II SA/Gl 668/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Spółki "A" w B. na decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zmian statutu spółki wodnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] r. nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Starosta C. , działając na podstawie art. 179 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził nieważność uchwały nr [...] Walnego Zgromadzenia Członków Spółki "A" - w B. z dnia [...] r. w sprawie zmian Statutu Spółki "A". W uzasadnieniu stwierdził, że w dniu [...] r. do Wydziału Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w C. wpłynęła przedmiotowa uchwała Walnego Zgromadzenia Członków Spółki [...] w sprawie zmian statutu tej Spółki. Analiza zarówno przedmiotowej uchwały, jak również załącznika do niej- tj. przedmiotowego statutu wykazały, że przyjęty uchwałą statut posiada szereg nieprawidłowości i związku z powyższym należało orzec o nieważności przedmiotowej uchwały. Pismem z dnia [...] r. Zarząd Spółki [...] wystąpił do Starosty Powiatowego w C. o uprawomocnienie przedłożonej uchwały w odrębnym piśmie przedstawiając własne stanowisko w sprawie. Uznając złożone pismo za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Starosta C. po ponownym postępowaniu, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] r. W motywach tego rozstrzygnięcia powtórzył swoje stanowisko zaprezentowane w decyzji z dnia [...] r. dodając jednocześnie, że przedłożona nowelizacja statutu Spółki była konsultowana z Biurem Prawnym, które w piśmie z dnia [...] r. wykazało szereg nieprawidłowości z przyjętym statucie, opierając się na obowiązujących przepisach ustawy Prawo wodne. Spółka natomiast podtrzymała swoje stanowisko, podkreślając, że statut przygotowany został po wszechstronnej konsultacji w komisji ds. opracowania statutu przy uwzględnieniu obowiązującego prawa. Starosta nadto dodał, że w celu dokonania wyjaśnień w świetle art. 179 ust. 2 ustawy Prawo wodne odbyło się w dniu 14 maja 2009 r. spotkanie robocze, które jednak nie doprowadziło do ustalenia wspólnego stanowiska. Wobec stwierdzenia, że poszczególne, wymienione w notatce zapisy Statutu są niezgodne z prawem, brak było podstaw do zmiany stanowiska w przedmiocie kwestionowanej uchwały. Skargę na powyższą decyzję złożyła Spółka "A" w B. , wnosząc i uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie prawa materialnego w postaci przepisów Prawa wodnego – art. 164 do 179 oraz przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 oraz art. 77 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że wobec doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nieważności uchwały przyjmującej Statut na dzień przed wydanie decyzji, pozbawiono ją możliwości zaprezentowania własnego stanowiska w sprawie, a wobec nie sprecyzowania, w jakim zakresie przedmiotowa uchwala jest niezgodna z prawem, uniemożliwiło Spółce ustosunkować się do stawianych zarzutów. W dalszej części skargi Spółka odniosła się do każdego ze stawianych zarzutów, argumentując m.in., że nie są ona na tyle istotne by powodować nieważność uchwały. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Przystępując do kontroli zaskarżonych decyzji Starosty C. w pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze. zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w skardze. Kwestionowane rozstrzygnięcia Starosty C. podjęte zostały w ramach sprawowanego przez ten organ nadzoru nad działalnością spółek wodnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.). Nadzór ten jest sprawowany od etapu organizowania spółki wodnej, przesłanką bowiem jej powstania jest zawarcie umowy przez założycieli i uchwalenie przez nich statutu spółki podlegającego zatwierdzeniu przez starostę w drodze decyzji. Starosta zatwierdzając statut, bada jego zgodność z obowiązującym prawem, a przez zatwierdzenie statutu spółka nabywa osobowość prawną. Nadzór sprawowany przez starostę na bieżąco dotyczy w szerokim zakresie merytorycznej działalności spółek. W rozpatrywanej sprawie działająca Spółka "A" w B. uchwałą nr [...] Walnego Zgromadzenia Członków Spółki, działając na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, uchyliła dotychczasowy i uchwaliła nowy Statut, przedkładając wymienioną uchwałę oraz załączony do niej Statut Spółki do zatwierdzenia Staroście Powiatowemu w C. Z kolei Starosta, przywołując w podstawie swej decyzji art. 179 ust. 2 i ust. 4 Prawa wodnego oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził nieważność uchwały nr [...] Walnego Zgromadzenia Spółki "A" w B. z dnia [...] r. w sprawie zamian Statutu tejże Spółki, utrzymując następnie swą decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. W ocenie Sądu orzekający w sprawie Starosta C., działając jako organ nadzoru, wdrożył w rozpatrywanej sprawie wadliwy tryb. Ustawa Prawo wodne regulując problematykę spółek wodnych w dziale VII, przewidziała dwa tryby działania starosty jako organu nadzoru. W przywołanym przez Starostę C. art. 179 ustawodawca przewidział obowiązek doręczania staroście uchwał organów spółki związanych z prowadzoną przez nią działalnością, prowadzący do ewentualnego stwierdzenia nieważności takiej uchwały. Ten środek kontroli ma zapewnić nadzór nad bieżącą działalnością organów spółki. Obowiązek przedstawiania uchwał organów spółki został nałożony na zarząd spółki, a określenie krótkiego terminu do ich nasyłania ma umożliwić organowi nadzorującemu szybkie zapoznanie się ich treścią i podjęcie stosowanej decyzji. Inny natomiast tryb dotyczy kwestii uchwalania lub wprowadzania zmian w statucie spółek. Regulacja w tym zakresie mieści się w art. 165 Prawa wodnego. Przedstawiona w niniejszej sprawie uchwała Walnego Zgromadzenia dotyczyła szczególnej kwestii, a mianowicie, była to uchwała w sprawie zmiany statutu spółki. Statut spółki w jej stadium tworzenia jest uchwalany przez założycieli spółki, natomiast zmiana statutu po utworzeniu spółki, jako akt o doniosłym znaczeniu wymaga podjęcia uchwały przez Walne Zgromadzenie Spółki. Zatwierdzenie statutu następuje w drodze decyzji wydanej przez starostę miejscowo właściwego dla siedziby spółki, a tryb działania starosty w tym względzie reguluje przywołany już powyżej art. 165 ust. 3 Prawa wodnego, który stosowny jest także odpowiednio do uchwalenia zmiany statutu – ust. 6 tego artykułu. W myśl zacytowanej w ust. 3 regulacji, jeżeli statut pozostaje w niezgodności z prawem, starosta wzywa do usunięcia stwierdzonych sprzeczności, zakreślając termin do dokonania zmian lub uzupełnień. Jeżeli niezgodność nie zostanie usunięta w określonym terminie, starosta odmawia zatwierdzenia statutu. Negatywna decyzja starosty nie zamyka drogi do powstania spółki. Możliwość taka istnieje nadal, po uchwaleniu nowego statutu, odpowiadającego prawu. Treść ust. 6 wymienionego przepisu oznacza, że kontrola starosty dotycząca prawnego funkcjonowania spółki rozciąga się nie tylko na zatwierdzenie statutu, jako przesłanki powstania spółki, lecz obejmuje każdą zmianę statutu wprowadzoną do jego treści po powstaniu spółki, przy czym odbywać się to może tylko w trybie określonym powyżej. Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy trzeba stwierdzić, że stosownie do zaprezentowanej powyżej regulacji statut Spółki wchodzi w życie po zatwierdzeniu przez starostę, a jego zatwierdzenie następuje w przedstawionym powyżej trybie, a więc nie stwierdza się nieważności przedłożonej uchwały, a ewentualnie, wobec braku usunięcia w wyznaczonym terminie wskazanych nieprawidłowości, odmawia się zatwierdzenia statutu. W kwestionowanych zatem decyzjach Starosta przywołał błędną podstawę prawną i wydał błędne rozstrzygnięcie. Orzekający w niniejszej sprawie skład sądzący nie stwierdził nieważności tych decyzji, uwzględniając treść przedłożonej do kontroli uchwały, w której zapis § 2 mówiący wejściu życie uchwały zatwierdzającej Statut z chwilą uprawomocnienia się decyzji Starosty Powiatu o zatwierdzeniu Statutu, mógł być mylący i sam w sobie zasługiwał na stwierdzenie jego nieważności. Mając jednak na uwadze, że przedstawiona Staroście uchwała był w istocie uchwałą, podjętą przez Walnego Zgromadzenie członków Spółki, jak w niej wskazano, na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo wodne, czyli uchwałą przyjmującą (uchwalającą) przez Walne Zgromadzenie Spółki zmian w statucie, zastosowany przez Starostę tryb z art.179 wymienionej ustawy był niewłaściwy, jako, że sprawa winna podlegać rozpatrzeniu w trybie wskazanego powyżej art. 165 ust. 6 tej ustawy. Mając powyższe na uwadze trzeba stwierdzić, że doprowadziło to do wydania w niniejszej sprawie decyzji z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów, a to skutkować musiało uchyleniem obydwu decyzji Starosty C. na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 135 tej ustawy. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej ustawy, a o kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie [...] zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie [...] zł, czyli łącznie [...] zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 i art. 209 tej ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę przedłożonej do kontroli uchwały Walnego Zgromadzenia Spółki, Starosta wdroży odpowiedni tryb postępowania w tej sprawie, wezwie Spółkę do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w Statucie wyznaczając do tego odpowiedni termin, a po jego upływie podejmie stosowną decyzję o zatwierdzeniu statutu, bądź też, w przypadku ich nieusunięcia – o odmowie zatwierdzenia statutu. W tej sytuacji dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miały znaczenia zgłoszone zarzuty skargi dotyczące tak naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Stąd też nie było potrzeby ich rozważenia.