II SA/Gl 708/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego określonych robót budowlanych na skutek sprzeciwu strony skarżącej od zarządzenia Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2014 r. o pozostawieniu wniosku skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bez rozpoznania p o s t a n a w i a pozostawić wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia 24 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę "A" Sp. z o.o. w T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...]. Od powyższego orzeczenia pismem z dnia 12 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniosła skargę kasacyjną. Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 18 lutego 2014 r. wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego środka zaskarżenia w kwocie 100,00 zł, tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na powołane zarządzenie Prezes zarządu skarżącej Spółki wystąpił, w terminie zakreślonym do opłacenia wpisu, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, załączając m.in. oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania złożone na druku składanym przed sądem powszechnym. Wobec powyższego, Zastępca Przewodniczącego Wydziału zarządzeniem z dnia 11 marca 2014 r. zobowiązał pełnomocnika strony skarżącej do wypełnienia, a następnie zwrotu, przesłanego w załączeniu urzędowego formularza druku PPPr (druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy dla podmiotów nie będących osobami fizycznymi) - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Poinformowano jednocześnie pełnomocnika o wystąpieniu skarżącej Spółki z przedmiotowym wnioskiem na urzędowym formularzu druku składanym przed sądem powszechnym. Wezwanie to, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia obioru, zostało doręczone na adres kancelarii pełnomocnika strony skarżącej w dniu 19 marca 2014 r. Zakreślony zatem termin do nadesłania wypełnionego formularza upłynął w dniu 26 marca 2014 r. (tj. w środę). Wobec braku wniosku o prawo pomocy w przewidzianej prawem formie, Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2014 r. pozostawił - w oparciu o treść art. 258 § 2 pkt 6 w zw. z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." - wniosek skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania W związku ze złożonym przez skarżącą Spółkę sprzeciwem od powyższego zarządzenia referendarza sądowego, a w jego następstwie ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 13 maja 2014 r. zobowiązał pełnomocnika strony skarżącej do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza druku PPPr w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pełnomocnik poinformowana została jednocześnie o złożonym w załączeniu do sprzeciwu, wniosku skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na druku PPF, a więc na formularzu właściwym dla osób fizycznych. Nadto pełnomocnik strony skarżącej zobowiązana została do przedłożenia w terminie 7 dni dokumentów obrazujących sytuację finansową wnioskodawcy, w szczególności sprawozdania finansowego za rok 2013 składającego się z bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia, a także do przedłożenia dokumentów przedstawiających sytuację finansową wnioskodawcy za okres trzech ostatnich miesięcy 2014 r., np. wyciąg z ksiąg rachunkowych skarżącej Spółki obejmujący zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych, deklaracje podatku od towarów i usług. Powołane wezwania zostały doręczone na adres kancelarii pełnomocnika strony skarżącej w dniu 20 maja 2014 r., a zatem zakreślony termin do nadesłania wypełnionego formularza upłynął w dniu 27 maja 2014 r. (tj. we wtorek). Jednakże do dnia dzisiejszego nie złożono druku PPPr . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 zd. 1 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest pismem kwalifikowanym co oznacza, że oprócz wymogów przypisanych mu na mocy art. 46 i następnych p.p.s.a. powinien zostać złożony na stosownym druku. W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 256 pkt 1 p.p.s.a. wzór i sposób udostępniania urzędowego formularza, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a., odpowiadającego wymaganiom przewidzianym dla pism w postępowaniu sądowym, szczególnym wymaganiom postępowania o przyznaniu prawa pomocy oraz zawierającego niezbędne pouczenie co do sposobu jego wypełnienia i skutków niedostosowania się do określonych wymagań, określa w drodze rozporządzenia Rada Ministrów. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) ustalono w § 1 dwa wzory urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: PPF - dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz PPPr - dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej. Z kolei niezachowanie wymogu wynikającego z art. 252 § 2 p.p.s.a. uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do zgłoszonego żądania. Zgodnie natomiast z treścią art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu pozostawia się bez rozpoznania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że wnioskodawcą jest osobowa spółka prawa handlowego, która w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest złożyć na urzędowym formularzu PPPr (stanowiącym załącznik nr 2 do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.). Skarżąca Spółka natomiast wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na formularzu przeznaczonym dla osoby fizycznej, którą niewątpliwie nie jest. Wnioskodawca, będący spółką z ograniczoną odpowiedzialnością przesyłając swoje oświadczenie na formularzu przeznaczonym dla osób fizycznych, nie uczynił zadość wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych. Podkreślić wypada, że wezwanie do nadesłania wypełnionego druku PPPr nie stanowi jedynie wyrazu zbędnego formalizmu. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej i innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej określone w art. 246 § 2 p.p.s.a. różnią się bowiem od wskazanych w § 1 tego przepisu, ustalającym zasady przyznawania prawa pomocy osobom fizycznym. Z tego też względu ustalono różne wzory urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla osób fizycznych (PPF), oraz dla innych wnioskodawców (PPPr). Zakres obligatoryjnych danych, których ujawnienia wymaga się od wnioskodawcy niebędącego osobą fizyczną różni się w sposób zasadniczy od informacji, do ujawnienia których wzywane są osoby fizyczne. Nienadesłanie więc przez wnioskodawcę właściwego druku uniemożliwiło dokonanie oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy Zaznaczyć należy także, że Sąd doręczając przy korespondencji z dnia 13 marca 2014 r. pełnomocnikowi skarżącej Spółki druk formularza PPPr wyszedł naprzeciw stronie skarżącej. Sąd nie miał bowiem obowiązku przesyłać formularza takiego druku. Obowiązek taki istnieje tylko w stosunku do osób fizycznych, które składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie składają go na druku urzędowego formularza PPF. Stosownie bowiem do § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez osobę fizyczną na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia. W tym przypadku chodzi o formularze PPF, przeznaczone dla osób fizycznych. Jedynie więc druki urzędowych formularzy PPF są przesyłane wnioskodawcom. Brak jest natomiast analogicznej regulacji dla urzędowych druków formularzy PPPr. Jednocześnie należy wskazać, że druki takich formularzy mogą być pobrane ze stron internetowych wszystkich wojewódzkich sądów administracyjnych (w tym i tutejszego Sądu – www.wsa.gliwice.pl), jak również i ze strony internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.gov.pl). Jednocześnie, stosownie do § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, wzory urzędowych formularzy są przekazywane przez prezesów wojewódzkich sądów administracyjnych organom zarządzającym gmin mających siedziby w obszarze właściwości podległych im sądów. Uwzględniając przytoczoną argumentację, skoro pomimo skutecznego doręczenia pełnomocnikowi skarżącej Spółki wezwań z dnia 13 marca 2014 r. oraz z dnia 14 maja 2014 r. do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza druku PPPr, nie złożył on wniosku o przyznanie prawa pomocy według przewidzianej przepisami formie, to na mocy art. 252 § 2, art. 257 i art. 260 zd. 1 p.p.s.a. należało pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Nadto zwrócić wypada uwagę, że skarżąca Spółka pomimo wskazania w zaskarżonym zarządzeniu Referendarza sądowego przyczyny pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, także do sprzeciwu nie dołączyła urzędowego formularza PPPr.