II SA/Gl 669/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie aktów stanu cywilnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi ustalony został na kwotę 100 zł – zgodnie z treścią § 2 ust.3 pkt 9 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia, F.T., w piśmie procesowym z dnia [...] wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Skarżący podniósł, iż jest osobą bezrobotną, a na skutek szeregu zdarzeń losowych (kradzież samochodu, wypadek córki) jego sytuacja rodzinna i materialna jest ciężka. Do wspomnianego pisma dołączony został szereg dokumentów, w tym m.in. zaświadczenie wystawione przez Powiatowy Urząd Pracy w T., z którego wynika, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Na wezwanie Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza. W oparciu o zawarte tam informacje ustalono, że F.T. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką, zamieszkując w lokalu o pow. [...] m2. W skład jego majątku wchodzi również udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości rolnej o pow. [...] m2. Wedla oświadczenie skarżącego źródłem utrzymania jego rodziny jest zasiłek rodzinny na córkę, uzyskiwany w kwocie [...] zł oraz okresowe świadczenia ze środków pomocy społecznej. Wnioskodawca podniósł również, że posiada liczne, nieuregulowane zobowiązania finansowe. Ze względu na to, że podane przez stronę informacje okazały się niewystarczające dla wszechstronne analizy jej sytuacji materialnej, pismem z dnia [...] referendarz sądowy wezwał skarżącego do: - udokumentowania, za pomocą rachunków, faktur lub innych dokumentów, kosztów utrzymania mieszkania, tj. czynszu, wydatków na energię elektryczną, dostawy wody, odprowadzanie ścieków, wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne itp., - nadesłania decyzji przyznającej córce skarżącego świadczenie socjalne (zasiłek rodzinny), - wskazania, czy wnioskodawca obecnie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej, a jeżeli tak, to w jakim zakresie. W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia [...] F.T. wskazał, że w chwili obecnej za gaz płaci około [...] zł co drugi miesiąc, za energię elektryczną [...] zł co drugi miesiąc, za wodę około [...] zł miesięcznie, zaś za dostęp do internetu [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca zadeklarował, że rachunki za wymienione wydatki dośle do Sądu po ich skompletowaniu. Do wspomnianego pisma dołączone zostały kserokopie zaświadczenia o uzyskiwaniu przez wnioskodawcę zasiłku okresowego w [...] r. oraz decyzja z [...] o przyznaniu córce skarżącego stypendium szkolnego do dnia [...]. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 P.p.s.a. może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu fachowego pełnomocnika z urzędu ( a więc w zakresie całkowitym) jest uzależnione od tego, czy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Trzeba zarazem podkreślić, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności związanych z trudną sytuacją materialną spoczywa na stronie występującej o przyznanie prawa pomocy. O ile więc jej argumentacja pozostaje w sprzeczności z ustaleniami Sądu (referendarza sądowego) albo złożone oświadczenia są niespójne lub sprzeczne – może to skutkować odmową uwzględnienia złożonego wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżący zadeklarował, iż otrzymuje bardzo niski dochód – kwotę [...] zł. Z kolei z zestawienia dokonanego w piśmie procesowym z dnia [...] wynika, że same opłaty za wodę i internet dają w sumie wydatek rzędu [...] zł, a więc przewyższający zadeklarowany dochód. Jeśli do tego dodać rachunki za gaz i energię elektryczną, płacone co drugi miesiąc – kwota ta będzie jeszcze wyższa. Powstają wiec istotne wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy zwłaszcza, że nie przedstawił on ani rachunków za media ani nie podał nawet orientacyjnej wysokości czynszu za mieszkanie (pomimo, ze był o to wezwany przez referendarza). Zarazem, F.T. nie przedstawił żadnego, wiarygodnego dowodu na to, że zalega z płatnościami za media lub mieszkanie. Taki stan rzeczy sprawia, że nie można bezkrytycznie przyjąć jego oświadczeń dotyczących wysokości uzyskiwanego dochodu, a zarazem nienadesłanie stosownych dokumentów podważa ich wiarygodność. W konsekwencji brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że sytuacja materialna strony jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uwzględnienie złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.