...] r. przy uwzględnieniu okresu lęgowego ptaków- tj. okresu od 1 marca do dnia 15 października, podkreślając, że niszczenie lub usuwanie ptasich gniazd jest zabronione. Doprecyzowano też w pkt 5 decyzji, że w przypadku pojawienia się gatunków roślin, zwierząt, grzybów w obrębie drzew przeznaczonych do usunięcia, należy przerwać prace w celu uzyskania dodatkowego zezwolenia, o którym mowa w art. 56 ust. 1 i ust. 2 cytowanej ustawy. W uzasadnieniu dokładnie jeszcze raz opisano, konkretne drzewa rosnące pod linią Wysokiego Napięcia. Wskazano jednocześnie, że wobec zagrożenia, jakie drzewa te stwarzają nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Wśród drzew przeznaczonych do usunięcia wymieniony został także dąb szypułkowy o obwodzie 127 cm położny na działce nr 1 w O. należącej do R. G. Pismem z dnia [...] r. R. G. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Podkreślił, że do usunięcia drzewa dębowego doszło bez jego wiedzy z jego parceli. Podkreślił, iż organ nie zadbał o prawo własności - nie ma prawa do drzewa ale także prawa do drewna. Brak podania w decyzji dla firmy wykonującej usunięcie tego drzewa konieczności uzyskania zgody właściciela gruntu na wejście i brak podania konkretnego terminu, stwarza możliwość jego kradzieży. Podkreślił, że nie znając terminu wycięcia właściciel nie będzie miał okazji sprawdzić czy pozostawiono drzewo, podobnie jak nie będzie miał możliwości zażądać od firmy pocięcia go na wielkości przez niego wskazane, dla wygody przechowania. Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył przepis na podstawie którego może nastąpić usunięcie drzew i krzewów z terenu, podkreślając, że może to nastąpić po uzyskaniu zezwolenia na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.) - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Zgodnie z przywołanym przepisem art. 49 urządzeniami tymi są urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie z wnioskiem o udzielenie zgody na usunięcie drzew, w tym drzewa rosnącego na terenie stanowiącym własność R. G. wystąpiła firma "A" Sp. z o.o. , działająca z upoważnienia firmy "C" SA z siedzibą w K. - właściciela urządzeń, o których mowa w przywołanym przepisie art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego. Ustawodawca umożliwił takiemu podmiotowi wystąpienie z wnioskiem o usunięcie drzew zagrażających funkcjonowaniu wymienionych urządzeń. Ustawa o ochronie przyrody w przywołanym art. 83 ust. 1 pkt 2 uniezależnia złożenie takiego wniosku od zgody właściciela nieruchomości, na której rosną wskazane we wniosku drzewa. We wniosku złożonym w niniejszej sprawie wskazano, iż przyczyną zamierzonego usunięcia drzew są ekstremalne warunki na przedmiotowej linii, powodujące uszkodzenia linii krajowego systemu elektroenergetyczne oraz zagrożenia porażenia prądem elektrycznym dla ludzi i zwierząt. Kolegium stwierdziło, iż w takich okolicznościach wnioskodawca działał zgodnie z ustawowymi uregulowaniami i nie miał obowiązku uzyskiwać zgody właścicieli nieruchomości. Zgody tej nie miał również obowiązku uzyskiwać Burmistrz Miasta S. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że ustawodawca posługuje się terminem usunięcie drzew. Z kolei w zakresie uzgodnień z właścicielami nieruchomości dot. m.in. zezwoleń na wejście na teren prywatny, to kwestia ta stanowi odrębny problem nie regulowany przepisami ustawy o ochronie przyrody i stąd decyzja organu pierwszej instancji nie porusza tego problemu w decyzji. Kolegium dodało także, że strona na podstawie art. 83e ustawy o ochronie przyrody ma prawo starać się o odszkodowanie za usunięcie drzewa lub krzewu na wniosek właściciela urządzeń przesyłowych. Ustalenie odszkodowanie za usunięte drzewo lub krzew następuje w drodze umowy stron, chyba że w terminie 30 dni nie dojdzie do jej zawarcia. Wówczas odszkodowanie ustala organ, który wydał zezwolenie na jego usunięcie, stosując przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. G. zarzucił wydanym w sprawie decyzjom wewnętrzną sprzeczność. Kolegium w swojej decyzji według niego wskazało, że usunięcie drzewa następuje na wniosek właściciela urządzeń, jeśli zagraża ono funkcjonowaniu urządzeń wymienionych w przepisie, podczas gdy Gmina w swej decyzji podkreśliła, że powoduje ono zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego nie podając, iż powoduje zagrożenie w funkcjonowaniu urządzeń. Nie zostało też wykazane na czym to zagrożenie miałoby polegać. Podkreślił, że decyzja organu pierwszej instancji chroniąc ptaki i ich gniazda oraz chroniąc grzyby nie chroni jego prawa własności. Nie zawiera żadnych rozstrzygnięć w zakresie uprzątnięcia drzewa czy odszkodowania za usunięte drzewo. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – "A" wniosła o oddalenie skargi. Wyjaśniła, że przywołane we wniosku normy polskie - PN - dotyczą odległości pomiędzy linią energetyczną a innymi obiektami, w tym m.in. drzewami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonych do niego aktów pod względem zgodności z prawem. Sądy te uwzględniając skargę na decyzję uchylają ją w całości lub w części w przypadku stwierdzenia naruszeń, o których mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) W niniejszej sprawie takich uchybień nie stwierdzono. Materialnoprawną podstawę kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowi art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 2134). Zgodnie z tym przepisem usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016, poz. 380 ze zm.) jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. W myśl przywołanego art. 49 Kodeksu cywilnego urządzeniami tymi są urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. W świetle powyższego przepisu zasadniczą przesłanką wydania właścicielowi urządzeń przesyłowych zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów rosnących na nieruchomości jest stwierdzenie, że rośliny te stwarzają zagrożenia dla prawidłowego działania wspomnianych urządzeń. Rozstrzygnięcie takiej sprawy wymaga więc od organów administracji publicznej niebudzącego wątpliwości wyjaśnienia, czy zachodzi opisane w tym przepisie "zagrożenie" dla funkcjonowania urządzeń, o jakich mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu swojej decyzji Burmistrz Miasta S. wymieniając drzewa na usunięcie których wyraża zgodę, wyjaśnił, że rosną one pod linią wysokiego napięcia 220 kV B. L., B. – K., B. K., K. L. od S. B. do granic Państwa stwarzając zagrożenia dla ludzi i mienia - zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym. Oczywiste jest zatem, że w takiej sytuacji wymienione drzewa stanowią zagrożenie w normalnym funkcjonowaniu tych linii przesyłowych. Przy bezpiecznym, normalnym ich użytkowaniu, drzewa te nie powinny bowiem stanowić dla otoczenia zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym. Potwierdza to organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wskazując, iż przyczyną zamierzonego usunięcia wymienionych w decyzji organu pierwszej instancji drzew, w tym także dębu szypułkowego rosnącego na terenie działki nr 1 należącej do skarżącego, są ekstremalne warunki na przedmiotowej linii, powodujące uszkodzenia linii krajowego systemu elektroenergetycznego oraz zagrożenia porażenia prądem elektrycznym dla ludzi i zwierząt. Bliskie usytuowanie przedmiotowego dębu przedmiotowych linii przesyłowych wynika z załączonej do akt sprawy mapki obrazującej lokalizację tego drzewa. Nie przeczy temu zresztą także sam skarżący. W tak ustalonych okolicznościach sprawy nie może zatem budzić wątpliwości fakt, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku złożonego firmę "A" Sp. z o.o z siedzibą w S., działającej z upoważnienia właściciela urządzeń przesyłowych - firmy "C" SA z siedzibą w K. (umowa zawarta pomiędzy stronami w dniu [...] r.). Dodatkowo na potwierdzenie tego faktu, pełnomocnik wykonawcy - "A" na rozprawie podkreślił, iż wykonując postanowienia umowy dot. kompleksowych prac wycinkowych na liniach przesyłowych firma uwzględnia obowiązujące przepisy prawa - w tym ustawy o ochronie przyrody oraz obowiązujące w tym zakresie polskie normy- PN, które w tym przypadku nie zostały zachowane. Przywołane we wniosku PN - dotyczą odległości pomiędzy linią energetyczną napowietrzną a innymi obiektami, w tym także drzewami. Według tych przepisów wszystkie wymienione w decyzji drzewa rosły zbyt blisko linii elektroenergetycznych, czym stwarzały zagrożenie dla ich prawidłowego funkcjonowania. Niewątpliwie rozwiązanie zawarte w cytowanym powyżej art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi istotne ograniczenie prawa własności nieruchomości, ale jednocześnie umożliwia ono prawidłowe funkcjonowanie urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego. Jak wynika ze skargi jej istotą jest raczej uzyskanie odszkodowania za usunięte drzewo. Jest to jednak możliwe w odrębnym postępowaniu, gdy nie dojdzie do ugodowego załatwienia sprawy pomiędzy stronami. Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.