II SA/Gl 7/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. D. na czynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu 1. uchyla zaskarżony akt i orzeka, że akt ten nie może być wykonywany w całości, 2. zasądza od Prezydenta Miasta G. na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] złotych. Pismem z dnia [...] roku M. D. zwrócił się do Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w G. wnosząc o zwrot kwoty [...] zł. Wnioskodawca podał, ze rejestrując w dniu [...]roku samochód marki [...] wniósł opłatę za książkę pojazdu w wysokości [...] zł. W związku ze zmianą przepisów domaga się zwrotu bezpodstawnie uiszczonej kwoty [...] zł. Organ I instancji pismem z dnia [...] .roku uznał żądanie M. D. za nieuzasadnione i odmówił zwrotu żądanej kwoty. Organ podał, że do dnia [...] roku wysokość opłat za kartę pojazdu określał § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310 ). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 roku, sygn. U 6/04 orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia z art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 z zm.) i z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. Równocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł o utracie mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia z dniem 1 maja 2006 roku. Tym samym bezsporny pozostaje fakt, że skoro nie wprowadzono zasady wstecznego oddziaływania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w postaci nieważności niekonstytucyjnego przepisu od samego początku, to przepis taki do momentu utraty mocy obowiązującej w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego był przepisem ważnym i obowiązującym. Do dnia wejścia w życie nowego rozporządzenia ( 15 kwietnia 2006 roku ) opłata za kartę pojazdu pozostawała bez zmian, a pobierane wcześniej opłaty na podstawie w/w przepisu były opłatami należnymi. Pismem z dnia [...] roku M. D. wezwał Prezydenta G. do usunięcia naruszeń prawa związanych z odmową zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu. Prezydent Miasta G. pismem z dnia [...] roku poinformował M. D. iż w jego ocenie brak jest podstaw do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. M. D. w dniu [...] roku ( data wpływu ) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na czynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. W uzasadnieniu odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku sygn. U/04. Prezydent G. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że w przypadku odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu organy stosujące prawo są zobowiązane do jego stosowania aż do daty wskazanej w wyroku Trybunału. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przede wszystkim należy stwierdzić, że na pismo Prezydenta G. z dnia [...] roku przysługuje skarga do sądu administracyjnego, albowiem spełnia ono warunki określone w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej p.p.s.a.). W uchwale siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 roku, sygn. I OPS 3/07, stwierdzono, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. nr 137, poz. 1310 z zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zasadnie organ orzekający podnosi, iż Trybunał Konstytucyjny stwierdzając orzeczeniem z dnia 17 stycznia 2006 roku niezgodność § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia z Konstytucją i Prawem o ruchu drogowym równocześnie odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu do dnia 1 maja 2006 r. co oznacza, że opłata została pobrana w oparciu o obowiązujący przepis. Jednakże każdy sąd, w tym administracyjny może w toku rozpoznania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy. W tym zakresie w zasadzie brak jest rozbieżności w orzecznictwie sądowym i doktrynie. Uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą jest przyjmowane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. postanowienie TK z 13 stycznia 1998 r. sygn. 2/978 – OTK 1998, nr 1 poz. 4; uchwała NSA z 30 października 2000 r., sygn. OPK 13/00 - ONSA z 2001 r., nr 2, poz. 63 ). Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 17 stycznia 2006 roku orzekł, że § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia ( w oparciu, o który została pobrana opłata za wydaną kartę pojazdu ) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 rok – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 z zm.) oraz art. 92 i art. 217 Konstytucji. Trybunał ustalił, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia z ustawą polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza on poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. W świetle powyższego orzeczenie Trybunału nie budzi więc wątpliwości Sądu, iż pobrana opłata za kartę pojazdu na mocy zakwestionowanego zapisu rozporządzenia z 28 lipca 2003 roku, nie jest zgodna z treścią delegacji ustawowej. Problem w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy wobec odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązuje § 1 pkt 1 rozporządzenia do dnia 1 maja 2006 roku, mógł on stanowić podstawę do pobrania w dniu [...] roku opłaty za kartę pojazdu w wysokości [...] zł. Jak wskazano wyżej Sąd działając na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji ma możliwość samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów rozporządzenia i w ramach tej oceny stwierdził, że § 1 pkt 1 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. W ocenie Sądu upoważnienie zawarte w art. 77 ust. 6 w zw. z ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie uprawniało Ministra Infrastruktury do określenia w rozporządzeniu wysokości opłaty za kartę pojazdu w wysokości przewyższającej koszt związany z drukiem i dystrybucją tej karty. Skoro więc unormowanie zawarte w treści § 1 pkt 1 rozporządzenia z 28 lipca 2003 roku wykraczało poza regulację ustawową przewidzianą w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kwota uiszczona przez skarżącego powyżej [...] zł była kwotą nienależnie uiszczoną. Organ zatem był zobowiązany zwrócić skarżącemu tę kwotę. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 146 § 1, art. 152 i art. 200 ppsa orzeczono jak w sentencji.