II SA/Gl 666/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi R. M. i E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie przydziału lokalu zamiennego w zamian za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w Z. nakazał E. M.-P. opróżnienie lokalu, a decyzją nr [...] z tej samej daty identyczny nakaz skierował do R. M. Pismem z dnia [...] r. E. P. i R. M. zwrócili się do Urzędu Miejskiego w Z. z wnioskiem o skopiowanie i przekazanie pism, opinii i oświadczeń na podstawie których wydano uzasadnienie uchwały Rady Miejskiej w Z. nr [...] z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zastępca Prezydenta Miasta Z. odmówił stronom wznowienia postępowania w sprawie decyzji nr [...] i [...] podkreślając w uzasadnieniu, iż czyni to po rozpatrzeniu ww. wniosku stron z dnia [...] r. Następnie na skutek wniosku E. P. i R. M. o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia, w którym to wniosku strony podkreśliły, iż dotyczył on całkiem innej sprawy, organ I instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] r. nr [...]. W odwołaniu E. P. i R. M. zakwestionowali rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] r. nr [...] podnosząc m.in, że w zaskarżonej decyzji jak również w decyzji odmawiającej jej uzupełnienia organ I instancji nie odniósł się w żaden sposób do kwestii podniesionych w piśmie z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło decyzje organu I instancji z dnia [...] r. i [...] r. oraz umorzyło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie decyzji ostatecznych z [...] r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało uchybienia zaskarżonej decyzji podnosząc m.in., iż organ I instancji wydał rozstrzygnięcie traktując pismo stron z dnia [...] r. jako wniosek o wznowienie postępowania. Tymczasem, zdaniem Kolegium, analiza jego treści, co podnoszą także strony, wskazuje, że celem jego autorów było uzyskanie kopii dokumentów związanych z procesem wydania Uchwały Rady Miejskiej w Z. nr [...] z dnia [...] r., bądź też uzyskanie możliwości zapoznania się z nimi. Tym samym pismo to nie jest wnioskiem, który inicjowałby postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie decyzji z [...] r. Kolegium wskazało też inne uchybienia o charakterze formalnym podnosząc, iż organ I instancji nie wykazał istnienia jednej z przesłanek warunkujących odmowę wznowienia postępowania, a więc wydał w sprawie, która w ogóle nie powinna być wszczętą, błędne rozstrzygnięcie. Kolegium zaakcentowało też, że jedną decyzją organ odmówił wznowienia postępowania w stosunku do dwóch decyzji ostatecznych pomimo że stroną w jednej z nich jest E. P., a w drugiej R. M. Oznacza to, że w przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania winny toczyć się dwa odrębne postępowania. E. P. i R. M. pismami z dnia [...] i [...] r. złożyli wniosek o wyjaśnienie i uzupełnienie, a także uzupełnienie otrzymanej decyzji, wśród szeregu zarzutów kolejny raz podkreślając, iż ich inicjujące postępowanie pismo z dnia [...] r. dotyczyło całkiem innej sprawy, a mianowicie wyjaśnienia podstaw prawnych decyzji z [...] r. Postanowieniami z dnia [...] r. Kolegium odmówiło uzupełnienia ww. decyzji a także udzielenia wyjaśnień co do jej treści. Pismem wniesionym w dniu [...] r. E. P. i R. M. zażądali stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] r. uchylającej rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne i umarzającej postępowanie przed tym organem. Przedmiotowej decyzji strony zarzuciły rażące naruszenie prawa podnosząc, iż ich pismo z dnia [...] r. błędnie potraktowano jako podanie o wznowienie postępowania a Kolegium bezpodstawnie umorzyło postępowanie pozbawiając je tym samym możliwości obrony naruszonych praw. Dodatkowym pismem z dnia [...] r. strony wskazały, że domagają się stwierdzenia nieważności jedynie tej części decyzji Kolegium, w której organ ten umorzył postępowanie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odmówiło stwierdzenia nieważności swojej decyzji z [...] r. W uzasadnieniu obszernie opisało okoliczności sprawy akcentując, iż nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Wadliwe, wydane przez organ I instancji decyzje, musiały bowiem zostać uchylone a postępowanie w przedmiocie wznowienia wszczęte w wyniku pisma, które nie stanowiło wniosku o wznowienie postępowania musiało zostać umorzone. Pismem z dnia [...] r. E. P. i R. M. zwrócili się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż decyzją z [...] r. Kolegium umorzyło postepowanie, które zdaniem stron nigdy nie zostało wszczęte, nie można go było zatem umorzyć. Jednocześnie strony podkreśliły, iż systematycznie odmawia im się wszczęcia postępowania w sprawie umieszczenia ich w budynku przy ul. [...] mimo, że od lat domagają się bezskutecznie podania im podstaw prawnych takiego działania. Strony po raz kolejny zaakcentowały, że ich pismo z dnia [...] r. nie było cyt. "absolutnie żądaniem wszczęcia jakiegokolwiek postępowania". Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało faktyczne i prawne okoliczności sprawy (w tym zapadłe w sprawie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego) stwierdzając w konkluzji, że brak jest podstaw prawnych do zmiany stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. albowiem jest ono prawidłowe. Następnie, z uwagi na wniosek stron z dnia [...] r. Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. odmówiło uzupełnienia co do rozstrzygnięcia oraz o żądane wyjaśnienia własnej decyzji z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. E. P. i R. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzje Kolegium wnosząc o ich uchylenie. W uzasadnieniu wskazali nieprawidłowości, jakie ich zdaniem zaszły gdy przed laty umieszczano ich w budynku, którym Gmina nie miała prawa rozporządzać, a Kolegium zarzucili cyt. "zafałszowanie rzeczywistości". Wprawdzie bowiem pismo z dnia [...] r. nie stanowiło wniosku o wznowienie postępowania to jednak strony od lat ubiegają się o wszczęcie postępowania, które wyjaśniłoby podstawy umieszczenia ich w budynku przy ul. [...]. Tym samym Kolegium stwierdzając, iż brak jest wniosku stron podało fałsz. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 7 stycznia 2009 r. na pytanie Sądu skarżąca potwierdziła po raz kolejny, że pismo z dnia [...] r. nie stanowiło wniosku o wznowienie postępowania lecz o udzielenie im informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przypomnieć bowiem należy, iż pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócili się z wnioskiem o informację. Wniosek ten nie stanowił wniosku o wznowienie postępowania co strony wielokrotnie podkreślały w swoich kolejnych pismach. Także na rozprawie przed tut. Sądem w dniu [...] r. E. P. oświadczyła, iż przedmiotowe pismo nie stanowiło wniosku o wznowienie postępowania. W konsekwencji organ I instancji odmawiając w dniu [...] r. wznowienia postępowania ze wskazaniem, iż czyni to po rozpatrzeniu wniosku stron z dnia [...] r. w rzeczywistości rozpoznał wniosek pismem tym nie objęty. Fakt ten potwierdzali skarżący w kierowanych w dalszych fazach postępowań administracyjnych pismach podkreślając, że organ I instancji rozpoznał jako wniosek o wznowienie postępowania wniosek, który w istocie dotyczył innej sprawy (w piśmie z dnia [...] r. piszą wręcz o cyt. "wydumanym" przez organ I instancji postępowaniu). W konsekwencji rozpoznając wniesione przez strony odwołanie Kolegium decyzją z dnia [...] r. poprawnie uchyliło decyzje pierwszoinstancyjne (odmawiającą wznowienia postępowania i odmawiającą uzupełnienia rozstrzygnięcia) i umorzyło w tym zakresie prowadzone przez organ I instancji postępowanie. W wyniku bowiem ustalenia, że organ I instancji rozpoznał wniosek, który w istocie nie został złożony (w każdym razie nie w piśmie, w wyniku rozpoznania którego decyzję wydano), a w konsekwencji stwierdzenia, że zainicjowane wedle organu pismem z dnia [...] r. postępowanie w przedmiocie wznowienia od początku było bezprzedmiotowe, Kolegium zobligowane było do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż decyzja, pomimo że później strony zaczęły ją kwestionować, w istocie uwzględniała słuszność wniesionego przez nie odwołania. Także bowiem strony podnosiły, iż ich pismo organ I instancji zakwalifikował wadliwie. Zaakcentowania wymaga też, iż umorzenie odnosiło się jedynie do postępowania wynikającego z błędnie przez organ I instancji zinterpretowanego pisma, nie dotyczyło natomiast innych postępowań wszczętych wnioskami stron, które jak twierdzą skarżący w przeszłości składali. W konsekwencji Kolegium poprawnie też rozpoznało wniosek o stwierdzenie nieważności własnej decyzji uchylającej wadliwe rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne i umarzającej we wskazanym wyżej zakresie postępowanie pierwszoinstancyjne, odmawiając wyeliminowania go z obrotu prawnego a następnie utrzymując swoje rozstrzygnięcie w mocy. Decyzja z dnia [...] r. nie była bowiem obarczona wadami, o których traktuje art. 156 § 1 k.p.a. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż w myśl przepisu tego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przytoczony przepis, stanowiący wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wylicza enumeratywnie te istotne kwalifikowane wady decyzji administracyjnej, których ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzi sytuacja z art. 156 § 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć jednak miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wad (por. np. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1983 r., II SA 581/83, Prob.Praw. 1984, nr 10, s. 28). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż wszczęcie postępowania na żądanie strony wskazującej tylko wybraną bądź wybrane przesłanki nieważności spośród wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., nie zwalnia organu od przeprowadzenia kontroli decyzji, w sprawie której wszczęto postępowanie, w pełnym zakresie pod względem występowania wszystkich wskazanych w przepisie tym przesłanek – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2001 r., IV SA 645/99, LEX nr 53459. Zdaniem Składu Orzekającego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wymogów tych w niezbędnym zakresie dochowało a wydane przezeń rozstrzygnięcia ocenić należy jako prawidłowe. W świetle przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.