II SA/Gl 698/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie oceny legalności wykonanych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. Nr [...] oraz orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. W wyniku pism A. B., K. H., I. i G. S., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie budowy obiektu hali [...] z magazynem, hali [...] i [...] na działce należącej do "A" S.J. z siedzibą w K. przy ulicy A. W wyniku przeprowadzenia postępowania, w tym oględzin miejsca budowy, ustalono, że budowa prowadzona jest w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] 2003 r. wydane przez Wójta Gminy M.. Potwierdził wytyczenie budynku przez geodetę i rozpoczęcie prac pod wykop fundamentów. Ustalił, że zachowane zostały odległości przewidziane w przepisach wykonawczych – rozporządzeniu o warunkach technicznych. Dodatkowe pismo Wójta Gminy M. wyjaśniło, że przed wydaniem kwestionowanej decyzji pozwolenia na budowę, projekt uzgodniono z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w C. w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Nadto Wójt zobowiązał inwestora do uzyskania stosownego pozwolenia wodno-prawnego oraz pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy obiektów na terenie zakładu "A" w K.. W podstawie prawnej przywołał art. 104 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie potwierdziło fakt rozpoczęcia kwestionowanej budowy na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obiektu hali [...] z magazynem, hali [...] i [...] z pomieszczeniami socjalnymi, wiatą wraz z odprowadzaniem wody deszczowej oraz ścieków do wód powierzchniowych, [...]/[...]/, przyłączem wodnym, energetycznym i gazowym na działce położonej w K. przy ulicy A. Pomimo zgłoszenia wniosku o wstrzymanie prac budowlanych, nie stwierdzając samowoli budowlanej, wyjaśnił, że nie ma podstaw w ramach prowadzonego nadzoru do wstrzymania budowy. Podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do oceny prawidłowości wydanego pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazując na uchybienia proceduralne, brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi jednej ze stron oraz równolegle toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta Gminy M. z dnia [...] r. udzielającej pozwolenia na budowę, stwierdził, że okoliczności te mogą mieć wpływ na wynik prowadzonego postępowania. Z uwagi na konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania w znacznej części orzekł jak na wstępie. Nową decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. ponownie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowy obiektów na terenie zakładu "A" w K.. W uzasadnieniu wyjaśnił, że rozstrzygnięcie postępowania w sprawie nieważności decyzji Wójta Gminy M., toczące się przez organem archiektoniczno-budowlanym nie może mieć wpływu na obecne postępowanie. Wyjaśnił, że nie ma podstaw do wydania innej decyzji niż umorzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, gdyż budowa prowadzona jest na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę. W przypadku zmiany sytuacji organ nadzoru budowlanego podejmie stosowne działania. Od powyższej decyzji odwołania złożyli R. D. oraz A. B., G.i I. S. i K. H. reprezentowani przez pełnomocnika M. P.. R. D. w swoim odwołaniu zarzucił działającym w sprawie organom postępowanie niezgodne z prawem. Zakwestionował sprawę przekształcenia gruntów rolnych w grunty przemysłowe, niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jej uciążliwość i zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz bezczynność w takiej sytuacji organów nadzoru budowlanego. W drugim odwołaniu, zakwestionowano zasadność umorzenia postępowania przy nie dość dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy. Podkreślono, że nie wyjaśniono problemu zgodności prowadzonej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, a nadto zarzucono, że organy uniemożliwiły stronom postępowania czynne uczestnictwo w sprawie. Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wobec stwierdzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C., że obiekty zostały wytyczone geodezyjnie na podstawie decyzji pozwolenia na budowę nie było podstaw do wstrzymania kwestionowanej budowy zgodnie z art. 50 obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Dodał, że prowadzone postępowanie nie bada prawidłowości udzielonego pozwolenia na budowę. Nadto dodał, że w odrębnym postępowaniu Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. o pozwoleniu na budowę. Stwierdzając brak przedmiotu sprawy, decyzja umarzająca postępowanie jest w pełni prawidłowa. Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, podkreślił, że wszystkie strony postępowania zostały zawiadomione o prowadzonym postępowaniu i wszystkie otrzymały przedmiotową decyzję. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł tylko E. D.. Wskazując, że decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] r., którą udzielono pozwolenia na budowę kwestionowanej inwestycji, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, domagając się ponownego postępowania wyjaśniającego na podnoszone w sprawie wątpliwości. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wskazując na nowe okoliczności, wobec stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M.– decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., wyjaśnił, że w sprawie toczy się odrębne postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a więc w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W poddanej kontroli Sądu sprawie, pismami A. B., K. H., I. i G. S, zwrócono się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o wszczęcie postępowania administracyjnego, którego przedmiotem miała być ocena legalności prowadzonych robót budowlanych przy budowie hali [...] z magazynem, hali [...] i [...] na działce należącej do "A" w K.. Pismem z dnia [...] 2004 r. Powiatowy Inspektor powiadomił zainteresowanych o wszczęciu postępowania w sprawie, a w dniu [...] 2004 r. przeprowadził oględziny budowy obiektu na terenie "A" w K. przy ulicy A. Ustalając, że budowa prowadzona jest w oparciu o decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. – pozwolenie na budowę, a budynek został wytyczony przez geodetę, decyzją z dnia [...] r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., na podstawie art. 104 i 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ umorzył postępowanie administracyjne. Decyzja o takiej samej treści została powtórnie wydana w dniu [...] r. i wówczas, po rozpatrzeniu odwołania została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Należy podkreślić, że przesłanką umorzenia postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego jest jego bezprzedmiotowość. Przez bezprzedmiotowość postępowania rozumieć należy taką sytuację, gdy w sprawie administracyjnej zabraknie któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie jest możliwe zakończenie postępowania poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty. Przesłanka umorzenia może zaistnieć i może być uwzględniona na każdym etapie postępowania. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji uznał prowadzone postępowanie za bezprzedmiotowe ze względu na potwierdzenie faktu budowy kwestionowanego obiektu na podstawie udzielonej decyzji pozwolenia na budowę. Zupełnie jednak pominięty został przez ten organ problem zgodności prowadzonych prac z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Trzeba wskazać, że legalność wykonania robót budowlanych oznacza nie tylko wykonanie ich na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, ale także wykonanie przedmiotowych robót budowlanych zgodnie z zatwierdzonym projektem – w sposób nie odbiegający od warunków udzielonego pozwolenia. Po analizie przedłożonych w sprawie akt administracyjnych wypada stwierdzić, że takiej oceny nie przeprowadzono. Uznanie zatem przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego w istniejącym stanie faktycznym, że prace budowlane prowadzone są na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę a sprawa rozstrzygnięcia nieważności decyzji Wójta Gminy M., którą udzielono tegoż pozwolenia na budowę nie może mieć wpływu na wynik prowadzonego postępowania, należy ocenić przynajmniej jako przedwczesne oraz naruszające przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaniechanie przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego zgłaszanych przez strony odwołujące się zastrzeżenia stanowi uchybienie przepisom postępowania, które w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./. Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy.