II SA/Gl 689/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi R. S., L. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. solidarnie na rzecz skarżących tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego [...] ([...]) złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 września 2005 r., wydanym w sprawie II SA/Ka 3044/03, uchylił decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. /nr [...]/ w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu. Powyższą decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego zbiornika na ścieki usytuowanego na parceli przy ul. [...], będącej własnością G. J. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na niewykonanie przez organ odwoławczy obowiązków wynikających z art. 138 kpa, a mianowicie ponownego rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji, w tym odstąpienie od ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu. W związku z tym Sąd zalecił organowi odwoławczemu dokonanie w ponownym postępowaniu oceny zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem zarzutów odwołania. Zdaniem Sądu dopiero wykonanie tych czynności umożliwi organowi odwoławczemu podjęcie zgodnej z prawem decyzji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Ż., w postępowaniu prowadzonym na skutek decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]r., postanowieniem z dnia [...]r. zobowiązał G. J. do przedłożenia w terminie do dnia [...] roku opinii uzupełniającej w sprawie szczelności zbiornika na ścieki usytuowanego na parceli przy ul. [...]. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 z zm./. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że złożona w sprawie /przed wyrokiem II SA/Ka 3044/03/ ekspertyza opracowana przez mgr inż. R. B.G. nie daje podstaw do jednoznacznych ustaleń w przedmiocie szczelności zbiornika, co uzasadnia nałożony na właścicielkę obowiązek dostarczenia opinii uzupełniającej. W zażaleniu na wyżej opisane postanowienie G. J. podkreśliła, że z wyroku Sądu II SA/Ka 3044/03 nie wynikał obowiązek ponownego jej obciążenia sporządzeniem dodatkowej opinii co do szczelności będącego przedmiotem postępowania zbiornika. Sporządzenie dodatkowej opinii pociąga za sobą określone koszty, czym w okolicznościach sprawy czuje się skrzywdzona. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 105 kpa, uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...]r. i umorzył postępowanie organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ odwoławczy uznał, że zgromadzone w toku postępowania dokumenty w sposób dostateczny wykluczyły związek miejscowego zawilgocenia ściany budynku gospodarczego sąsiadów /państwa S./ ze stanem technicznym zbiornika na ścieki, akta dowodzą także szczelności zbiornika. Obowiązek sporządzenia opinii uzupełniającej jest zbędny, a dalsze postępowanie w przedmiocie zbiornika bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. i L. S. wyrazili przekonanie, iż zawilgocenie ich budynku gospodarczego stanowi następstwo nieszczelności zbiornika. Zarzucili, że w dalszym ciągu organ odwoławczy nie odniósł się do ich zastrzeżeń odnośnie złożonej ekspertyzy, a także pominął zalecenia Sądu w tym zakresie zawarte w wyroku z dnia 8 września 2005 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, iż jak wynika z akt administracyjnych przedmiotem postępowania był stan techniczny zbiornika na ścieki usytuowanego na parceli przy ul. [...]. Zbiornik na ścieki jest obiektem budowlanym, który musi spełniać warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 02.75.690/. Organy nadzoru budowlanego zostały uprawnione do wydawania decyzji mających zapewnić odpowiedni stan techniczny obiektów, a więc i zbiorników /art. 66 Prawa budowlanego/. W postępowaniu dotyczącym stanu technicznego obiektu organ nadzoru budowlanego może w oparciu o art. 81c ust. 2 nałożyć w drodze postanowienia między innymi na właściciela obowiązek dostarczenia, w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie organu I instancji wydane właśnie na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Oznacza to, że organ odwoławczy mógł jedynie rozpoznać sprawę w zakresie prawidłowości nałożenia przez organ I instancji obowiązku złożenia opinii uzupełniającej. Zakres orzekania organu odwoławczego wyznacza bowiem zawsze zakres rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy ani rozszerzać jej zakresu. Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi rażące naruszenie prawa /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/. Zaskarżone postanowienie zostało właśnie wydane z naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Organ odwoławczy tym postanowieniem orzekł bowiem o umorzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego zbiornika, a stan techniczny zbiornika nie był przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Nałożony przez organ I instancji w oparciu o art. 81c ust. 2 obowiązek złożenia opinii uzupełniającej zmierzał dopiero do ustalenia stanu technicznego zbiornika, które to ustalenie miało stanowić podstawę /jedną z podstaw/ podjęcia decyzji w przedmiocie stanu technicznego zbiornika. Umorzenie zaskarżonym postanowieniem postępowania w sprawie stanu technicznego zbiornika, a więc w zakresie, o którym nie orzekał organ I instancji, nastąpiło z naruszeniem zasady dwuinstancyjności /art. 15 kpa/, co stanowi rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa, skutkujące w postępowaniu sądowoadministracyjnym stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm./, dalej ppsa. Nadto Sąd pragnie zwrócić uwagę organowi odwoławczemu, że umorzenie postępowania w sprawie następuje w formie decyzji administracyjnej /art. 105 § 1 kpa/. Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia zbędnym stało się odnoszenie do zarzutów skargi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ppsa, a na podstawie art. 152 ppsa stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonalności do chwili uprawomocnienia się wyroku.