II SA/Gl 688/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-10-08
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, nawet jeśli rodzice złożyli wniosek o odstąpienie od tej opłaty, a decyzja w tym przedmiocie jest przedmiotem odrębnego postępowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji publicznej był zobowiązany do ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej po tym, jak odmówiono odstąpienia od jej ustalenia. Organ nie jest władny badać sytuacji majątkowej stron przy wydawaniu decyzji ustalającej opłatę, gdyż ta okoliczność jest uwzględniana jedynie przy rozpatrywaniu wniosku o odstąpienie od ustalenia tej opłaty. Rodzice mogą ubiegać się o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty ustalonej opłaty na podstawie stosownej uchwały rady miasta.Stan faktyczny
Rodzice złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Wcześniej Prezydent Miasta odmówił odstąpienia od ustalenia tej opłaty. Skarżący zarzucili, że decyzja została wydana przed uprawomocnieniem się innej decyzji, która jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi R. T. i D. K. – T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę.
Po rozpatrzeniu wniosku D. K. (dalej - skarżąca) i R. T. (dalej - skarżący) Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej za okres od 1 lutego 2019 r. do 20 lutego 2019 r. w łącznej wysokości 2675,21 złotych. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r.
W konsekwencji powyższego organ administracji decyzją z dnia [...] r. nr [...] ustalił stronom solidarną opłatę za pobyt dziecka: w pieczy zastępczej za okres od 1 lutego 2019 r. do 3 lutego 2019 r. w wysokości 498,21 złotych, od lutego 2019 r. do 14 lutego 2019 r. w wysokości 1710,50 złotych, od 15 lutego 2019 r. do 17 lutego 2019 r. dziecko przebywało na urlopowaniu u rodziców biologicznych, w myśl art. 193 ust, 1, 6a opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice nie ponoszą za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej, przebywa u rodziców, od 18 lutego 2019 r. do 20 lutego 2019 r. w wysokości 466,50 złotych. Organ jednocześnie wskazał terminy, w jakich winna zostać wniesiona opłata.
Odwołanie od tej decyzji złożył obecnie skarżący. Wyraził nim niezadowolenie z wydanego aktu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że ostateczną decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. odmówiono stronom odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Konieczne zatem było ustalenie tejże opłaty na podstawie art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. W ocenie Kolegium ustalenia faktyczne organu I instancji są prawidłowe. Wysokość opłaty jest zgodna z przepisami uchwały nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty oraz odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Jednocześnie podkreśliło, że na podstawie tej uchwały strony będą mogły ubiegać się o: umorzenie w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty - składając stosowny wniosek w organie pierwszej instancji, który zgodnie z zasadą dwuinstancyjności będzie rozpatrzony w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli obecnie skarżący. Domagają się w niej uchylenia tego aktu, gdyż został on wydany "przed uprawomocnieniem się decyzji wydanej w dniu [...] r. nr [...] która to jest w trakcie rozpatrzenia w SA w Gliwicach pod sygnaturą sygn. akt II SA/ Gl 134/20". Wraz ze skargą zostało złożone "zażalenie" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach Nr [...] z dnia [...] r.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Rozstrzygana sprawa dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] roku utrzymującej w mocy Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia skarżącym solidarnej opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Do skargi zostało dołączone "zażalenie" na postanowienie z dnia [...] r.). Tu Sąd wyjaśnia, iż WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 17 lutego 2020 r. (sygn. II SA/Gl 134/20) odrzucił skargę obecnie skarżących na decyzję SKO w Katowicach [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Zgodnie z art. 193 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 821) "za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości:
1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka;
2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym".
Zgodnie zaś z art. 194 ust. 1 ustawy, opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Jeżeli zmianie uległy okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, w szczególności zmianie uległa wysokość przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, albo średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, starosta może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą tej opłaty.
Średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej są ustalane przez starostę, a w przypadku regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych oraz interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych przez marszałka województwa, i ogłaszane odpowiednio przez starostę lub marszałka województwa w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca danego roku (art. 196 ust. 3 ustawy).
Jak wynika z akt administracyjnych (postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r. sygn. akt [...] dziecko skarżących zostało umieszczone w placówce opiekuńczo-wychowawczej tj. Ośrodek Pomocy Dzieciom i Rodzinie w R. w okresie od 1 lutego 2019 r. do 3 lutego 2019 r. gdzie miesięczny koszt utrzymania dziecka wynosił 4.650,00 zł, zaś od dnia 4 lutego 2019 r. do 20 lutego 2019 r. dziecko zostało umieszczone w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej nr [...] w R., w której to miesięczny koszt utrzymania dziecka wynosił 4.354,00 zł. W dniach od 15 lutego 2019 r. do 17 lutego 2019 r. dziecko było urlopowane do rodziców biologicznych. Od tego czasu przebywa u rodziców. Powyższych okoliczności skarżący nie kwestionują.
W związku z tym, iż obecnie skarżącym odmówiono ostatecznie odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej Prezydent Miasta R. było zobowiązany do ustalenia powyższej opłaty. Przy czym należy tu podkreślić, iż decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany. Organ administracji nie jest władny przy jej wydawaniu badać sytuacji majątkowej zobowiązanych do wniesienia opłaty. Ta okoliczność jest uwzględniana przy rozpatrywaniu wniosku o odstąpienie od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Jak wskazały organy administracji skarżący będą mogli ubiegać się o umorzenie ustalonej odpłatności, jej odroczenie lub rozłożenie na raty na podstawie przepisów Uchwały Rady Miasta R. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło