II SA/Gl 687/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-09-18
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Deklarowane dochody rodziny (około 3600 zł miesięcznie) przy wskazanych przez skarżącą stałych miesięcznych wydatkach (około 1600 zł) pozostawiają kwotę około 2000 zł do dyspozycji, co pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających wysokość wydatków i dochodów, co uniemożliwiło jednoznaczne stwierdzenie, że jej sytuacja materialna wyklucza możliwość zgromadzenia środków na opłacenie kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca M. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty adiacenckiej. Wnioskodawczyni podała swoje dochody (renta rolnicza, sprzedaż mleka, emerytura małżonka) oraz wydatki, w tym związane z utrzymaniem gospodarstwa i leczeniem. Sąd wezwał ją do udokumentowania tych okoliczności. Skarżąca przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia i zestawienie wydatków, w tym kwotę dopłat bezpośrednich.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M.J. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku formularza podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoim małżonkiem, zamieszkując w budynku o pow. 110 m2. W skład majątku skarżącej wchodzi również lokal mieszkalny o pow. 55m2, nieruchomość rolna o pow. 6,69 ha oraz budynki gospodarcze. Skarżąca zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem jej utrzymania się jest renta rolnicza w wysokości 517 zł, sprzedaż mleka – około 2626 zł a także emerytura jej małżonka w wysokości 2123 zł. Koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa strona określiła na kwotę około 1600 zł. W druku formularza wnioskodawczyni podkreśliła, że zarówno ona jak i jej małżonek ze względu na stan zdrowia znajdują się pod stałą opieką lekarską, co generuje dodatkowe koszty.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, czynszu za najem lokalu, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp.,
- przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych przez stronę oraz jej małżonka,
- przedłożenia dokumentów wykazujących wysokość dopłat bezpośrednich uzyskiwanych ze środków wspólnotowych lub tez zaświadczenia, że z tego rodzaju wsparcia nie korzysta.
W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo procesowe z dnia 7 września 2015 r., w którym, oprócz przytoczenia informacji zawartych już wcześniej w druku formularza wyjaśniła, że otrzymała dopłaty bezpośrednia w wysokości 12.1200,00 zł, a ze względu na niepełnosprawność małżonka co miesiąc na leczenie przeznacza kwotę około 200 zł. Strona przedstawiła również sporządzone przez siebie zestawienie miesięcznych wydatków przeznaczanych na pokrycie bieżących potrzeb. Z zestawienia wynika, że na ubezpieczenie budynków strona przeznacza 882 zł (prawdopodobnie w ujęciu rocznym, choć tego nie uściślono); na energię elektryczną – 340 zł miesięcznie; zakup opału na zimę pochłania około 3000 zł (można domniemywać, że na sezon); podatek rolny to kwota 170 zł (znowu nie wyjaśniono, czy w ujęciu miesięcznym, czy też kwartalnym); odbiór odpadów pochłania 126 zł miesięcznie; usługi telekomunikacyjne – 124,89 zł, zaś zakup paszy dla bydła – około 800 zł. Strona podkreśliła, że właściwie całość środków uzyskanych z dopłat bezpośrednich przeznaczana jest na zakup nawozów , a ponadto, że ze względu na schorzenia o przewlekłym charakterze zmuszona jest nabywać lekarstwa.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Ta zaś, poddana ocenie z uwzględnieniem treści złożonego wniosku oraz wyjaśnień skarżącej nie pozwala stwierdzić, iż wnioskodawczyni zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że w żaden sposób nie uprawdopodobniono wysokości uzyskiwanego przez stronę dochodu ani też poziomu oraz struktury ponoszonych wydatków. Są to zaś informacje o kluczowym znaczeniu dla oceny realnych możliwości finansowych strony. Z jednej strony skarżąca deklaruje, że dochód jej rodziny kształtuje się na poziomie około 3600 zł miesięcznie, z drugiej zaś, z poczynionego zestawienia wynika, że stałe, miesięczne wydatki przeznaczane na utrzymanie się oscylują około kwoty 1600 zł. To zaś oznacza, że do dyspozycji wnioskodawczyni i jej małżonka pozostaje co miesiąc około 2000 zł, co z powodzeniem pozwala na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Skarżąca, wbrew wezwaniu, nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów dających podstawę do zmiany poczynionej wyżej oceny jej możliwości finansowych, co oznacza, że nie da się jednoznacznie stwierdzić, iż sytuacja materialna jej rodziny wyklucza możliwość zgromadzenia środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Stad też, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło