II SA/Gl 666/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-06-27
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i rodzinna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w całości, ponieważ jego sytuacja materialna i rodzinna, w tym wysokie dochody przeznaczane na alimenty oraz liczna rodzina, uzasadnia brak możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że obowiązek uiszczenia wpisu mógłby znacząco pogorszyć sytuację materialną strony.Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną i rodzinną. Posiada lokal komunalny, na utrzymaniu ma niepracującą żonę i czwórkę dzieci. Jego miesięczny dochód wynosi 2772 zł brutto, z czego ponad 50% jest potrącane na świadczenia alimentacyjne. Skarżący nie posiada znaczącego majątku. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych, a nie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia lokalu z użytkowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A. W. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną nie jest w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Skarżący wniósł równocześnie o "ewentualne przyznanie adwokata".
Z formularza wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku w postaci oszczędności, papierów wartościowych bądź też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jedyny składnik jego majątku stanowi lokal komunalny o pow. 32 m2. Skarżący ma na utrzymaniu niepracującą żonę oraz czwórkę dzieci (piąte wedle skarżącego ma się urodzić niebawem). Źródłem utrzymania się A. W. jest dochód ze stosunku pracy uzyskiwany w kwocie 2772 zł miesięcznie, z którego potrącane jest świadczenie alimentacyjne w wysokości 60 % dochodu. Do druku wniosku dołączone zostało zaświadczenie o dochodach skarżącego, z treści którego wynika, że wnioskodawca rzeczywiście uzyskuje dochód w wysokości 2772 zł brutto, a od wskazanego wynagrodzenia potrącane jest świadczenie alimentacyjne w kwocie 1194 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że skarżący niejednoznacznie wskazał zakres wniosku. W rubryce 4 formularza zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast w uzasadnieniu zwrócił się o "ewentualne ustanowienie adwokata". Ponieważ zakres wniosku musi być jednoznaczny, a wnioskodawca w stosownym miejscu wskazał, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata pozostawiając w gestii Sądu uznano, że A. W. ubiega się tylko o zwolnienie od kosztów sądowych.
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza treści formularza złożonego przez A. W. pozwoliła stwierdzić, że sytuacja majątkowa jego rodziny uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na ilość osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym przy uwzględnieniu dochodu uzyskiwanego przez skarżącego. Jeśli do tego doliczy się wydatki związane z utrzymaniem tak licznej rodziny (które, jak uczy doświadczenie życiowe nie są małe) a także fakt, że wspomniany wyżej dochód w ponad 50% przeznaczany jest na świadczenie alimentacyjne, to wówczas strona rzeczywiście pozbawiona jest możliwości poniesienia wydatków związanych z postępowaniem sądowym we własnym zakresie. Obowiązek poniesienia kosztów sądowych, a w szczególności uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł mógłby w sposób znaczący pogorszyć sytuację materialną strony, zaś jego niezrealizowanie (uzasadnione koniecznością zapewnienia środków rodzinie) spowodowałoby zamknięcie drogi sądowej.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło