II SA/Gl 668/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-11-26
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która posiada znaczący majątek (udział w nieruchomości, akcje, samochód) oraz osiąga dochody wraz z partnerem, ale ma debet na koncie i ponosi wysokie koszty utrzymania oraz spłaca kredyt, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca, pomimo posiadania pewnego majątku i dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny. W analizowanej sprawie, biorąc pod uwagę debet na koncie, wysokie koszty utrzymania i spłatę kredytu, referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi, ale nie pozostałych kosztów postępowania, ze względu na posiadane papiery wartościowe.Stan faktyczny
Skarżąca M.C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Wnioskodawczyni wykazała, że posiada udział w nieruchomości, akcje, samochód, osiąga dochody z partnerem, ale ma znaczący debet na koncie, spłaca kredyt i ponosi wysokie koszty utrzymania oraz wydatki na leki. Referendarz sądowy, po analizie sytuacji materialnej, zwolnił skarżącą od wpisu od skargi, ale oddalił wniosek w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, że nie dysponuje środkami pozwalającymi jej na poniesienie tego rodzaju wydatku. W treści formularza podała, że w skład jej majątku wchodzi udział (1/2) w prawie własności budynku mieszkalnego o pow. 99,3 m2, akcje "A" o wartości około 2408 zł, akcje "B" o wartości około 400 zł oraz pojazd marki [...] z [...] r. o wartości około 9000 zł. Strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim partnerem - M.K., a łączny dochód jaki osiągają stanowi kwota 1800 zł brutto (200 zł wynagrodzenia skarżącej oraz 1600 wynagrodzenia jej partnera).
Wnioskodawczyni podkreśliła, że aktualnie na jej rachunku prowadzonym przez [...] występuje debet w wysokości 29.500 zł, spłaca kredyt zaciągniętych w CHF, którego rata miesięczna wynosi 146 zł, bieżące koszty utrzymania nieruchomości strona określiła na kwotę około 800 zł. Dodatkowo strona zaznaczyła, że ze względu na przewlekłe schorzenia ([...]) około 50 zł miesięcznie przeznacza na lekarstwa.
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni przedstawiła dokumenty potwierdzające zadeklarowaną we wniosku wysokość miesięcznych dochodów strony a także strukturę i rozmiar wydatków przeznaczanych na utrzymanie się.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Nie ulega wątpliwości, że tylko w sytuacji, gdy sąd lub referendarz sądowy jest w pełni przekonany co do trudnej sytuacji materialnej strony, możliwe jest przyznanie prawa pomocy. Kluczowe jest więc przedstawienie informacji, które pozwolą stwierdzić, że rzeczywiście obiektywne okoliczności wykluczają lub też w sposób istotny ograniczają możliwość poniesienia przez stronę kosztów sądowych.
W realiach rozpoznawanej sprawy skarżąca w sposób obszerny i wyczerpujący udzieliła wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji materialnej, a informacje uzyskane tą droga skłaniają do przychylenia się do złożonego przez nią wniosku w części dotyczącej wpisu od skargi.
Przede wszystkim potwierdzenie znalazły oświadczenia strony o wysokości dochodów, zarówno jej jak i jej partnera, jak również o poziomie wydatków i fakcie spłaty zaciągniętego zobowiązania kredytowego. Wnioskodawczyni w istocie ma debet niemalże 30.000 na prowadzonym rachunku bankowym oraz stosunkowo wysokie koszty bieżące (opłaty za energię elektryczną rzędu 150 zł, opłaty za usługi telekomunikacyjne – około 100 zł, wreszcie opłaty za dostawy gazu - 996 zł (za listopad i grudzień). W opisywanej sytuacji strona dysponuje bardzo szczupłymi środkami na utrzymanie się, a wobec tego nie można oczekiwać, że bez uszczerbku w utrzymaniu swojej rodziny będzie w stanie opłacić wpis od skargi w kwocie 500 zł. Nie można jednak przyjąć, ze strona pozbawiona jest możliwości zdobycia środków na pokrycie pozostałych kosztów postępowania, skoro posiada wskazane wyżej papiery wartościowe.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło