II SA/Gl 70/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-03-18
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, powołując się na trudną sytuację materialną i długi zaciągnięte przez małżonkę, wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej, która uniemożliwiałaby mu poniesienie kosztów postępowania sądowego. Przedłożone dokumenty nie potwierdziły w sposób jednoznaczny istnienia zobowiązań skarżącego ani ich aktualnego poziomu, a długi zaciągnięte przez małżonkę nie obciążały bezpośrednio skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący A.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną, niskie świadczenie przedemerytalne i długi zaciągnięte przez małżonkę. Sąd wezwał skarżącego do udokumentowania swojej sytuacji, a następnie rozpoznał wniosek, który ostatecznie oddalił.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
W skardze z dnia [...] r. A.P. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie "przyznania pomocy prawnej z urzędu" oraz "zwolnienia z możliwych opłat sadowych". Wnioskodawca powołał się przy tym na swoją trudną sytuację materialną.
Na wezwanie Sądu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W formularzu tym zaznaczył, iż mieszka samotnie, utrzymując się ze świadczenia przedemerytalnego w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Podkreślił przy tym również, że nie posiada żadnych oszczędności ani też papierów wartościowych, zaś ma do spłacenia "olbrzymie długi" będące rezultatem postępowania jego małżonki. W rubryce nr 11 formularza A. P. zaznaczył, że zaciągnął kredyt w wysokości [...] zł na spłatę istniejącego zadłużenia, a ponadto otrzymuje monity od komornika oraz z firm windykacyjnych związane ze spłatą zobowiązań zaciągniętych przez jego małżonkę.
Pismem z dnia 26 lutego 2009 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do:
- udokumentowania faktu istnienie zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej,
- przedłożenia kserokopii monitów przysyłanych z banków,
- nadesłania kserokopii korespondencji przez komornika,
- udokumentowania wysokości opłat za czynsz, energię elektryczną, wodę, odbiór odpadów itp.,
- nadesłania kserokopii decyzji o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego lub innego dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego z tego tytułu.
W odpowiedzi A. P. nadesłał kserokopię decyzji ustalającej wysokość świadczenia przedemerytalnego, informację o istnieniu zadłużenia w S.M. "[...]" w B. na kwotę [...] zł z tytułu należności za wodę oraz [...]z tytułu kosztów postępowania sądowego. Ponadto nadesłana została kserokopia informacji na temat wysokości czynszu – [...] zł, kserokopia wniosku o udzielenie kredytu skierowanego do [...] (załatwionego odmownie), kserokopia ugody zawartej w dniu [...] r. ze Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]", dokonane przez skarżącego zestawienie jego miesięcznych wydatków, oraz pisma kierowane do jego małżonki przez firmy windykacyjne.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
Analiza informacji dotyczących sytuacji materialnej A. P. nie pozwoliła stwierdzić że jest on osobą, której wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwałby na uwzględnienie.
Skarżący, pomimo wyraźnego wezwania udokumentował jedynie część okoliczności na które powołał się we wniosku, co nie pozwoliło stwierdzić, że jego sytuacja materialna jest wyjątkowo ciężka.
Przede wszystkim z żadnego z nadesłanych dokumentów nie wynika, aby A. P. był zobowiązany do spłaty zaciągniętego kredytu. Jedynym dowodem, że skarżący nosił się z zamiarem zaciągnięcia takiej pożyczki jest pismo skierowane do [...], na którym widnieje jednakże adnotacja, iż pożyczka ta nie została udzielona ze względu na brak zgody współmałżonka. Nie uprawdopodobniono więc, że miesięczny dochód skarżącego ulega pomniejszeniu o konieczność spłaty tego zobowiązania.
Wskazać również trzeba, ze nadesłane przez skarżącego pisma, mające obrazować jego zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie pozwalają jednoznacznie potwierdzić tego faktu. Z pisma datowanego na dzień [...] r. wynika, że na dzień [...]r. stan zadłużenia w opłatach za wodę wynosił [...] zł, a ponadto skarżący zobowiązany był do zapłacenia kosztów postępowania sądowego w kwocie [...] zł. Trzeba jednakże podkreślić, że chodzi tu o zadłużenie sprzed ponad [...] roku, a zarazem brak jest jakichkolwiek danych na temat jego aktualnego poziomu. Analogicznie, za wystarczający dowód nie może być uznana kserokopia pierwszej strony ugody zawartej pomiędzy skarżącym a Spółdzielnią w sprawie spłaty zadłużenia, skoro dokument ten sporządzono w dniu [...] r. a więc ponad dwa lata temu.
Dokumentem, który obrazuje aktualne wydatki skarżącego jest natomiast informacja datowana na dzień [...]r., wskazująca na wysokość czynszu. Jego zestawienie z wysokością uzyskiwanego przez A. P. dochodu nie pozwala jednakże przyjąć, że jest to znaczący wydatek, którego poniesienie pozostawia bardzo niewielką sumę do dyspozycji skarżącego.
Nadesłane przy piśmie procesowym z dnia [...] r. dokumenty świadczące o istnieniu zadłużenia spowodowanego działalnością małżonki skarżącego nie mogły zaś mieć znaczenia, skoro to J. P. jest zobowiązana do jego spłacenia. Z żadnego z tych dokumentów nie wynika bowiem, że A.P. ma z tego tytułu ponosić jakiekolwiek wydatki.
Wskazany wyżej przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w sposób rygorystyczny formułuje przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Tylko więc osoba, która wykaże iż znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej może liczyć na ewentualne uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Okoliczności przedstawione przez skarżącego nie pozwoliły stwierdzić, iż tego rodzaju sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło