II SA/Gl 709/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 8 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. W skardze na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, P. G. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z urzędowego druku PPF skarżący wnosi o zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż zamieszkuje u niepracującej matki, którą utrzymuje. Ma on na utrzymaniu również syna i bezrobotną żoną (bez prawa do zasiłku), a w miarę możliwości pomaga finansowo choremu bratu i jego rodzinie. Skarżący wyliczył miesięczne wydatki, ponoszone przez niego samodzielnie w kwocie: 250 zł – prąd, 200 zł – woda, ok. 300 zł opał, ok. 1.500 zł – wyżywienie, ok. 500 zł – opieka lekarska/leki oraz 200 zł – ubrania. Poinformował również, że jest obecnie zupełnie niewypłacalny, albowiem w stosunku do jego osoby toczy się szereg postępowań sądowych o zapłatę oraz egzekucyjnych, zaś jego zaległości z tytułu podatków oraz należności wobec ZUS wynoszą ponad 280.000 zł, a w stosunku do kontrahentów ok. 400.000 zł. Nadto figuruje on w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych, co negatywnie wpływa na ilość zlecanych mu zamówień oraz uniemożliwia zaciągnięcie pożyczek. Nie posiada on żadnego majątku ani dochodu, zaś prowadzona działalność przynosiła 65 000 zł straty. Wezwaniem z dnia 12 lipca 2012 r. referendarz sądowy, wyznaczony do rozpoznania wniosku, zobowiązał skarżącego do nadesłania szeregu dokumentów potwierdzających okoliczności zawarte we wniosku. W wyznaczonym terminie skarżący nadesłał do Sądu pismo z dnia 24 lipca 2012 r., w którym wskazał, że załącza wymagane dokumenty, jednakże dokumenty te nie zostały przesłane do Sądu (vide: notatka służbowa z dnia 25 lipca 2012 r. – k. nr 19 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. P. G. w ustawowym terminie wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw, w którym podkreślił, że jego stan majątkowy uległ pogorszeniu, a sytuacja finansowa jest krytyczna. W jego uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w urzędowym formularzu druku PPF. Pismem z dnia 7 września 2012 r. skarżący został ponownie wezwany do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez udokumentowanie wysokości uzyskiwanych dochodów (nadesłanie np. kopii zeznania podatkowego za 2011 r., wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich 3 miesięcy) oraz ponoszonych wydatków (nadesłanie kopii rachunków za media oraz za zakup niezbędnych lekarstw), a także nadesłanie zaświadczenia potwierdzającego, że żona skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, orzeczenia sądu wskazującego na wysokość alimentów, które skarżący obowiązany jest płacić oraz dokumentów wykazujących dokonane zajęcia komornicze. Na dokonanie tych czynności zakreślono termin 7 dni, pod rygorem oddalenia wniosku, z uwagi na brak należytego wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie tego uprawnienia. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że przy piśmie z dnia 24 lipca 2012 r. nie nadesłał dokumentów obrazujących jego sytuacje materialną. Mimo upływu terminu skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270.), zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącego, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem uwiarygodnić istnienie tych okoliczności. Nadto, w myśl art. 255 ustawy, gdy oświadczenia wnioskodawcy zawarte we wniosku okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości to na wezwanie sądu wnioskodawca obowiązany jest złożyć w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Wezwanie to oznacza, że sam wniosek strony nie może stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, albowiem zbyt ogólnie obrazuje jego sytuację materialną i ma ono na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W konsekwencji niewykonanie przez stronę powyższego wezwania uniemożliwia ustalenie przez sąd relacji między dochodami a wydatkami wnioskodawcy. Taka też sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący w sposób szczegółowy określił wysokość ponoszonych przez niego wydatków oraz wskazał na szereg powadzonych wobec niego postępowań egzekucyjnych i konieczność utrzymywania lub pomocy finansowej dla innych osób (matki, żony, syna, brata oraz jego rodziny), a jednocześnie podał, że jest niewypłacalny, nie ma żadnego dochodu, a wręcz stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zachodzi wobec tego wątpliwość, z czego skarżący pokrywa przedstawione przez siebie koszty, a zatem jaki w rzeczywistości osiąga dochód. Nie udzielając odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku m.in. poprzez udokumentowanie wysokości uzyskiwanych dochodów, skarżący uniemożliwił weryfikację twierdzeń zawartych w jego wniosku i wiarygodną ocenę wystąpienia po jego stronie przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się zaś do wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Zaakcentować należy, że skarżący dwukrotnie był wzywany do przedłożenia stosownych dokumentów obrazujących jego sytuację materialną (wezwanie z dnia 12 lipca i 7 września 2012 r.), z jednoczesnym pouczeniem o skutkach nieuczynienia zadość tym wezwaniom w zakreślonym terminach. Nie nadesłał jednak żadnych dokumentów. W świetle tych okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji, działając w trybie art. 260 ustawy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy.