II SA/Gl 683/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-02-10

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczny majątek i wysokie dochody, w tym oszczędności i akcje, może zostać zwolniona od kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy jej miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny są znacznie niższe od dochodów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący, mimo posiadania rodziny, dysponuje znacznym majątkiem (nieruchomości, oszczędności, akcje) oraz wysokimi dochodami (emerytura, działalność gospodarcza), które umożliwiają mu samodzielne pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że łączny dochód rodziny oraz posiadane zasoby finansowe wykluczają uznanie skarżącego za osobę ubogą, która mogłaby oczekiwać przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący T. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Po uzupełnieniu braków formalnych, skarżący sprecyzował wniosek jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację materialną skarżącego, który pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i synem, posiada znaczący majątek (nieruchomości, oszczędności, akcje) oraz wysokie dochody z emerytury i działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie licencji na wykonywanie transportu drogowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, po otrzymaniu postanowienia Sadu oddalającego jego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2015 r. zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponieważ przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) przewidują obowiązek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (w tym również obejmującego ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu) na druku urzędowego formularza, na adres strony został przesłany formularz. Skarżący, w wyznaczonym terminie nadesłał do Sądu formularz, z tym, że nie wskazał w nim zakresu swojego wniosku, tzn. nie sprecyzował, o jakiego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego) mu chodzi. Ponieważ ani Sąd ani referendarz sądowy nie są władni podejmować w tym zakresie decyzji za stronę, pismem z dnia 15 stycznia 2016 r. referendarz sądowy zobligował wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego wniosku, poprzez jednoznaczne wskazanie (w rubryce nr 4 formularza) w jakim zakresie oczekuje przyznania prawa pomocy. Skarżący, w wyznaczonym terminie nadesłał pierwszą stronę formularza zakreślając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Ta zaś, poddana ocenie z uwzględnieniem treści złożonego wniosku oraz nadesłanych później dokumentów prowadzi do wniosku, iż wnioskodawca ma możliwość samodzielnego opłacenia kosztów sądowych. Z nadesłanego do Sądu druku formularza PPF wynika, że T. S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką oraz synem, zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 181 m2. W skład jego majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 2,099 ha (skarżący podał, że jest to grunt wydzierżawiony komuś), oszczędności w kwocie 25.000,00 zł oraz akcje o wartości około 11.000,00 zł. Nadto wnioskodawca jest właścicielem dwóch pojazdów – samochodu ciężarowego [...] oraz [...]. T. S. uzyskuje dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 4490 zł netto miesięcznie oraz dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 2000 zł netto miesięcznie. Jego matka otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości około 1500 zł netto miesięcznie. Łączne wydatki przeznaczane na utrzymanie domu kształtują się zaś na poziomie około 2000 zł miesięcznie. Wskazane wyżej okoliczności dotyczące stanu majątkowego skarżącego w najmniejszym stopniu nie dają podstaw do twierdzenia, że zapłacenie kosztów sądowych mogłoby spowodować dlań powstanie uszczerbku w utrzymaniu swoim lub rodziny. Łączny dochód netto w rodzinie wnioskodawcy wynosi bowiem niemalże 8.000 zł i nawet jeżeli prawdą jest jego oświadczenie o kosztach utrzymania kształtujących się na poziomie około 2.000 zł, to trzyoosobowa rodzina jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie kosztów sądowych jej członka w sytuacji, w której dysponuje kwotą około 6.000 zł miesięcznie. W tym kontekście drugorzędnego znaczenia nabiera fakt, iż skarżący posiada oszczędności w kwocie 25.000 zł oraz akcje o wartości około 11.000 zł. Żadną miarą nie może być bowiem uznany za osobę ubogą, a tylko takie mogą oczekiwać przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło