II SA/Gl 701/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-19
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoby o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, których jedynym źródłem dochodu są niskie emerytury rolnicze i które posiadają jedynie budynek mieszkalny i niewielką nieruchomość gruntową, mogą zostać zwolnione od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Ich sytuacja materialna, uwzględniająca niskie dochody z emerytur rolniczych, znaczne wydatki na leki, media, spłatę kary i kredytu, a także posiadanie jedynie podstawowego majątku (budynek mieszkalny i nieruchomość gruntowa), wskazuje na brak możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego i opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym, skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych i ustanowiono dla nich adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący M.L. i B.L. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu dotyczącym postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. Skarżący wskazali na niskie dochody z emerytur rolniczych, posiadanie jedynie budynku mieszkalnego i nieruchomości gruntowej, brak oszczędności oraz wysokie wydatki, w tym na leki i spłatę kary. Dołączyli orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Po wezwaniu uzupełnili dokumentację dotyczącą wydatków.Rozstrzygnięcie
Skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych, a dla skarżących ustanowiono adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. i B.L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżących adwokata z urzędu
Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W treści formularza wskazali, że po poniesieniu wydatków niezbędnych ze względu na utrzymanie się, do ich dyspozycji pozostaje stosunkowo niewielka kwota. Z podanych informacji wynika, że w skład majątku skarżących wchodzi budynek mieszkalny o pow. 80 m2 oraz nieruchomość gruntowa o pow. 0,32 ha. Wnioskodawcy nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem ich utrzymania się są emerytury rolnicze uzyskiwane w łącznej wysokości 1857 zł miesięcznie. Do druku formularza dołączone zostały kopie orzeczeń o niepełnosprawności, z treści których wynika, że zarówno M.L. jak i B. L. są osobami, których stan zdrowia umożliwił zaliczenie do kategorii osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłali dokumenty obrazujące poziom oraz strukturę ich wydatków.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Oceniając z tej perspektywy sytuację materialną oraz rodzinną skarżących uznano za zasadne uwzględnienie ich wniosku w całości.
Łączna wysokość miesięcznych wydatków w rodzinie skarżących kształtuje się na poziomie około 1200 zł i składają się na nie koszty zakupu mediów (dostawy wody, energii elektrycznej oraz gazu a także wywóz śmieci), lekarstw (faktury za miesiące czerwiec, wrzesień i listopad opiewały średnio na kwotę 400 zł) oraz spłata ciążącej na skarżącym kary (95 zł miesięcznie) i spłata zaciągniętego kredytu (130 zł). Biorąc to pod uwagę należało uznać, że do dyspozycji stron pozostaje co miesiąc stosunkowo niewielka kwota. W opisywanej sytuacji konieczność uiszczenia ewentualnego wpisu od skargi mogłaby stanowić dla wnioskodawców zbyt duże obciążenie pomimo, że chodzi o stosunkowo niewielką kwotę stanowiącą zasadniczy wydatek na obecnym etapie postępowania. Również konieczność opłacenia usług fachowego pełnomocnika stanowiłaby dla skarżących znaczącą przeszkodę, a to ze względu na wspomniana wyżej szczupłość posiadanych przez nich środków.
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 i § 3 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło