II SA/Gl 697/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. B. W. wniósł skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...], zgodnie z którym między innymi nałożono na skarżącego grzywnę w kwocie 23 876,52 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym [...] z dnia [...] r. polegającego na rozbiórce samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego na nieruchomości położonej w K. W skardze zawarto wniosek o "wstrzymanie egzekucji" na czas trwania postępowania sądowego bez podania jego uzasadnienia. Następnie zgodnie z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 września 2012 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Mając na uwadze powyższy wniosek zwrócono się do wyznaczonego pełnomocnika o sprecyzowanie, czy intencją B. W. było złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, a wówczas do uprawdopodobnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.). W piśmie procesowym z dnia 5 października 2012 r. pełnomocnik B. W. wskazała, że prawdopodobnym zamiarem skarżącego było złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podała ona, że z uwagi na sytuację majątkową wnioskodawcy ma on trudności w zaspakajaniu podstawowych, bieżących potrzeb życiowych, a nałożenie grzywny w takiej wysokości może spowodować trudne do odwrócenia skutki, gdyż skarżący nie jest w stanie uiścić nawet części tej kwoty. Dodatkowo podniesiono, że rozbiórka obiektu - w przypadku możliwości jego legalizacji - może spowodować znaczną szkodę, której nie będzie można skompensować bez poniesienia dodatkowych nakładów. Ryzyko wystąpienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania postanowienia organu drugiej instancji jest - zdaniem pełnomocnika - realne, o czym świadczy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na fakt, że instytucja ta jest wyjątkiem od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych, ewentualne uwzględnienie takiego wniosku strony musi być szczególnie umotywowane. Jednak to na stronie występującej z takim wnioskiem spoczywa obowiązek przedstawienia konkretnych okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, a zatem czy zastosowanie tej instytucji w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II GSK 2060/11, LEX nr 984625). W realiach rozpoznawanej sprawy chodzi o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane uiszczeniem przez skarżącego grzywny. W ocenie Sądu ani skarżący ani jego pełnomocnik nie przedstawili okoliczności, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, nie wynika to także z charakteru sprawy. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu przez Sąd jest ocena zmiany sytuacji strony na skutek jego wykonania pod kątem prawdopodobieństwa wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.ps.a. W tym przypadku niewątpliwie zmieni się sytuacja finansowa strony, jednak nie można z góry przyjąć, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia świadczenia pieniężnego oznacza wyrządzenie stronie szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. Nawet wykonanie zaskarżonego aktu w drodze egzekucji sprowadzać się będzie do egzekucji należności pieniężnej, realizowanej zgodnie z zasadami i trybem określonymi przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), gdzie zobowiązany ma zagwarantowane odpowiednie środki ochrony prawnej. Ponadto skarżący nie tylko może uniknąć zapłacenia całej kwoty grzywny wykonując egzekwowany obowiązek, ale również - nawet w razie uiszczenia bądź ściągnięcia grzywny - ma możliwość złożenia wniosku o jej zwrot, o ile obowiązki te zostały wykonane. W myśl bowiem art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast art. 126 tej ustawy stanowi, że na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. Na marginesie zauważyć również trzeba, że pełnomocnik w uzasadnieniu wniosku powołała się również na niebezpieczeństwo wystąpienia szkody w związku z ewentualną rozbiórką obiektu budowlanego. Sąd pragnie jednak zauważyć, że przedmiotem niniejszej skargi nie jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...], a to rozstrzygnięcie jest podstawą nałożenia na skarżącego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, którego jest właścicielem. Zaskarżone postanowienie natomiast nakłada na B. W. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, o którym mowa powyżej. Ewentualne uchylenie tego postanowienia z pewnością nie będzie skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego wskazanej wyżej decyzji, a zatem nakaz rozbiórki pozostanie aktualny. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.