II SA/Gl 675/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-09-21
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna przebywająca w zakładzie karnym, nieposiadająca majątku i niezdolna do podjęcia odpłatnego zatrudnienia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna przebywająca w zakładzie karnym, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego z uwagi na brak możliwości podjęcia odpłatnego zatrudnienia i brak majątku, powinna zostać zwolniona od tych kosztów oraz otrzymać adwokata z urzędu. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji oznaczałaby naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący, przebywający w zakładzie karnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Do wniosku dołączył zaświadczenie o braku zatrudnienia odpłatnego w jednostce penitencjarnej. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca przebywa obecnie w zakładzie karnym. Do druku wniosku dołączono zaświadczenie wystawione przez Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z dnia 18 czerwca 2018 r., z treści którego wynika, że wnioskodawca nie jest zatrudniony odpłatnie w jednostce penitencjarnej.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
Powołane przez stronę okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy.
Skarżący przebywając w zakładzie karnym jest ograniczony w możliwości znalezienia zatrudnienia. W tego rodzaju sytuacji w grę wchodzi w zasadzie wyłącznie zatrudnienie w przedsiębiorstwie prowadzonym przez placówkę penitencjarną, jednakże nie każdy zakład karny prowadzi tego rodzaju przedsiębiorstwo – co ma miejsce w niniejszym przypadku. Wnioskodawca wskazał przy tym, że nie dysponuje żadnym majątkiem, którego zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów sądowych. Nie może również liczyć na wsparcie rodziny w tym zakresie. W tej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy oznaczałaby zamknięcie skarżącemu drogi do sądu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło