II SA/Gl 684/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-09-22

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką, utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych i wynagrodzenia żony, posiada mieszkanie, domek letniskowy i samochód, a jego sytuacja rodzinna pogorszyła się z powodu choroby żony i matki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwiałaby mu poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Dochody skarżącego i jego żony, pomimo choroby żony, pozwoliły na zaspokojenie potrzeb dwóch osób, a posiadany samochód generuje dodatkowe koszty. Sąd podkreślił, że świadczenia publicznoprawne, takie jak koszty sądowe, mają pierwszeństwo przed innymi wydatkami, a strona musi wykazać brak możliwości zgromadzenia środków na ich pokrycie.
Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na pogorszenie sytuacji rodzinnej z powodu choroby żony i matki oraz wzrost wydatków na leczenie. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką, utrzymując się z emerytury i wynagrodzenia żony, posiada mieszkanie, domek letniskowy i samochód.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2008 r. skarżący P. B. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi skarżący, na druku urzędowego formularza P. B. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W druku formularza wskazał, że jego sytuacja rodzinna uległa pogorszeniu ze względu na chorobę żony oraz matki, w związku z czym wzrosły również wydatki na leczenie. Z zawartych w druku formularza informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką, utrzymując się ze świadczeń emerytalnych oraz wynagrodzenia za prace jego żony (trwającej do [...] r.) w łącznej kwocie [...] zł brutto miesięcznie. W skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2, drewniany domek letniskowy o pow. [...] m2, położony na nieruchomości o pow. [...] m2 oraz samochód marki [...] r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Analiza danych przedstawionych we wniosku P. B. nie pozwoliła stwierdzić, że jest on osobą zasługującą na przyznanie prawa pomocy. Do powyższej konstatacji prowadzi przede wszystkim ocena wysokości dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę. Trzeba bowiem przyjąć, że kwota [...] zł brutto miesięcznie pozwala na zaspokojenie potrzeb dwóch osób, nawet jeśli wziąć pod uwagę, że ze względu na schorzenia H. B. przeciętne, miesięczne wydatki są wyższe od statystycznych. W przeliczeniu na członka rodziny przypada bowiem [...] zł. Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi być wszak w naprawdę trudnej sytuacji materialnej, której w odniesieniu do opisywanego przypadku nie sposób stwierdzić. Oceny tego stanu rzeczy nie zmienia również fakt, iż skarżący jest właścicielem samochodu osobowego marki [...], którego utrzymania wymaga określonych nakładów finansowych (koszty paliwa, przeglądów, ubezpieczenia). Świadczenie publicznoprawne, którym niewątpliwie są koszty sądowe ma pierwszeństwo przed innymi świadczeniami, co pozwala przyjąć, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy winna najpierw wykazać, że poczyniła wszelkie starania zmierzające do zgromadzenia środków na ten cel. Dopiero wówczas może oczekiwać ewentualnego przychylenia się do złożonego wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, iż nie ma żadnych możliwości zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sadowych, sprowadzających się na obecnym etapie zasadniczo do wpisu od skargi. Z tego też względu odmówiono przychylenia się do złożonego przezeń wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło