II SA/Gl 66/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. W dniu [...] roku w miejscowości W., na drodze krajowej nr [...], zatrzymano do kontroli pojazd członowy, składający się z : ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Zespół pojazdów był prowadzony przez L. W. przedsiębiorcę prowadzącego firmę "A". Przedsiębiorca L. W. wykonywał w dniu kontroli transport drogowy rzeczy – przewóz odpadu ( makulatura Gr. IV o kodzie 19 12 01 ) z miejscowości M. do K. w ilości [...] tony. Ponadto do kontroli przedsiębiorca L. W. nie okazał żadnej aktualnej na dzień kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a na przedniej szybie pojazdu nie była trwale umieszczona żadna ważna na dzień kontroli drogowej winieta samoprzylepna ( zdjęcia w aktach administracyjnych sprawy). W trakcie kontroli zatrzymano [...] wykresówek ( za pokwitowaniem k. 22), na których brak było jakichkolwiek adnotacji, a które wykazały skrócenie dziennego odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego ( wykresówki z [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. i [...] r.), okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego ( wykresówki z [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. [...] r., [...] r., [...] r., [...] r.), a także nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego – wykresówka zapisywana była za długo ( art. 15 ust. 2 rozp. Rady ( EWG) z dnia 20.12.1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r. ze zm.). Kierując się wyżej przedstawionymi okolicznościami [...] – [...] Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] roku nałożył na L. W. – przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy pod firmą "A" karę pieniężną w kwocie [...] zł na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm., dalej "utd"). Jako podstawę nałożenia kary za poszczególne naruszenia wskazał: art. 92 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 4 oraz lp. 7.2. załącznika ([...] zł – wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia); art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz lp. 4.1. załącznika ([...] zł – wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych) art. 92 ust. 1 pkt 2,7,8 i art. 92 ust. 4 oraz lp. 10.2 lit. a i b, lp. 10.4 lit. a i b i lp. 11.2. ust. 2 załącznika ( skrócenie dziennego czasu odpoczynku.... i przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego). Z decyzji wynika, że łączna suma kar za powyższe naruszenia wynosi [...] zł. Jednakże na podstawie art. 92 ust. 2 pkt 1 utd wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł. Nadto organ stwierdził w decyzji, że nie podzielił wyjaśnień L. W. zawartych w piśmie z dnia [...] roku ( powinno być [...] roku ) ani też nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 a ust. 4 utd i art. 93 ust. 7 tej ustawy. L. W. w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, a w odwołaniu tym powtórzył swoje stanowisko zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] roku – " wyjaśnienia strony postępowania (...)" – k. 61 akt administracyjnych i zarzucił organowi I instancji sprzeczność ustaleń ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wadliwą interpretację okoliczności stanowiących przedmiot kontroli. Twierdził, że przewożony ładunek nie stanowił odpadu o kodzie 19 12 01 ale stanowił przewóz gazet pochodzących ze zwrotu. Podniósł, że w trakcie kontroli okazał kartę opłaty lecz kontrolujący odmówił jej przyjęcia i dlatego dowód uiszczenia tej opłaty dołączył do pisma z dnia [...] roku. Nadto odwołujący się podniósł, że błędnie przyjęto, że kontrolowany przejazd podlegał przepisom dotyczącym czasu pracy kierowców. Zarzucił także niewspółmierność kary w stosunku do rangi uchybień i możliwości finansowych odwołującego się. Zdaniem autora odwołania uwzględniając datę wydania decyzji przez organ I instancji należy wykluczyć zapoznanie się przez ten organ z wyjaśnieniami odwołującego się zawartymi w piśmie z dnia [...] roku. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Zaakceptował ustalony stan faktyczny i jego kwalifikacje prawną w zakresie naruszenia objętego lp. 7.2. ( wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne ), przywołał art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach oraz wskazał na dokument WZ z [...] roku podpisany przez odwołującego się, a także pismo przedsiębiorstwa "B" Sp. z o.o. ( z dnia [...] r.) potwierdzającego, że towar objęty wz nr [...] z dnia [...] roku był makulaturą gazetową o kodzie ( zgodnie z katalogiem odpadów ) 19 12 01 ( papier i tektura po sortowaniu ). Skoro zatem odwołujący przewoził ten odpad i nie dysponował stosownym zezwoleniem dopuścił się naruszenia określonego lp. 7.2. załącznika. W zakresie kary za brak opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych organ wskazał na art. 42 ust. 1 utd oraz § 3 ust. 1 i ust. 3 oraz ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 roku w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych ( Dz. U. nr 86, poz. 721 ). Zdaniem organu brak stosownej opłaty potwierdza protokół kontroli z dnia [...] roku oraz dołączone zdjęcia pojazdu. Odnosząc się do kar, które zostały nałożone w związku z zatrzymanymi wykresówkami – [...] sztuk ( za pokwitowaniem ) organ przytoczył regulację art. 6 ust. 1, art. 4 pkt 9 i pkt 7 oraz art. 8 rozporządzenia ( WE ) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...) i wskazując na materiał dowodowy ( treść zatrzymanych wykresówek ) wyraził aprobatę w tym zakresie dla organu I instancji. Odnosząc się do braku na wykresówkach jakichkolwiek adnotacji i skutku tego faktu dla nałożenia kary organ odwołał się do art. 12 rozporządzenia ( WE ) nr 561/2006. Odnośnie naruszenia opisanego w lp. 11.2. ust. 2 organ wskazał, że z wykresówki z dnia [...] r. wynika, że była ona użytkowana przez okres dłuższy niż dopuszczalne 24 godziny – art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady ( EWG) 3821/85. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Podzielił organ odwoławczy także stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 utd w niniejszej sprawie. Końcowo organ stwierdził, że nie ma możliwości zmniejszenia wymiaru kary w zależności od sytuacji ekonomicznej strony, bowiem kary pieniężne za naruszenia ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. W skardze L. W. zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach w zw. z § 2 pkt 19 rozp. Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 w sprawie katalogu odpadów; art. 77 § 1 kpa, 78 § 1 kpa, 81 kpa, 86 kpa, a w szczególności nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie go w charakterze strony; art. 107 § 3 kpa; art. 12 rozp. ( WE ) 561/2006; art. 1 ustawy o czasie pracy kierowców i wadliwe przyjęcie, że w dniu kontroli nie posiadał ważnej opłaty drogowej. W konkluzji skargi skarżący wnosił o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnosił także o jego przesłuchanie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem – w ocenie składu orzekającego – zaskarżona decyzja została wydana bez naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i jest zgodna z prawem materialnym. W sprawie jest poza sporem przeprowadzenie kontroli pojazdu prowadzonego przez skarżącego - przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy w dniu [...] roku ( protokół z kontroli z dnia [...] roku ). Z protokołu kontroli z tego dnia podpisanego bez żadnych zastrzeżeń wynika, że w trakcie kontroli skarżący wykonywał przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, przewoził odpad – makulaturę grupy IV, a nadto iż zatrzymano łącznie [...] wykresówek za pokwitowaniem wobec stwierdzenia naruszenia czasu pracy kierowcy. W skardze skarżący kwestionuje zgromadzony materiał dowodowy i jego ocenę dokonaną przez organy obu instancji w zakresie posiadania karty opłaty za przejazd, wadliwości wykresówek oraz prawidłowość zakwalifikowania transportowanego towaru jako odpadu. Na wstępie należy stwierdzić, że prawo do oceny materiału dowodowego przysługuje organowi administracji publicznej ( art. 80 kpa), a Sąd ocenę tę może zakwestionować wtedy gdy materiał dowodowy jest niepełny lub ocena jest niezgodna z zasadami logiki i prawidłowego wnioskowania. Zdaniem Sądu takiego zarzutu nie można postawić organom orzekającym. Ustaleń w zakresie braku opłaty – za przejazd po drogach krajowych - organ dokonał w oparciu o ustalenia kontroli ( protokół w aktach ), a nadto zdjęcie przedniej szyby pojazdu na której brak winiety samoprzylepnej ( skarżący potwierdził wykonanie zdjęć dołączonych do akt sprawy). W związku z tym Sąd podziela dokonaną przez organ ocenę wyjaśnień skarżącego w tym zakresie ( wyjaśnienia z [...] r.) i zarzutów z tym związanych zawartych w odwołaniu. Ocena ta tym bardziej jest uzasadniona, że wyjaśnienia zostały złożone dopiero po wszczęciu postępowania i kilka miesięcy po samej kontroli. Należy podkreślić, że skarżący w dacie sporządzenia protokołu kontroli miał możliwość stosownie do art. 74 ust. 2 utd odmowy jego podpisania z czego nie skorzystał. Protokół kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, został sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy w zakresie jego działania, a więc stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Skarżący podpisując protokół kontroli potwierdził stwierdzony w nim stan faktyczny i stan faktyczny objęty załącznikiem. Późniejsze przesłanie przez skarżącego karty dobowej nie stanowi zgodnie z lp. 4.1. załącznika do utd dowodu uiszczenia opłaty, co wynika m. innymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 marca 2010 roku, sygn. akt P 9/08. Sam obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego wynikał z obowiązującego w dacie kontroli art. 42 ust.1 utd, a sposób dokumentowania jej uiszczenia z § 3 ust. 1 i ust. 3 oraz ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 roku w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Z kolei art. 87 ust. 1 utd konstytuował obowiązek kierowcy, który wykonuje przewóz drogowy posiadania przy sobie i okazywania, na żądanie uprawnionego organu kontroli karty opłaty drogowej. Ten sam obowiązek ( z tego samego przepisu wynikający ) dotyczy zapisów urządzenia rejestrującego czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Z akt sprawy wynika, czemu skarżący nie przeczy, że w czasie kontroli zatrzymano [...] wykresówek za pokwitowaniem ( w aktach sprawy ), a wykresówki te nie były w żaden sposób opisane, nie posiadały żadnych adnotacji. Nie można, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, uwzględnić twierdzeń strony, że kontrolujący uniemożliwił mu umieszczenie na spornych wykresówkach jakichkolwiek adnotacji, a to z uwagi na treść art. 12 rozporządzenia ( WE ) nr 561/2006, który dopuszcza ich umieszczenie – co do zasady – najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Z kolei art. 15 ust. 2a rozporządzenia Rady ( EWG) nr 3821/85 stanowi że kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd. Wykresówki nie wyjmuje się z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy ( chyba, że jest to dopuszczalne z innych powodów). Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Rozporządzenie ( WE ) nr 561/2006 w art. 6 ust. 1 określa dzienny czas prowadzenia pojazdu; w art. 4 pkt g – dzienny okres odpoczynku. Analiza zakwestionowanych wykresówek wykazuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu, a w jednym przypadku używanie wykresówki przez okres dłuższy niż ten, na który była przeznaczona ( wykresówka włożona do tachografu [...] roku ). Zarówno dokonana przez organ analiza wykresówek, jak i nałożone kary za naruszenie ujawnione w związku z zapisami tych wykresówek Sąd akceptuje. Skoro więc z wykresówek wynika, że skarżący w dniach których dotyczą te wykresówki wykonywał transport drogowy, a wobec braku uwag na tych wykresówkach co do dni i godzin przejazdu w celach prywatnych, należy stwierdzić, że okoliczności podawane w tym zakresie ( wykonywanie przejazdu na cele prywatne ) nie mogą być uwzględnione. W sytuacji braku stosownych zapisów na wykresówkach oznaczałoby to w istocie zwolnienie z odpowiedzialności za naruszenie w tym zakresie. Zdaniem Sądu prawidłowo także organy ustaliły, że w dniu kontroli skarżący przewoził odpad – makulaturę Gr IV o kodzie 19 12 01. Potwierdza to pismo "B" Sp. z o.o. z dnia [...] roku w którym podano, że przewożona makulatura gazetowa o kodzie 19 12 01 była papierem i tekturą po sortowaniu oraz dokument Wz nr [...] podpisany i odebrany przez skarżącego. Brak wiedzy skarżącego odnośnie faktu, czy przewożony towar jest odpadem nie jest przesłanką do zwolnienia z odpowiedzialności za wykonywanie transportu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia. Brak było także w sprawie podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 utd. Przesłanką jego bowiem stosowania jest stwierdzenie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności , których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć ( np. strajk, pożar). Jest oczywiste, że do kategorii nieprzewidywalnych zdarzeń nie może zostać zaliczone żadne z ustalonych naruszeń. Natomiast należy podzielić pogląd skarżącego o naruszeniu przez organy orzekające art. 78 § 1 kpa. Jednak, jak stwierdzono na wstępie rozważań, naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący bowiem w zakresie zarzucanych, a następnie stwierdzonych naruszeń wypowiedział się w wyjaśnieniu z dnia [...] roku oraz w odwołaniu. Do tych twierdzeń skarżącego organy obu instancji ustosunkowały się w uzasadnieniach decyzji. Wniosek skarżącego zawarty w skardze, o przesłuchanie go w charakterze strony nie mógł być uwzględniony przez Sąd. Stosownie do treści art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. 2012 r. poz.270, dalej ppsa) Sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 151 ppsa oddalono skargę.