II SA/Gl 676/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy H. z dnia [...] r. nr [...] Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy H. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad jej niepełnosprawnym mężem. W uzasadnieniu organ wskazał, że w obecnym stanie faktycznym doszedł do przekonania, że zakres opieki strony nad mężem, a w szczególności czynności opiekuńcze podejmowane przez stronę, nie uniemożliwiają jej podjęcia zatrudnienia, a rezygnacja przez nią z aktywności zawodowej nie wynika z konieczności sprawowania opieki nad mężem. Organ podkreślił, że poza sporem pozostaje, iż mąż strony jest aktywny zawodowo, co samo przez się wyklucza sprawowanie przez nią stałej i całodobowej opieki nad nim. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła, że praca wykonywana przez jej męża nigdy nie byłaby możliwa bez stworzonych dla niego warunków oraz jej pomocy. Zarzuciła, że pracownicy organu GOPS-u w H. oraz SKO w Częstochowie nie posiadają wystarczającej wiedzy na temat pracy jej męża, a opisując go jako osobę w pełni zdrową, która wykonuje normalną pracę zarobkową, podważają wszystkie decyzje lekarzy orzeczników, według których jest on trwale niezdolny do pracy, trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji i niepełnosprawny w stopniu znacznym, ponadto trwale wymaga opieki. W kwestii stwierdzenia przez organ, że rezygnacja przez nią z zatrudnienia, nie jest spowodowana sprawowaniem opieki nad mężem — wyjaśniła, iż przebywa z mężem cały czas, dowozi go do pracy raz w tygodniu na kilka godzin i do tego niejednokrotnie za zgodą pracodawcy przebywa z mężem na terenie zakładu pracy. Wobec tego wskazała, że organ odwoławczy nie ma racji podnosząc w uzasadnieniu, że zatrudnienie jej męża może stanowić przeszkodę w przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad jej niepełnosprawnym mężem. Wśród podstaw prawnych rozstrzygnięcia został wymieniony art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020r. poz.111 ze zm.), według którego, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powodem wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia było stwierdzenie przez organ, że zakres opieki skarżącej nad mężem, a w szczególności czynności opiekuńcze podejmowane przez stronę, nie uniemożliwiają jej podjęcia zatrudnienia, a rezygnacja przez nią z aktywności zawodowej nie wynika z konieczności sprawowania tej opieki. Organ podkreślił, że poza sporem pozostaje, iż mąż strony jest aktywny zawodowo, co samo przez się wyklucza sprawowanie przez nią stałej i całodobowej opieki nad nim. Jednakże nie zawarł w uzasadnieniu decyzji żadnych ustaleń dotyczących zatrudnienia męża skarżącej, w szczególności brak jest informacji, w jakim charakterze i wymiarze czasu, praca ta jest wykonywana, w jakich godzinach i w jakiej odległości od miejsca zamieszkania. Miało to istotne znaczenie również z uwagi na stwierdzenie przez organ I instancji, że skarżąca pomaga mężowi poprzez zawożenie go do miejsca pracy. Organ odwoławczy całkowicie pominął ustalenia w powyższym zakresie pomimo tego, że w odwołaniu skarżąca zarzuciła, iż organ I instancji błędnie ustalił, że jej mąż jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę jako pracownik ochrony oraz dodała, że jest on zatrudniony w zakładzie pracy chronionej na część etatu. Zaniechanie przez organ ustaleń we wskazanym zakresie doprowadziło do niewyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki sprawowanej przez skarżącą nad mężem. W konsekwencji - stwierdzenie organu, sprowadzające się do tego, że konieczność zapewnienia tej opieki nie wyłącza możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącą, nie zostało poprzedzone zebraniem w sposób kompletny dowodów w sprawie i nie jest oparte na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego. Zarówno z treści decyzji organów obydwu instancji, jak i z akt postępowania wynika, że organy nie podjęły czynności zmierzających do ustalenia wymienionych okoliczności, które miały istotne znaczenie w kontekście stwierdzenia przez organ odwoławczy, że aktywność zawodowa męża skarżącej, wyklucza sprawowanie przez nią opieki w wymiarze uzasadniającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić więc należało, że organ odwoławczy – podobnie jak i organ I instancji - poprzez zaniechanie dokonania czynności w celu wyjaśnienia powyższych kwestii, doprowadził do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W związku ze wskazanymi wyżej uchybieniami w zakresie postępowania dowodowego, skargę należało uwzględnić i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a., uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ miał obowiązek przeprowadzenia czynności dowodowych w celu ustalenia wskazanych wyżej okoliczności o kluczowym znaczeniu dla wydania rozstrzygnięcia. Z tego powodu naruszenie wymienionych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania, zostały zawarte w powyższych rozważaniach.