II SA/Gl 671/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-09-10
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca dochody z prac dorywczych i zasiłku chorobowego, posiadanie zniszczonych przez powódź budynków i gruntów rolnych, a także przewlekłe schorzenia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu)?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się niskimi dochodami z zasiłku chorobowego, posiadaniem zniszczonych przez powódź nieruchomości oraz przewlekłymi schorzeniami, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, co jest zgodne z przesłankami określonymi w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Skarżąca E.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Wnioskodawczyni wskazała na niskie dochody z zasiłku chorobowego, posiadanie zniszczonych przez powódź budynków i gruntów rolnych, a także na przewlekłe schorzenia i samotne zamieszkiwanie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy E.K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika - adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że jej źródłem utrzymania się były prace dorywcze (około 400 – 500 zł miesięcznie) oraz dochody z tytułu pełnienia funkcji ławnika w sądzie rejonowym. Jednakże w wyniku pogorszenia się stanu zdrowia strony obecnie utrzymuje się z zasiłku chorobowego. Wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką budynku mieszkalnego o pow. 140 m2 oraz budynków inwentarskich o łącznej pow. 960 m2. Wspomniane budynki zostały kilkukrotnie zalane przez powódź i znajdują się w złym stanie technicznym. Strona jest również właścicielką gruntu rolnego o pow. 2,16 ha, który również został zalany przez powódź w [...] r. Strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych innych składników majątkowych, w tym środków pieniężnych, papierów wartościowych czy też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Dodatkowo E.K. wskazała, że mieszka samotnie i cierpi na liczne dolegliwości o przewlekłym charakterze.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy ma na celu ocenę wszystkich okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co ubiega się wnioskodawczyni, opiera się na surowych kryteriach, które sprowadzają się do odpowiedzi na pytanie, czy strona nawet przy najdalej idących staraniach jest w stanie zdobyć środki na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Mając na uwadze powyższe uznano, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie, albowiem uzyskane informacje wskazują na to, że strona rzeczywiście jest osobą, której stan majątkowy wyklucza samodzielne poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Na ocenie rozpatrywanego wniosku zaważył również fakt, że E. K. uzyskała prawo pomocy w zakresie całkowitym w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Gl 606/12 oraz w sprawie o sygn. akt II SA/GL 69/13. Ponieważ sytuacja materialna strony, od tamtego czasu, nie uległa poprawie uznano, że również w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy dla skarżącej zasługiwał na uwzględnienie.
Przechodząc do uzasadnienia rozstrzygnięcia wskazać trzeba, że nie znaleziono podstaw do zakwestionowania twierdzeń strony o zniszczeniach jakich dokonała powódź w [...] r. w jej majątku. Stąd też posiadanie budynków inwentarskich o znaczącej powierzchni oraz gruntów rolnych nie stanowi okoliczności przemawiającej przeciwko przyznaniu prawa pomocy. W dalszej kolejności wskazać przyjdzie, że w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gl 606/12 skarżąca w sposób dostateczny udokumentowała zły stan zdrowia, który uzasadnia założenie, że trudno jest jej znaleźć stałe zatrudnienie, a ponadto wymaga stałej opieki lekarskiej, która wiąże się z określonymi wydatkami. Charakter schorzeń, na które cierpi strona wskazuje na to, że są one przewlekłe. Analizując informacje uzyskane od strony nie znaleziono również podstaw do podważenia wiarygodności jej twierdzeń odnośnie niskich dochodów. Zarazem strona stara się na bieżąco regulować koszty swojego utrzymania. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że E. K. w dostateczny sposób wykazała, że nie dysponuje środkami, które pozwoliły by jej na opłacenie kosztów sądowych jak i skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło