II SA/Gl 662/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-07-24
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, uzyskujący miesięcznie 2913 zł netto świadczeń emerytalnych i ponoszący stałe wydatki w wysokości 1900 zł, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie został oddalony, ponieważ skarżący, pomimo trudnej sytuacji materialnej, posiadają stałe źródło dochodu, z którego po pokryciu kosztów utrzymania pozostaje kwota około 1000 zł. Taka sytuacja nie uzasadnia stwierdzenia, że skarżący są pozbawieni możliwości zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego lub samodzielnego skorzystania z usług fachowego pełnomocnika. Brak znajomości prawa nie jest wystarczającym uzasadnieniem do ustanowienia radcy prawnego z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący J. B. i A. B. zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. W odpowiedzi złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną, podeszły wiek, schorowania oraz brak znajomości prawa budowlanego. Po analizie dokumentów potwierdzono, że skarżący uzyskują łącznie 2913 zł netto miesięcznie, a ich udokumentowane wydatki wynoszą 1900 zł.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. i A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie ich od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 maja br. A i J. B. zostali wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu sadowego do skargi w wysokości 500 zł. W terminie zakreślonym dla dokonania tej czynności wnioskodawcy, na druku urzędowego formularza zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści formularza wynika, że skarżący są współwłaścicielami lokalu o pow. 104,73 m2, nieruchomości rolnej o pow. 346 m2 oraz działki o pow. 771 m2. Nie posiadają oni żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem utrzymania się wnioskodawców są świadczenia emerytalne uzyskiwane w łącznej kwocie 2913 zł netto miesięcznie. Uzasadniając swój wniosek A. i J.B. wskazali, że są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, a wniosek o ustanowienie radcy prawnego umotywowali brakiem znajomości prawa budowlanego.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłali szereg dokumentów obrazujących ich sytuację materialną, w tym wysokość dochodów oraz poziom stałych, miesięcznych wydatków. W oparciu o treść nadesłanych dokumentów ustalono, że wnioskodawcy uzyskują łączny dochód w kwocie 2912 zł netto miesięcznie, zaś ich stałe, udokumentowane wydatki kształtują się na poziomie 1900 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwanej dalej P.p.s.a.) stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co ubiegają się wnioskodawcy jest uzależnione od tego, czy wykażą oni, że konieczność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) przekracza ich możliwości finansowe. Innymi słowy sytuacja materialna takiej osoby musi być wyjątkowo ciężka i nawet najdalej idące wysiłki nie są w stanie jej zmienić zapewniając stronie możliwość zdobycia dodatkowych środków pieniężnych. Z tej perspektywy ocena sytuacji materialnej skarżących wypada na ich niekorzyść, a wobec tego nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że oboje skarżący posiadają źródło stałego dochodu, a wysokość świadczeń uzyskiwanych z tego tytułu wskazuje na to, że z powodzeniem są w stanie pokryć koszty swojego utrzymania i wygospodarować dodatkowe środki. Zestawienie stałych, miesięcznych wydatków, których wysokość ustalono w oparciu nadesłane dokumenty wskazuje bowiem na to, że po poniesieniu kosztów utrzymania do dyspozycji A. i J. B. pozostaje kwota około 1000 zł. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że skarżący pozbawieni są możliwości zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz samodzielne skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Skarżący nie podali przy tym nawet orientacyjnej wysokości wydatków jakie zobowiązani są ponosić na zakup niezbędnych lekarstw (o czym wspomnieli w piśmie z dnia 12 lipca 2012 r.), stąd też trudno stwierdzić jaką pozycję w ich budżecie domowym zajmuje ta pozycja. Uzasadnieniem dla przyznania fachowego pełnomocnika z urzędu nie może być natomiast twierdzenie stron o niedostatkach wiedzy prawniczej, albowiem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło