II SA/Gl 696/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-11-17
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona z wpisu od skargi ze względu na udokumentowane koszty utrzymania, wysokość wpisu oraz prawdopodobne większe od przeciętnych potrzeby życiowe związane z wiekiem i stanem zdrowia. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu został oddalony z powodu braku wystarczających dowodów potwierdzających całkowitą niezdolność do ponoszenia kosztów postępowania w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca H.T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. ustalającą linię brzegową rzeki. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na dochód z emerytury, koszty utrzymania mieszkania, spłatę kredytu, wydatki na rehabilitację i pobyt w sanatoriach, a także posiadanie nieruchomości. Referendarz sądowy, po analizie przedstawionych dokumentów, częściowo uwzględnił wniosek.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą z wpisu od skargi; oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.T. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegowej rzeki w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi ustalono na kwotę 300 zł, zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia, skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] wystąpiła o zwolnienie z kosztów sądowych i udzielenie jej pomocy prawnej. Do wspomnianego pisma został dołączony druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z udzielonych informacji wynika, że H.T. zamieszkuje w lokalu należącym do jej syna (syn nie mieszka ze skarżącą), za który to lokal ponosi wszelkie koszty utrzymania. Oprócz tego jest właścicielką budynku mieszkalnego z [...] r. o pow. [...] m2 oraz nieruchomości o pow. [...] ha – obecnie niewykorzystywanej rolniczo. Skarżąca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, papierami wartościowymi, nie jest również właścicielką przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Źródłem jej utrzymania się jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie [...] zł brutto miesięcznie.
Na skutek wezwania referendarza sądowego H.T. przesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. W oparciu o nie ustalono, że czynsz za mieszkanie zajmowane przez skarżącą wynosi [...] zł, opłata za telefon stacjonarny – [...] zł, opłata za telefon komórkowy – [...] zł, zaś zaległość względem Spółdzielni Mieszkaniowej wynosi [...] zł. Oprócz tego strona oświadczyła (w piśmie procesowym z dnia [...]), że ponosi dodatkowe wydatki związane ze spłatą rat kredytu zaciągniętego na potrzeby sfinansowania zakupu sprzętu AGD i mebli. Ponadto, jak zaznaczyła, w skali roku wydaje dodatkowo około [...] zł na rehabilitację oraz ponosi opłaty związane z pobytem w sanatoriach.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 P.p.s.a. może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu fachowego pełnomocnika z urzędu jest uzależnione od tego, czy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Powołane przez H.T. okoliczności tylko częściowo zostały uprawdopodobnione. Bez wątpienia stałe, miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około [...] zł (czynsz, opłaty za telefony). Brak jest jednakże jakichkolwiek dowodów potwierdzających wiarygodność oświadczeń H.T. w pozostałym zakresie. W szczególności nie przedstawiła ona żadnego dokumentu potwierdzającego fakt zaciągnięcia wspomnianych wyżej pożyczek jak również potwierdzającego wydatki na rehabilitację. W tej sytuacji nie można uznać jej oświadczeń za wiarygodne, a co za tym idzie przyjąć, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Jednakże, biorąc pod uwagę wysokość udokumentowanych kosztów utrzymania się, wysokość wpisu od skargi a także to, iż prawdopodobnym jest, że skarżąca jako osoba w podeszłym wieku i o złym stanie zdrowia ma większe od przeciętnych potrzeby życiowe uznano, że jej sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie jej z wpisu od skargi. W sytuacji materialnej, którą przedstawiła H.T. kwota 300 zł stanowi na tyle poważną sumę, że jej uiszczenie mogłoby negatywnie wpłynąć na możliwości finansowe strony.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło