II SA/Gl 691/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-10-09
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Piotr Broda, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na realizację inwestycji drogowej może obejmować przebudowę sieci ciepłowniczej znajdującej się poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy, na nieruchomościach niebędących własnością inwestora ani jednostki samorządu terytorialnego, oraz czy organ administracji jest uprawniony do oceny technicznej zasadności wyboru wariantu przebudowy sieci?Ratio decidendi
Przebudowa istniejącej sieci uzbrojenia terenu, w tym sieci ciepłowniczej, która koliduje z realizacją inwestycji drogowej i wymaga przeprowadzenia poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy, może zostać objęta zezwoleniem na realizację inwestycji drogowej na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Organy administracji nie są uprawnione do oceny technicznej zasadności wyboru wariantu przebudowy sieci przez inwestora, a jedynie do weryfikacji zgodności z prawem i kompletności dokumentacji.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej, która obejmowała przebudowę sieci ciepłowniczej na jej działkach poza pasem drogowym. Zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyłączenia organu I instancji, wadliwe doręczenie decyzji organu II instancji, brak uzgodnień oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i technicznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przebudowa sieci ciepłowniczej mieści się w zakresie ustawy drogowej, a organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę.
Działając na wniosek G., decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z upoważnienia Prezydenta Miasta G. na podstawie art. 11a i art. 11f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasad przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.), udzielono zezwolenia na realizację inwestycji drogowej p.n. "[...]". Jednocześnie decyzją zatwierdzono podział nieruchomości wyznaczony liniami rozgraniczającymi teren oraz zatwierdzono projekt budowlany. Nadto, na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e i f, określono działki znajdujące się poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy, podlegające ograniczeniu w korzystaniu w celu realizacji przebudowy m.in. sieci uzbrojenia terenu, w tym działki nr 1 i 2, na których zaprojektowano przebudowę zjazdu publicznego (działka nr 2) oraz przebudowę sieci ciepłowniczej i rowu odwadniającego (działka nr 1). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że przedłożony wniosek jest kompletny i został uzgodniony przez odpowiednie podmioty, w tym "A" Sp. z o.o. w G. (pismo z dnia [...] r.), a także uzyskano wymagane opinie. Powołując się na pismo Wydziału Środowiska z dnia [...] r., organ I instancji stwierdził też, że przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (Dz. U. Nr 213, poz 1397 ze zm.). Do planowanej inwestycji drogowej strony nie wnosiły też zastrzeżeń. W tym stanie rzeczy i po sprawdzeniu złożonej dokumentacji, organ dopatrzył się przesłanek do uwzględnienia wniosku.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła "B" w K. jako właściciel działek nr 1 i 2, sprzeciwiając się lokalizacji na terenie tych działek dwóch ciepłociągów wysokich parametrów z powodu utraty funkcjonalności nieruchomości, stanowiącej obszar parko – ogrodu z drzewostanem 60 – 70 letnim, który z racji inwestycji zostanie zredukowany w prawie 70%, jak i braku możliwości adaptacji w przyszłości tego obszaru na cele kultu religijnego. Odwołująca się zarzuciła też brak merytorycznej dyskusji na etapie uzgodnień i realizacji projektu, który jej zdaniem został opracowany niekompetentnie, zarówno z punktu wiedzenia interesu społecznego, jak
i właściciela nieruchomości. Zaproponowano zatem realizację całej infrastruktury
w zakresie pasa drogowego.
Do odwołania ustosunkował się Zarząd Dróg Miejskich w G., który wyjaśnił w piśmie z dnia [...] r., że ze względu na technologię układania rur preizolowanych oraz niekorzystne warunki gruntowe, korzystniejsze jest pozostawienie sieci ciepłowniczej na działkach odwołującej się strony, co nie powinno wpłynąć na pogorszenie warunków użytkowych działki nr 1. Zarówno kolektor główny, jak i przyłącze do kościoła, nie wychodzą też poza obszar linii zabudowy, wynikającej z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto, cały teren jest porośnięty drzewami i w każdym wypadku niezbędna jest wycinka. Następnie na wezwanie organu odwoławczego inwestor przedłożył skorygowaną tabelę, zawierającą oznaczenie nieruchomości wg. projektu podziału oraz działek poza liniami rozgraniczającymi, zaktualizowaną mapę przedstawiającą pas drogowy i teren z ograniczeniem w korzystaniu oraz skorygowany projekt zagospodarowania terenu. Odrębnym pismem z dnia [...] r. inwestor poinformował o rezygnacji z przebudowy zjazdu indywidualnego na działce 2. Z kolei odwołująca się pismem z dnia [...] r. wniosła zastrzeżenia do wyjaśnień inwestora, zarzucając brak dokumentacji wskazującej na przeprowadzenie badań gruntu oraz nieprawdziwość twierdzeń co do znaczącej różnicy w poziomach gruntu, gdyż jej zdaniem wynosi ona około ± 20 – 35 cm. Powołując się na dołączoną dokumentację, podtrzymano stanowisko co do istnienia naturalnego obszaru leśnego i niemożliwości jego odtworzenia z uwagi na niemożliwość nasadzeń na obszarach zajętych przez infrastrukturę ciepłowniczą.
W odpowiedzi inwestor pismem z dnia [...] r. podał, że projekt branżowy przebudowy sieci c.o. został opracowany oraz sprawdzony przez uprawnionych projektantów i zostały do niego dołączone wyniki niezbędnych obliczeń oraz oświadczenie w trybie art. 20 ust 4 ustawy – Prawo budowlane. Dokumentacja została też uzgodniona przez specjalistów z działu technicznego PEC i uzgodniona pismem z dnia[...] r.
W tym stanie rzeczy po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 kpa, orzeczono o:
1) uchyleniu decyzji organu I instancji w części dotyczącej działki nr 2
i umorzeniu postępowania w tym zakresie,
2) uchyleniu decyzji organu I instancji, co do wykazu działek znajdujących się poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy i orzeczeniu poprzez wskazanie działek, podlegających ograniczeniu w korzystaniu w związku z obowiązkiem dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, m.in. działki nr 1, określając zakres prac jako przebudowa sieci ciepłowniczej i zezwalając na ich wykonanie oraz ograniczając sposób korzystania z tych nieruchomości,
3) uchyleniu decyzji organu I instancji co do linii rozgraniczających teren
i orzeczenie poprzez wskazanie nowego zapisu.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania podał, że ponownie przeanalizował wniosek pod kątem jego kompletności i spełnienia wymogów z art. 11d "specustawy drogowej" oraz kompletność projektu budowlanego, jego wykonanie i sprawdzenie przez osoby, spełniające warunki z art. 12 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, stwierdzając na tej podstawie, że jest on zgodny z art. 34 ust. 2 i 3 tej ustawy. Inwestycja nie wymaga też przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem organu odwoławczego, przeprowadzone postępowanie odpowiada wymogom ustawy drogowej, gdyż dokonano wymaganych zawiadomień, ogłoszeń i obwieszczeń. Jednakże w ocenie Wojewody decyzja organu I instancji wymagała korekty merytoryczno – reformacyjnej, w tym załącznik mapowy, gdyż w toku postępowania inwestor zrezygnował z robót na działce nr 2. Odwołując się do definicji "przebudowy" (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) oraz "sieci uzbrojenia terenu" (art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne), Wojewoda uznał, że część robót nie mieści się w dyspozycji art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g "specustawy drogowej".
Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, organ II instancji wyjaśnił,
że organy orzekające nie są uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Mogą jedynie badać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia. Dla poparcia stanowiska organ przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjne. Zdaniem organu, w świetle wyjaśnień inwestora zlokalizowanie fragmentu sieci ciepłowniczej na działce strony, wynika z przyczyn technicznych i nie stoi w sprzeczności
z przepisami ustawy oraz nie pogarsza w sposób znaczący warunków funkcjonalno
– użytkowych nieruchomości. Podkreślono, że za realizacją inwestycji, przemawia interes społeczny (publiczny). Stąd też w pozostałym zakresie decyzja organu
I instancji pozostaje bez zmian.
W skardze do sądu administracyjnego "B" domagała się stwierdzenia w całości nieważności decyzji organów obydwu instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem (art. 156 § 1 pkt 2 kpa):
- art. 19, art. 26 § 2 i art. 25 § 1 pkt 1 kpa – poprzez wydanie decyzji przez organ I instancji będący jednocześnie wnioskodawcą i stąd podlegający wyłączeniu
z mocy prawa,
- art. 107 § 1 kpa – poprzez brak jednoznacznego oznaczenia strony w decyzji organu odwoławczego,
- art. 109 § 1 i art. 110 kpa oraz art. 6, 8, 9 i 11 kpa – poprzez doręczenie decyzji organu odwoławczego bez załącznika w postaci rysunku nr 2 – projektu zagospodarowania terenu będącego częścią projektu budowlanego jako integralnej części decyzji,
- art. 11c, art. 11d ust. 1 pkt 9, art. 11i ust. 1 oraz art. 11f ust. 1 lit. g i e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania oraz art. 3 pkt 6 i 7a, art. 3 pkt 11, art. 32 ust. 1 i 4 pkt 2 Prawa budowlanego – poprzez wydanie decyzji o przebudowie sieci ciepłowniczej na działce nr 1 (poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy), podczas gdy obecnie na tej działce znajduje się jedynie przyłącze do sieci, służące wyłącznie skarżącej, zaś wpięcie znajduje się na innej działce, a zatem decyzja
o pozwoleniu na budowę sieci na działce skarżącej winna stanowić załącznik do wniosku o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej,
- art. 11c, art. 11d ust. 1 pkt 8 ustawy drogowej oraz art. 19, art. 26 § 2 pkt 1
i art. 25 § 1 pkt 1 kpa poprzez wydanie przez organ I instancji opinii o braku możliwości uzyskania dla przedmiotowej inwestycji decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych,
- art. 11c, art. 11d ust. 5 i art. 11f ust. 3 ustawy drogowej – poprzez całkowite pozbawienie strony działu w postępowaniu przed organem I instancji,
- art. 107 § 1 i 3 kpa – polegające na pominięciu zawartego w odwołaniu zarzutu co do możliwości zrealizowania przebudowy sieci ciepłowniczej na działce
nr 3, wchodzącej w zakres pasa drogowego,
- art. 11c ustawy drogowej oraz art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 § 1 i 80 kpa – poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności pominięciu braku zgody skarżącej na wykonanie robót na działce nr 1, na której nie istnieje sieć ciepłownicza, na co pierwotnie wskazał Wojewoda, lecz nie uwzględnił tego w wydanej decyzji, braku badań statycznych oraz parametrów technicznych użytkowania sieci po obu stronach projektowanej drogi, niewykazania niemożności zachowania dotychczasowego przebiegu sieci, braku analizy planu miejscowego, nieustalenia kosztów realizacji sieci w obu wariantach,
Zdaniem skarżącej, dopiero wyjaśnienie powyższych okoliczności stanowić może podstawę do przyjęcia, że nie jest możliwe pozostawienie sieci z przyczyn technicznych, zaś obecne działania organu stanowią nadużycie prawa. Zmieniony projekt nie został też uzgodniony z PEC, ani ze skarżącą, która wykonała przyłącze na własny koszt na podstawie pozwolenia na budowę. Co do działki nr 2, skarżąca zarzuciła, że decyzja organu odwoławczego jest wzajemnie sprzeczna, bowiem na załączniku graficznym nadal uwidoczniony jest zjazd publiczny.
Dla poparcia twierdzeń skarżąca dołączyła do skargi kserokopie dokumentów
w postaci pozwolenia na budowę oraz taryfy PEC.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.
W kolejnym piśmie z dnia [...] r. skarżąca podtrzymała zarzut co do wydania decyzji przez organ podlegający wyłączeniu, odwołując się do poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt K 32/08 oraz wyrażając wątpliwość co do bezstronności organu
I instancji jako działającego w interesie majątkowym gminy z uwagi na zamiar sprzedaży własnej działki i celowe usunięcie z niej sieci ciepłowniczej oraz jej wybudowanie na działce skarżącej. Ponowiono też argumentację co do wadliwego doręczenia decyzji organu odwoławczego (bez załącznika mapowego) i braku pouczenia o możliwości zapoznania się z nim.
W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej zmodyfikowała żądanie skargi domagając się stwierdzenia nieważności decyzji organów obydwu instancji ewentualnie ich uchylenia co do działek nr 1 i 2, podtrzymując w tym zakresie zarzuty na str. 15 skargi. Nadto, pełnomocnik złożyła pismo Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...] r., zawierające wypis i wyrys z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na którym przedstawiono przebieg sieci ciepłowniczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja w zakresie sprecyzowanym w toku rozprawy sądowej, a mianowicie co do działek nr 1
i 2, stanowiących własność skarżącej, nie narusza prawa materialnego, ani też nie uchybia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 3202/14, ustawa drogowa z dnia 10 kwietnia 2003 r., wyżej powołana, została uchwalona w celu usprawnienia postępowania w sprawach dotyczących realizacji dróg publicznych. Na mocy przepisów tej ustawy, organy administracji zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460).
Przedmiotowa inwestycja, polegająca na budowie drogi gminnej, mieści się
w zakresie przedsięwzięć, podlegających realizacji w trybie ustawy z 2003 r.
Spór w niniejszej sprawie nie dotyczy jednak przebiegu samej drogi, lecz przede wszystkim kwestii związanych z realizacją na działce skarżącej nr 1 sieci ciepłowniczej poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy. Zdaniem Sądu administracyjnego, tego rodzaju inwestycja polegająca na przebudowie sieci ciepłowniczej, o ile konieczność takiej przebudowy wynika z realizacji samej inwestycji drogowej, podpada pod tryb tej ustawy. Wszak przepis art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e i g ustawy, wymieniający wymogi decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stanowi wprost o ustaleniach, dotyczących przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu i określeniu ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji tego obowiązku, do których stosuje się przepisy art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz.U.
z 2015 r. poz. 782 ze zm.). Odesłanie to byłoby całkowicie zbędne, gdyby chodziło
o przebudowę sieci uzbrojenia terenu w granicach pasa drogowego
(linii rozgraniczających drogę). Tego rodzaju nieruchomości, o ile stanowią własność innych podmiotów, stają się bowiem z mocy prawa własnością Skarbu Państwa bądź właściwych jednostek samorządu terytorialnego – w zależności od kategorii drogi –
z dniem ostateczności decyzji z mocy art. 12 ust. 4 ustawy. Stąd też oczywiste jest, że rozstrzygnięcie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e ustawy, odnoszące się do przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, dotyczy ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości poza liniami rozgraniczającymi drogę, jak to nastąpiło w niniejszej sprawie.
Skład orzekający nie podzielił też stanowiska skarżącej co do wyłączenia Prezydenta Miasta G. w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że sporna inwestycja polega na budowie drogi gminnej. Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy drogowej
w odniesieniu do takiej kategorii dróg decyzje wydaje starosta na wniosek właściwego zarządcy drogi. Wynika z tego wprost kompetencja prezydenta miasta na prawach powiatu, jakim jest Miasto G., do wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w odniesieniu do drogi gminnej, obejmującej także rozstrzygnięcia przewidziane w art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g ustawy. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 3015/13 oraz z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 471/14, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty, nie jest wyłączony wobec braku wyraźnego wyłączenia ustawowego od wydania decyzji o zezwoleniu na tego rodzaju inwestycję drogową, w których gmina lub powiat jest stroną postępowania. Uzasadnienia przyjętej regulacji należy poszukiwać w rozróżnieniu interesu gminy (miasta na prawach powiatu) jako osoby prawnej oraz interesu gminy jako jednostki reprezentującej wspólnotę samorządową. Jak podkreślono w wyroku NSA w sprawie II OSK 3015/13, odwołując się do wyroku TK z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt K 32/08, w przypadku drogi gminnej lub powiatowej, starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), reprezentuje interesy wszystkich członków wspólnoty samorządowej i działa dla dobra wspólnego. Połączenie ról procesowych organu orzekającego z prawem do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania, należy zaś interpretować jako wszczęcie postępowania z urzędu. Skład orzekający w niniejszej sprawie przychylił się do powyższych poglądów jako prezentowanych jednolicie
w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nietrafny jest też zarzut pozbawienia skarżącej udziału w postępowaniu.
Jak wynika z akt administracyjnych, zawiadomienie o wszczęciu postępowania odebrał w dniu [...] r. ks. L. P., zaś zawiadomienie o decyzji organu I instancji w dniu [...] r. – ojciec R. W. (vide: zwrotne dowody doręczenia przez pocztę). Faktem jest, że decyzja organu odwoławczego kasacyjno – reformatoryjna została doręczona skarżącej bez załącznika mapowego jako integralnej części. Jednak tego rodzaju naruszenie nie podpada pod przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ani też nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Brak załącznika mapowego nie uniemożliwił też wniesienia skargi, a to przede wszystkim ze względu na treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego w zakresie działek skarżącej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że przebieg sieci ciepłowniczej na działce nr 1, nie został zmieniony w porównaniu z rozstrzygnięciem organu I instancji. Organ odwoławczy uchylił zaś w tym zakresie decyzję organu I instancji co do tej działki i wyeliminował orzeczenie co do przebudowy rowu melioracyjnego. Gdy zaś idzie o działkę nr 2, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w tej części i umorzył postępowanie w tym zakresie, a mianowicie w zakresie projektowanej przebudowy zjazdu publicznego z uwagi na cofnięcie wniosku i rezygnację z tego zakresu robót przez inwestora, spowodowaną brakiem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestycja polegająca na przebudowie rowu melioracyjnego nie mieści się bowiem w katalogu robót, polegających na przebudowie istniejących sieci uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e ustawy drogowej. Zatem bez zgody właściciela działek na mogła być realizowana w ramach spornej inwestycji drogowej.
Jest też oczywiste, że skoro odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła jedynie strona skarżąca, to wiadomo było, że całość akt znajdowała się w siedzibie organu odwoławczego i skarżąca mogła się z nimi zapoznać – po pouczeniu o takiej możliwości i wyznaczeniu terminu rozpoznania odwołania, o czym powiadomiono skarżącą w dniu [...] r. Z możliwości takiej skarżąca (jej pełnomocnik) skorzystała w dniu [...] r.
Zdaniem sądu administracyjnego, nietrafny jest też zarzut braku oznaczenia stron w decyzji organu odwoławczego. Wojewoda wskazał bowiem skarżącą jako wnoszącą odwołanie, a w pozostałym zakresie oznaczenie stron wynika z decyzji organu I instancji. Nie mógł też odnieść skutku zarzut braku opinii właściwego organu o konieczności oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. O kwalifikacji spornego przedsięwzięcia na gruncie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
9 listopada 2014 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) decydują bowiem parametry drogi (§ 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz § 3 pkt 60 cyt. rozp.). Sporna inwestycja, polegająca na budowie drogi gminnej o długości nie przekraczającej 1 km, nie kwalifikuje się do żadnego z przedsięwzięć, wymienionych w rozporządzeniu. Zaliczenia inwestycji pod kątem wymogów rozporządzenia dokonuje organ administracji i w tym względzie nie jest wymagana opinia w rozumieniu art. 106 kpa.
Zdaniem sądu administracyjnego, nietrafny jest też zarzut, że określony
w decyzji organu odwoławczego zakres prac na działce nr 1, polegający na przebudowie sieci ciepłowniczej oraz ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości, polegający na zezwoleniu na wykonanie robót poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy, nie mieści się w dyspozycji art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e
i g oraz ust. 2 ustawy drogowej. Sieć ciepłownicza jako inwestycja liniowa, stanowiąca sieć uzbrojenia terenu, charakteryzuje się długością. Zmiana przebiegu tej sieci w części, odnoszącej się do określonego odcinka, musi być kwalifikowana jako przebudowa, a nie – budowa w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). O ile sama droga oprócz parametrów w postaci długości cechuje się również szerokością, to nie sposób mówić o szerokości ciepłociągu w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Zmiana parametrów technicznych ciepłociągu poprzez zmianę przebiegu jego odcinka, jest więc przebudową, a nie rozbudową. Zajęcie odmiennego stawisko podważałoby sens regulacji ustawy drogowej i odesłanie do regulacji z art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem sądu administracyjnego, w świetle dołączonych do skargi dokumentów w postaci taryfy, wynika wprost, że przyłącze stanowi odcinek sieci ciepłowniczej. Nie są to więc odmienne pojęcia. Inwestor wykazał też konieczność likwidacji odcinka, na którym zaprojektowano drogę gminną. Do projektu budowlanego, dotyczącego przebudowy sieci ciepłowniczej, dołączono bowiem pismo "A" Sp. z o.o. w G. z dnia [...] r., w którym wskazano odcinki sieci cieplnej wysokich parametrów, które wymagają przebudowy przed budową projektowanej drogi, zaznaczając że skrzyżowania z drogą należy zaprojektować możliwie pod kątem prostym w rurach ochronnych, zaś projekt sieci wymaga uzgodnienia z PEC.
Z akt postępowania wynika też, że rozważono dwa warianty przebudowy sieci. Wybrany przez inwestora wariant został uzgodniony przez PEC. Jest przy tym oczywiste, że w każdym wypadku odcinek sieci musi znajdować się na nieruchomości skarżącej, aby pełnić funkcję doprowadzania ciepła. PEC odmówiło zaś uzgodnienia sieci ciepłowniczej w liniach rozgraniczających drogę. Faktem jest, że w aktach postępowania brak jest dokumentacji w zakresie badań statycznych oraz parametrów technicznych użytkowania sieci, na które powołał się inwestor w piśmie
z dnia [...] r. odnosząc się do wyboru wariantu przebiegu przebudowanej sieci ciepłowniczej, zaś projekt budowlany zawiera obliczenia rzędnej terenu, spadki
i długości, to jednak brak podstaw do ferowania zarzuty nadużycia prawa przy wyborze wariantu, zatwierdzonego zaskarżoną decyzją.
Wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy omówił w motywach decyzji wyjaśnienia inwestora i trafnie powołał się na treść art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego. Przepis ten nakłada na projektanta i sprawdzających obowiązek złożenia oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Nadto, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że nie jest uprawniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Zasada ta dotyczy także przebudowy sieci uzbrojenia terenu, wynikającej z realizacji samej drogi. Zdaniem sądu administracyjnego, wybór rozwiązań projektowych należy do inwestora, a organy administracji władne są jedynie do zobowiązania inwestora złożenia wyjaśnień. Nie są jednak uprawnione do oceny racjonalności, czy słuszności rozwiązań projektowych (vide: wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 3155/14). Przyjęte rozwiązanie nie godzi też w istotę prawa własności,
a jedynie ogranicza sposób korzystania z nieruchomości. Niewątpliwie szkodą jest wycinka drzew. Jednak usytuowanie na nieruchomości skarżącej dwóch ciepłociągów wysokich parametrów nie ogranicza prawa zabudowy pozostałej części nieruchomości, gdyż jak wynika z wyjaśnień inwestora, zawartych w piśmie z dnia
[...] r. projektowana sieć nie wykracza poza linie zabudowy, wynikające z obowiązującego planu miejscowego. Zatem ograniczenie zabudowy poprzez wyznaczenie nieprzekraczalnych linii wynika z aktu prawa miejscowego, co daje podstawę do wykluczenia nadużycia prawa przy realizacji spornej inwestycji. Natomiast sama inwestycja drogowa może być realizowana niezależnie od postanowień planu miejscowego, co wynika jednoznacznie z treści art. 11i ust. 2 ustawy drogowej. Zasada ta dotyczy także sieci uzbrojenia terenu, podlegających przebudowie w związku z kolizją z projektowaną drogą. Podkreślić raz jeszcze przyjdzie, że odcinek sieci ciepłowniczej wymagał przebudowy, zaś nawet przy podzieleniu zarzutów strony, że o wyborze wariantu zadecydowały nie względy techniczne, na które powołał się inwestor, lecz chęć "uwolnienia" działek Gminy, położonych po drugiej stronie projektowanej drogi w celu ich łatwiejszego zbycia, to
i tak tego rodzaju argument nie dowodzi o nadużyciu prawa, skoro ograniczenie
w zabudowie nieruchomości skarżącej, polegające na określeniu nieprzekraczalnej linii zabudowy wynika z planu miejscowego. Z kolei dla działek, położonych na terenie MN wyznaczono obowiązującą linię zabudowy, co wynika z przedłożonego przez skarżącą wypisu i wyrysu z planu miejscowego. Zatem dla realizacji przebudowy sieci ciepłowniczej jako uzbrojenia terenu nie była wymagana ani zgoda skarżącej, ani też przedłożenie odrębnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestycja ta podlegała bowiem trybowi z ustawy drogowej, gdyż konieczność jej realizacji była uwarunkowana samą inwestycją drogową, której realizacja była uzależniona od likwidacji odcinka sieci, usytuowanego obecnie pod projektowaną drogą, na wskazało PEC w G.
Poza ramami kontroli sądowej musiała też pozostać kwestia kosztów realizacji spornej inwestycji w obu wariantach. Wreszcie, wbrew twierdzeniom skarżącego, pismo Wojewody z dnia [...]., wzywające inwestora do złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, nie dotyczyło spornej sieci ciepłowniczej, lecz rowu odwadniającego i zjazdu publicznego. Obie te inwestycje zostały zaś wyeliminowane na mocy zaskarżonej decyzji. Uchylenie decyzji organu I instancji co do działki nr 2 i umorzenie postępowania w tym zakresie, oznacza zaś, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego dotyczy także załącznika mapowego do decyzji organu I instancji. Zdaniem sądu administracyjnego, błędny jest zatem zarzut skargi co do wewnętrznej sprzeczności decyzji organu II instancji. Nie mógł odnieść skutku zarzut nienależytego wyjaśnienia sprawy. Organ odwoławczy zbadał bowiem kompletność wniosku pod kątem wymogów z art. 11d ustawy drogowej oraz wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień w kwestii wyboru wariantu przebiegu spornej sieci ciepłowniczej. Ustawa drogowa nie przewiduje zaś innego postępowania dowodowego, mającego na celu weryfikację stanowiska inwestora pod kątem celowości realizacji przedsięwzięcia. Nadto, zaskarżona decyzja co do działek inwestora nie narusza obiektywnie pojętego porządku prawnego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako nieuzasadnioną na postawie art. 151 tej ustawy.
im
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło