II SA/Gl 702/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1) uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. E. P. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie na działce nr X przy ul. [...] w C. istniejącego budynku parterowego mieszkalnego oraz zmianie konstrukcji i kształtu dachu. Wysokość nadbudowy określono na 50 – 70 cm. Po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania organ I instancji zwrócił się do Wydziału Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa UM w C. oraz do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. o uzgodnienie planowanego przedsięwzięcia. Konserwator zabytków postanowieniem z dnia [...] r. uzgodnił przedłożony projekt decyzji w zakresie zasad ochrony konserwatorskiej bez uwag. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] r. uzgodnił natomiast przedmiotową inwestycję w zakresie ochrony gruntów rolnych oraz melioracji wodnych zastrzegając, iż wymaga ona uzyskania decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z rejestrem ewidencji gruntów działka nr X obejmuje użytki rolne sklasyfikowane jako grunty orne RV. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy o poddasze użytkowe istniejącego budynku mieszkalnego, ustalając maksymalną wysokość obiektu na dwie kondygnacje. W uzasadnieniu podano, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami odrębnymi. Po rozpoznaniu odwołania H. C., właścicielki sąsiedniej nieruchomości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podano, iż z dniem 31 grudnia 2003 r. utracił moc obowiązującą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który był podstawą dla organu I instancji do stwierdzenia dopuszczalności realizacji planowanej inwestycji. Fakt ten zobowiązany jest uwzględnić organ odwoławczy, zaś przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest uzasadnione koniecznością przeprowadzenia postępowania zgodnie z art. 60 i 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ). Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 53 ust. 3, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4 oraz art. 61 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W uzasadnieniu stwierdzono, że przeprowadzono analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy oraz analizę stanu faktycznego i prawnego terenu realizacji inwestycji. W efekcie ustalono, że działka inwestorki jest zabudowana budynkiem posadowionym w granicy z działką sąsiednią. Rozbudowa tego budynku spotkała się ze sprzeciwem właścicielki nieruchomości sąsiedniej, stwierdzono iż spowoduje zacienienie budynku położonego w odległości ok. 4 m. Analizą objęto zgodność projektowanej inwestycji z przepisami odrębnymi i stwierdzono, że narusza ona przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, dotyczące zasad lokalizacji i gabarytów budynków, wpływających na zacienienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Z tego względu, jako sprzeczna z przepisami odrębnymi, projektowana inwestycja nie dopuszczalna, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu. Odwołanie od decyzji wniosła E. P., która podnosiła, że planowana zmiana dachu z dwuspadowego na jednospadowy korzystnie wpłynie na stan działki sąsiedniej ( zlikwidowany zostanie w ten sposób spływ wody z połaci dachowej na działkę ), a podniesienie ściany do poziomu obecnej kalenicy dachu nie zmieni warunków zacienienia. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta, że planowana inwestycja narusza przepis § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a zatem nie spełnia wszystkich warunków wymienionych w art. 61 ust. 1 ustawy. W skardze do sądu administracyjnego E. P. powtórzyła argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podkreślając, że planowana inwestycja naruszy przepis § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w przypadku braku planu miejscowego, zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy stanowi o możliwości realizacji określonej inwestycji na danym obszarze. Rolą tej decyzji jest skonkretyzowanie powszechnie obowiązujących przepisów prawa w stosunku do określonej inwestycji i określenie czy może ona być realizowana. Jakkolwiek ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest podstawowym aktem regulującym sprawy zagospodarowania terenu i utrzymywania ładu przestrzennego, to nie jest w tym zakresie aktem wyłącznym. Kwestii dopuszczalnego zagospodarowywania terenu dotyczą też inne akty prawa powszechnie obowiązujące, takie jak np. : ustawa o ochronie przyrody, prawo ochrony środowiska, ustawa o ochronie zabytków, ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych, prawo geodezyjne i kartograficzne, prawo górnicze i geologiczne, prawo wodne, ustawa o lasach i inne. Spełnienie warunków wynikających z przepisów odrębnych jest, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 5, jest jedną z przesłanek, których łączne zaistnienie umożliwia wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy. Rozważenia wymaga przy tym kwestia, jakie przepisy powszechnie obowiązującego prawa należą do kategorii "przepisów odrębnych" w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przekonaniu Sądu, do klasy przepisów odrębnych można zaliczyć wyłącznie te, które odnoszą się do ustalania i określania sposobów zagospodarowania przestrzeni ze względu na jej funkcje, sposób i formę zagospodarowania. Nie należą natomiast do niej reguły wnoszenia obiektów budowlanych, w tym standardy i normy techniczne. Sprawdzanie i egzekwowanie norm technicznych obiektów, w tym również dopuszczalnego usytuowania na działce i względem innych obiektów, należy do kompetencji organów udzielających pozwolenia na budowę. Przepisy prawa budowlanego przewidują przy tym tryby ubiegania się o odstępstwo od obowiązujących standardów technicznych. W niniejszej sprawie przyczyną udzielonej odmowy było przyjęcie przez organy orzekające w sprawie, że planowana budowa w granicy narusza postanowienie § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, a zatem nie jest ona zgodna z przepisami odrębnymi. W ocenie Sądu przedstawiona argumentacja nie może zostać zaakceptowana ze względu na przedstawione wyżej stanowisko. Interesy osób trzecich podlegają ochronie poprzez określenie w decyzji zasad zagospodarowania działki i realizacji inwestycji. Sposób zapisywania ustaleń decyzji o warunkach zabudowy precyzuje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy ( Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ). Zgodnie z jego § 2 pkt 7 ustalenia wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich zapisuje się poprzez określenie warunków ochrony przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej "możliwości korzystania z mediów, dostępu światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, warunków ochrony przed uciążliwościami spowodowanymi m.in. przez hałas i wibracje oraz warunków ochrony przed zanieczyszczeniem. Zwrócić należy również uwagę, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ), w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy właściwy organ wyznacza wokół działki, której dotyczy wniosek obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę cech i funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o jakich mowa w art. 61 ust. 1- 5 ustawy. Granice obszaru analizowanego winny być wyznaczone na kopii mapy zasadniczej zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia. Wyniki analizy, zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji, zaś sama decyzja winna zawierać część tekstową i graficzną ( § 9 rozporządzenia ). Analiza akt sprawy wskazuje, że nie została przez organy przeprowadzona analiza funkcji i cech zabudowy w sposób zgodny z postanowieniami rozporządzenia. Sam projekt decyzji, wbrew art. 60 ust. 4 ustawy, nie został natomiast sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów lub architektów. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji winien nie tylko wziąć pod uwagę wskazane wyżej uchybienia, ale również rozważyć skutki wynikające dla sprawy z postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] r. dotyczącego uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych. W postanowieniu tym podano, iż inwestycja wymaga decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Oceny skutków tego zastrzeżenia organ winien dokonać z uwzględnieniem przepisu art. 61ust. 1 pkt 4 ustawy. Uwzględniając przestawioną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art. 200, 205 § 1 i 209 powołanej ustawy.