II SA/Gl 69/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę. Decyzją Prezydenta Miasta T. nr [...] z dnia 29 czerwca 2009 r., wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2005, Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.), D. D. została zobowiązana do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - rowu odwadniającego rejon działek nr [...] i nr [...] jako urządzenia zapobiegającego szkodom na działce nr [...] , której właścicielką jest E. K.. Stosownie do ww. decyzji wnioskiem z dnia [...] r. pełnomocnik D. D. wystąpił do Prezydenta Miasta T. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - rowu na działce nr [...] oraz na odprowadzanie do rowu przy ul. [...] wód opadowych, dołączając operat wodnoprawny opracowany w [...] r. przez mgr inż. S.G. W wyniku analizy przedłożonych dokumentów organ I instancji uznał, że wprowadzanie przedmiotowych wód opadowych i roztopowych do rowu przydrożnego nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego, gdyż wody te nie stanowią ścieków. Dlatego dalsza część postępowania dotyczyła jedynie wykonania urządzenia wodnego. Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta T. wezwał pełnomocnika wnioskodawczyni do uzupełnienia operatu wodnoprawnego, wskazując niezbędny zakres oraz termin. Przeprowadził też rozprawę administracyjną. W dniu [...] r. Prezydent Miasta T. wydał R. D. i D. D. postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego obowiązku z tytułu wykonawczego Nr rej. [...] poprzez zlecenie wykonania operatu wodnoprawnego innej osobie, powołując się w uzasadnieniu na uchylanie się od wykonania decyzji Prezydenta Miasta T. Nr [...] z dnia [...] r., którą zostali zobowiązani do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - rowu odwadniającego, wraz z dokumentacją tj. operatem wodnoprawnym. Pismem z dnia [...] r. organ I instancji powiadomił D. D. o opracowaniu na zlecenie organu operatu wodnoprawnego oraz o wystąpieniu do Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów o wydanie warunków odprowadzania wód z odwodnienia działki nr [...] do rowu przydrożnego. Miejski Zarząd Ulic i Mostów uzgodnił pozytywnie przedłożony operat wodnoprawny. W dniu [...] r. decyzją znak [...] Prezydent Miasta T. udzielił D. D. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego -odbudowę rowu odwadniającego na długości [...] m, w granicach działki ewidencyjnej [...] , rejon działek nr [...] w T.. Od ww. decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik D. D., zarzucając m.in. bezpodstawne wydłużenie rowu odwadniającego o ok. 80 m. Do odwołania odniosła się strona - E. K., informując, m.in., że odwołująca się została prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. uznana za winną zmiany stosunków wodnych w rejonie działki nr [...] , powodując zalewanie gruntów i budynków, a wcześniej zasypując rów melioracyjny istniejący ponad [...] lat. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta T., wskazując, że operat wodnoprawny dołączony do ww. wniosku z dnia [...] r. nie spełniał wymogów art. 132 Prawa wodnego. W wyniku wezwania do uzupełnienia przedłożonego operatu wodnoprawnego wnioskodawczyni przy piśmie z dnia [...] r. przekazała uzupełnioną wersję tego opracowania. Pismem z dnia [...] r. organ I instancji zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie, informując równocześnie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Z możliwości tej skorzystała E. K., pismem z dnia [...] r. nie zgadzając się na proponowaną długość rowu - [...] mb oraz zarzucając, że przedłożony operat wodnoprawny jest niezgodny ze stanem rzeczywistym, powołując się m.in. na wyroki Sądu Rejonowego w T. oraz na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w K., zgodnie z którym właścicielka działki nr [...] została uznana winną naruszenia Prawa wodnego. W celu zajęcia stanowiska w sprawie poruszonej w powyższym piśmie organ I instancji wystąpił do E. K. o udostępnienie przywołanych wyroków sądowych oraz do pełnomocnika wnioskodawcy o odniesienie się do wniesionych zarzutów, a po otrzymaniu kopii wyroku z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...] do E. K. o udostępnienie klauzuli jego prawomocności. W odpowiedzi E. K. złożyła oświadczenie, iż nie posiada ww. wyroku z klauzulą prawomocności, lecz został on ogłoszony w dniu [...] r. i nie wniesiono apelacji ani wniosku o jego kasację. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta T. udzielił D. D. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie rowu odwadniającego w granicach działki ewidencyjnej [...] , położonej w T. obręb [...] wskazując, iż długość rowu wynosić ma [...] m. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania, a następnie wskazał m.in., że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, na podstawie dokumentacji opracowanej na podstawie art. 132 ustawy Prawo wodne, zwanej operatem wodnoprawnym. Autor dokumentacji przyjął powierzchnię [...] m2 do odwodnienia. Ta powierzchnia jest zdaniem autora opracowania zasadna z uwagi na ukształtowanie terenu ze spadkiem w kierunku południowym i w nieznacznej części w kierunku wschodnim bezpośrednio do rowu przydrożnego. Konieczność wykonania przedmiotowego rowu podyktowana jest m. in. potrzebą odwodnienia terenu działki nr [...] , jak również działki nr [...] oraz terenów sąsiednich, na których zaburzone zostały naturalne stosunki wodne wskutek podniesienia powierzchni działki nr [...] . Przedmiotowy rów, odbierając wody z terenu działki nr [...] przyczyni się do poprawy stosunków wodnych na działce nr [...] i na terenach sąsiednich. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że projektowana budowa rowu poprzez jego pogłębienie, i wyprofilowanie przekroju wpłynie korzystnie na poprawę stosunków wodnych w tym rejonie, ponieważ właściwe wykonany rów pozwoli swobodnie odprowadzić wody w ilości [...] m3/d, zapobiegając lokalnym wystąpieniom wody. Odbiornikiem wód z projektowanego rowu będzie rów przydrożny przebiegający wzdłuż ul. [...] w T. - [...] . Zlewnię rowu o powierzchni [...] ha stanowią głownie rola-nieużytki (teren przekształcony). Część terenu w południowej części działki nr [...] przewidziana jest pod dalszą rozbudowę infrastruktury drogowej -rozbudowę węzła drogowego ul. [...] i ul. [...] . Zlewnia rowu zlokalizowana jest hydrograficznie w zlewni cieku [...] , stanowiącego z kolei lewy dopływ cieku [...] . Zwierciadło wód podziemnych o charakterze swobodnym na obszarze zlewni rowu występuje na głębokości [...] m. Parametry projektowanego rowu odwadniającego ustalono na postawie obliczeń hydraulicznych i obliczonych wartości przepływów miarodajnych. Po wykonaniu robót ziemnych związanych z nadaniem odpowiednich parametrów rowu zostanie on na końcowym odcinku umocniony. Dno rowu na odcinku ujściowym umocnione będzie warstwą betonu na długości [...] m i na odcinku [...] m wyłożone zostanie płytami drogowymi. Wnioskodawca zwrócił się również do organu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie wód opadowych i roztopowych projektowanym urządzeniem wodnym do rowu przydrożnego wzdłuż ul. [...] . Wody opadowe i roztopowe zgodnie z art. 9 pkt 14 lit. c ustawy Prawo wodne są traktowane jako ścieki, których odprowadzenie wymaga pozwolenia wodnoprawnego (art. 37 pkt 2). Jednak z uwagi na to, że wody te pochodzić będą z terenów innych niż wymienione w art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) oraz nie są ujęte w systemy kanalizacyjne, w niniejszej decyzji nie udzielono pozwolenia na odprowadzenie wód opadowych i roztopowych z uwagi brak podstaw prawnych do jego wydania. Od ww. decyzji odwołanie wniosła E. K., wyrażając niezadowolenie z podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Zakwestionowała prawidłowość sporządzonego operatu oraz przyjętą przez organ długość rowu – [...] m. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu obszernie opisał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego a następnie wskazał, iż zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. znak [...] została wydana zgodnie z przepisami Prawa wodnego, w tym art. 131 ust. 1 i 2. Decyzja została bowiem wydana na podstawie wniosku, a do wniosku dołączono operat wodnoprawny. Organ odwoławczy podkreślił też, że zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Miasta T. (zawartym w aktach sprawy) działki nr [...] , położone u zbiegu ul. [...] w T. znajdują się na obszarze, dla którego plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta T. utracił moc z dniem [...] r., i dla którego została podjęta uchwała nr [...] Rady Miasta T. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego pomiędzy ul. [...] , lecz dotychczas plan ten nie został sporządzony. Pomimo braku aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do wniosku nie dołączono decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ani decyzji o warunkach zabudowy, gdyż na wykonanie urządzenia wodnego, objętego wnioskiem, tj. rowu odwadniającego, decyzje te nie były wymagane - rów nie stanowi bowiem inwestycji celu publicznego (zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. Nr 80 poz. 717 z późn. zm. oraz art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz. U. 2010 r. Nr 102 poz. 651 z późn. zm.), a także nie powoduje zmiany zagospodarowania terenu (jest to odbudowa rowu, jak wynika z akt sprawy, w tym z decyzji Prezydenta Miasta T. Nr [...] z dnia 29 czerwca 2009 r.), więc nie wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy (zgodnie z art. 59 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Zdaniem organu odwoławczego decyzja pierwszoinstancyjna wydana została także w zgodzie z art. 128 i 127 ust. 5 Prawa wodnego. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że organ I instancji nie miał podstaw do odmowy udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż, stosownie do art. 126 Prawa wodnego wydania pozwolenia wodnoprawnego można odmówić wyłącznie, gdy: projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3; projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydro energetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania organ odwoławczy, uznając je za bezzasadne, stwierdził, że wydanie przedmiotowej decyzji nie wymaga wyrażenia zgody przez odwołującą się. Zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, na podstawie dołączonego operatu wodnoprawnego, który musi spełniać wymagania określone w art. 132 Prawa wodnego. Celem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji było, jak wynika z ww. decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta T., usunięcie przeszkód oraz zmian w odpływie wody powstałych na gruncie działki nr [...] ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił "Operat wodnoprawny na wykonanie urządzenia wodnego - rowu odwadniającego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w T. ", opracowany w [...] r. przez mgr inż. S.G., po uchyleniu przez organ odwoławczy poprzednio wydanego pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o "Operat wodnoprawny na wykonanie urządzenia wodnego - odbudowę rowu odwadniającego rejon działek nr pgr [...] w m. T. - [...] ", opracowany w [...] r. przez mgr inż. J.R., w którym bezzasadnie zastosowano do wyliczeń dla przedmiotowego rowu odwadniającego program do modelowania przepływów w korytach rzecznych. Zgodnie zaś z operatem wodnoprawnym z [...] r. i dokonanymi w nim obliczeniami odwodnienie za pomocą przedmiotowego rowu obejmie powierzchnię wielkości [...] ha, gdyż ze względu na ukształtowanie terenu tylko z takiej części działki nr [...] następuje spływ wód opadowych do przedmiotowego rowu. Zlewnię tę stanowią głównie rola - nieużytki (teren przekształcony). Łączna długość wynieść ma [...] m. Przedmiotowy rów odbierając wody opadowe z części terenu działki nr [...] przyczyni się do poprawy stosunków wodnych w tym rejonie, m.in. na działce odwołującej się, czyli nr 520/40. Odwołująca się zarzuca nieuwzględnienie jej uwag przez organ I instancji ze względu na nieudostępnienie wyroków z klauzulą wykonalności (Sądu Rejonowego w T. oraz Sądu Okręgowego w K.). Organ odwoławczy stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się wyrok (kserokopia) Sądu Rejonowego w T. [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] , z którego wynika jedynie, iż D. D. została uznana za winną że poprzez nawiezienie dużej ilości ziemi na działkę nr [...] zmieniła stan wody na gruncie, doprowadzając do spływu wody w stronę posesji E. K., znajdującej się na działce nr [...] , co spowodowało zalanie pomieszczeń piwnicznych wymienionego budynku mieszkalnego. Organ uważa, że wyrok ten nie ma wpływu na niniejsze postępowanie. Pismem z dnia [...] r. E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji nie zgadzając się z określoną w decyzji długością rowu, która zdaniem skarżącej winna wynosić [...] m. Na dowód swej tezy skarżąca opisała sytuację faktyczną na gruncie wnosząc by długość rowu wydłużyć do wskazanej przez nią wartości. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu [...] r. profesjonalna pełnomocnik skarżącej złożyła w tut. Sądzie pismo zatytułowane "Opinia o bezzasadności skargi", w którym podaje, iż jej zdaniem zaskarżona decyzja jest słuszna i zasadna. Pismem z dnia [...] r. Skarżąca nie zgodziła się z tezą pełnomocnika podtrzymując skargę. Z pisma nie wynika by skarżąca ubiegała się w Okręgowej Radzie Adwokackiej o zmianę pełnomocnika Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona. Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do art. 131 ust. 1 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Wymóg ten został w sprawie spełniony albowiem decyzja pierwszoinstancyjną została wydana na wniosek z [...] r. pełnomocnika D. D., która decyzją Prezydenta Miasta T. Nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, została zobowiązana do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - rowu odwadniającego, wraz z dokumentacją, tj. operatem wodnoprawnym, w ramach nakazu usunięcia zmian w odpływie wody powstałych na gruncie działki nr [...] wskutek zmian ukształtowania terenu, które szkodliwie wpłynęły na sąsiednie grunty, m.in. działki nr [...] . Składając zatem wniosek, o którym mowa, D. D. zrealizowała obowiązek wynikający z decyzji Nr [...] z dnia [...] r., prawidłowość zaś decyzji tej, ostatecznej i prawomocnej, nie może stanowić w obecnym postępowaniu przedmiotu kontroli. Stosownie z kolei do art. 131 ust. 2 Prawa wodnego do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołącza się m.in. operat wodnoprawny. Także i ten wymóg został spełniony albowiem podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi uzupełniony w wyniku wezwania organu I instancji "Operat wodnoprawny na wykonanie urządzenia wodnego - rowu odwadniającego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w T. ", opracowany w [...] r. przez mgr inż. S.G., zawierający opis prowadzenia zamierzonej działalności. Operat ten, w wyniku dokonanych obliczeń, stwierdza, że długość rowu winna wynosić [...] m. Operat stanowił przedmiot ocen dokonanych przez obydwa orzekające w sprawie organy, które nie zakwestionowały wskazanych w nim ustaleń. Także E. K. nie podważyła prawidłowości operatu, ani nie przedkładając kontroperatu ani nie wskazując obliczeń, które mogłyby wskazywać na potrzebę wykonania rowu o żądanej przez skarżącą długości [...] m. Notabene długość ta, wskazana w poprzednim sporządzonym w sprawie operacie, wynikała, jak wskazały organy, nie z odmiennego podejścia lecz z przyjętej błędnej metody obliczeń. Także treść decyzji pierwszoinstancyjnej odpowiada obowiązującemu prawu. Stosownie bowiem do art. 128 ust. 1, w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a organ I instancji zamieścił ww. dane w poszczególnych punktach decyzji. W konsekwencji zgodzić się należy z twierdzeniem organu odwoławczego, iż organ I instancji nie miał podstaw do odmowy udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż, stosownie do art. 126 Prawa wodnego wydania pozwolenia wodnoprawnego można odmówić wyłącznie, gdy: - projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3; - projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. Poprawnie zatem organ odwoławczy uznał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną za prawidłową i utrzymał ją w mocy. Poprawnie stwierdził też, że przywoływany przez skarżącą wyrok Sądu Rejonowego w T. [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] , nie ma wpływu na postępowanie, którego przedmiotem jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, do czego D. D. została zobligowana decyzją Prezydenta Miasta T. Nr [...] z dnia [...] r. Z wyroku owego wynika bowiem jedynie, że D. D. została uznana za winną tego, iż poprzez nawiezienie dużej ilości ziemi na działkę nr [...] zmieniła stan wody na gruncie, doprowadzając do spływu wody w stronę posesji E. K., znajdującej się na działce nr [...] , co spowodowało zalanie pomieszczeń piwnicznych wymienionego budynku mieszkalnego. Jednocześnie Sąd podkreśla, iż przedmiotem kontroli w niniejszym postepowaniu było jedynie udzielenie D. D. pozwolenia wodnoprawnego, nie zaś podnoszone w skardze inne aspekty zmian stanu wody na gruncie. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów uznających poprawność przyjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.