II SA/Gl 664/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-09-18
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej, która nie wykazała w sposób jednoznaczny swojej sytuacji materialnej, mimo wezwania do uzupełnienia wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej. Brak było dokumentów potwierdzających wysokość dochodów, a koszty bieżące skarżącego były ograniczone, gdyż pracodawca ponosił większość jego wydatków. Istniały również wątpliwości co do czerpania dochodów z posiadanych pojazdów mechanicznych.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, powołując się na niskie dochody i wysokie wydatki na leczenie. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, w tym potwierdzających wysokość dochodów i wydatków. Zaznaczył, że jego pracodawca ponosi koszty jego utrzymania, a jego majątek jest obciążony postępowaniami egzekucyjnymi. Posiada również kilka pojazdów mechanicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, J. Z., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na niskie dochody (około 1700 zł brutto miesięcznie), które w całości przeznacza na zakup żywności i lekarstw. Skarżący zaznaczył, że zamieszkuje w budynku, w którym mieści się siedziba podmiotu zatrudniającego go ("A" Sp. z o.o.), który to podmiot ponosi całość opłat związanych z utrzymaniem skarżącego, w tym również opłaty za usługi telekomunikacyjne. Skarżący podał, że jest posiadaczem trzech pojazdów mechanicznych (samochodów osobowych) używanych przez klientów "A" Sp. z o.o. oraz pojazdu marki [...], który stanowi własność banku, który udzielił kredytu na jego zakup. Oprócz tego podał, że posiada kilka nieruchomości o łącznej powierzchni 3 ha, które związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą i podlegają zajęciom komorniczym. Skarżący zaznaczył, że ze względu na stan zdrowia przebywa pod stała opieką lekarską, a względem jego majątku toczą się postępowania egzekucyjne, oraz administracyjne.
Pismem z dnia 24 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z wykupem lekarstw,
- przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych przez Pana z tytułu umowy o pracę,
- nadesłanie kopii zeznania podatkowego za [...]r.,
- nadesłania kopii dokumentów potwierdzających fakt toczących się postępowań egzekucyjnych oraz zajęć dokonanych w majątku skarżącego (ruchomego i nieruchomego) oraz nadesłanie kopii dowodów rejestracyjnych samochodów należących do skarżącego,
- przedłożenie dokumentów potwierdzających fakt, iż to pracodawca skarżącego opłaca wszelkie rachunki związane z jego utrzymaniem się we wspomnianym lokalu mieszkalnym,
- wyjaśnienie, czy B. Z. – Prezes Zarządu "A" Sp. z o.o. jest synem skarżącego.
W odpowiedzi pełnomocnik wnioskodawcy nadesłała kopie dowodów rejestracyjnych dwóch pojazdów należących do skarżącego ([...]i [...]); dokumenty potwierdzające toczące się liczne postępowania egzekucyjne względem majątku wnioskodawcy, wezwanie do wydania pojazdu marki [...] oraz potwierdzenie przelewu opłaty za energię elektryczną dokonanego przez pracodawcę skarżącego. Równocześnie pełnomocnik oświadczyła, że ze względu na urlop księgowej nie jest aktualnie w stanie przedłożyć kopii zeznania podatkowego za rok ubiegły, a skarżący nie gromadzi rachunków za lekarstwa.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że ocena sytuacji materialnej strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Tylko bowiem osoby, których stan majątkowy (a więc brak jakichkolwiek dochodów lub też dochody uzyskiwane w wysokości wykluczającej wygospodarowanie jakichkolwiek dodatkowych środków) mogą liczyć na ewentualne przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić wypada, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.
Po pierwsze nie przedstawiono żadnego dokumentu pozwalającego ustalić wysokość aktualnie uzyskiwanego wynagrodzenia z tytułu stosunku pracy pomimo, że wnioskodawca został o to wezwany.
Po drugie, koszty bieżące skarżącego ograniczają się wyłącznie do wydatków (o bliżej niezidentyfikowanej wysokości) na lekarstwa oraz w zasadzie na żywność, dlatego, że cały koszt utrzymania strony wzięła na siebie "A" Sp. z o.o. Stad też strona ma możliwość zaoszczędzenia środków na pokrycie kosztów sądowych.
Po trzecie fakt, iż toczą się postępowania egzekucyjne względem majątku strony nie oznacza automatycznie braku możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego, skoro cały dochód jaki ma skarżący pozostaje do jego dyspozycji.
Po czwarte wreszcie, skarżący sam zadeklarował, że jest właścicielem kilku pojazdów mechanicznych, przy czym co najmniej dwa z nich (marki [...] jak wynika to z druku formularza) są użytkowane przez "A" Sp. z o.o. jako pojazdy dla klientów. Rodzi się więc zasadnicze pytanie, czy wnioskodawca czerpie z tego tytułu jakiekolwiek dochody, czy też nie, co również w żaden sposób nie zostało wyjaśnione.
Reasumując, istnieje zbyt wiele wątpliwości dotyczących rzeczywistej sytuacji materialnej strony, aby z całym przekonaniem można było zaliczyć J.Z. do osób ubogich, którym ewentualnie mogłoby być przyznanie prawo pomocy w zakresie Zwolenia od kosztów sądowych.
Stad też , w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło