II SA/Gl 710/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2010 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Aktem notarialnym z dnia [...]r. obecnie skarżąca I. K. zawarła umowę sprzedaży działki nr 1 o pow. [...]m2, położonej w D. Działka ta zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia [...]r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...] z dnia [...]r.), położona jest na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej o symbolu [...]. W związku z powyższym pismem z dnia [...]r. Burmistrz S. zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości tejże nieruchomości. Kolejnym pismem z dnia [...]r. zawiadomiono zaś o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zgłoszenia uwag w terminie 14 dni. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...], Burmistrz S. ustalił dla skarżącej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości działki nr 1 w kwocie [...]zł. Na skutek wniesionego od tej decyzji odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r., Nr [...], po raz kolejny ustalił dla skarżącej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości działki nr 1 w kwocie [...]zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji powołał przepisy art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.z.p. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym na potrzeby niniejszego postępowania przez rzeczoznawcę majątkowego, wartość gruntu wg faktycznego sposobu wykorzystywania, czyli działki niezabudowanej, stanowiącej teren rolny, wynosi [...]zł. Natomiast wartość gruntu dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wg przeznaczenia działki w świetle obowiązującego planu miejscowego, wynosi [...]zł, stąd też wzrost wartości nieruchomości wyniósł [...]zł, co przy zastosowaniu 15 % stawki, określonej w § 32 uchwały w sprawie miejscowego planu, daje kwotę opłaty planistycznej w wysokości określonej w decyzji. Organ wskazał, że poprzednio obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia [...]r. określał, że przedmiotowa działka znajdowała się na terenach mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy. Plan ten utracił jednak moc najpóźniej z dniem [...]r. Z kolei obecnie obowiązujący plan zagospodarowania ogłoszony został w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...]r., zatem nie było ciągłości planów. Przy określeniu wartości nieruchomości przed uchwaleniem planu wzięto więc pod uwagę faktyczny sposób jej wykorzystywania. Organ wyjaśnił ponadto, że rozpoznając ponownie sprawę przeprowadził analizę opisową i graficzną na podstawie art. 61 u.p.z.p. zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego. Analiza ta również nie pozwala przyjąć, aby przed uchwaleniem planu wartość przedmiotowej działki była wyższa, aniżeli wynika z operatu szacunkowego. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o umorzenie kwoty opłaty planistycznej. Wskazała, że przedmiotowa działka nie zmieniła przeznaczenia w nowym planie. Od momentu, kiedy otrzymała tę działkę w [...]roku, była ona działką budowlaną i nie zmieniła swojej klasyfikacji. Zwróciła uwagę, że stary plan utracił moc z dniem [...]r., zaś nowy został zatwierdzony w dniu [...]r. W jej ocenie pięcioletni okres, w którym organ może nałożyć opłatę planistyczną już dawno minął. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji jako zgodnej z prawem. Organ odwoławczy przyznał, że przedmiotowa nieruchomość według poprzedniego planu była działką budowlaną i taką samą jest obecnie po uchwaleniu nowego planu. Jednak w ewidencji gruntów działka ta była ujawniona jako grunt orny, faktycznie była pozostawiona w odłogu i w żaden sposób niewykorzystywana. W okresie braku planu nie mogły zostać wydane warunki zabudowy, co wynika ze sporządzonej opinii urbanistycznej. Brak ciągłości obowiązywania planu spowodował, że ustalenie opłaty planistycznej nastąpiło przy uwzględnieniu faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem planu. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca powtórzyła swoje stanowisko zawarte w odwołaniu. Dodatkowo wyraziła swoje zdziwienie, dlaczego planu uchwalonego w [...]roku nie można było opublikować w terminie zapewniającym ciągłość obowiązywania planów. Wskazała, że okres nieobowiązywania planu wynosił zaledwie [...] i 5 dni, a luka ta nie była spowodowana przez nią. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2010 r. tut. Sąd zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2010 r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie z uwagi na zakończenie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. W aktach sprawy znajduje się ponadto wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy S. zatwierdzonego uchwałą Rady tego miasta z dnia [...]r., Nr [...], obejmujący przedmiotową działkę. Plan ten utracił moc z dniem [...]r. na zasadzie art. 87 ust. 3 u.p.z.p. Z wypisu tego wynika, że przedmiotowa działka znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem planu [...] – mieszkalnictwo zagrodowe i jednorodzinne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt P 58/08, przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed dniem [...]r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy, został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 24, poz. 124 z 2010 r. i wszedł w życie z dniem 15 lutego 2010 r. Wyrok ten z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, ma walor powszechnie obowiązujący. Oznacza to związanie nim składu orzekającego i nie ma znaczenia fakt, że utrata mocy przepisu nastąpiła w wyniku orzeczenia wydanego już po wniesieniu skargi. Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją aktu, na podstawie którego wydana została decyzja, stanowi przesłankę wznowieniową z art. 145 a § 1 kpa. W sytuacji, gdy na decyzję ostateczną wniesiono skargę do sądu administracyjnego, co dotyczy niniejszej sprawy, strona nie może uruchomić trybu nadzwyczajnego w terminie określonym w 145a § 2 kpa. Stąd też do stwierdzenia przesłanki wznowieniowej zobligowany jest sąd administracyjny, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi podstawę uwzględnienia skargi poprzez uchylenie decyzji. W niniejszej sprawie skarżąca kwestionując wzrost wartości działki nr 1 w wyniku wejścia w życie planu miejscowego, uchwalonego przez Radę Miejską w S. w dniu [...]r., powołała się na tożsame przeznaczenie tej działki w obowiązującym do dnia [...]r. starym planie zagospodarowania przestrzennego z [...] r. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa działka, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy S., zatwierdzonego uchwałą Rady tego miasta z dnia [...] r., Nr [...], opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa B. Nr [...] z dnia [...]r., znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem planu [...] – mieszkalnictwo zagrodowe i jednorodzinne. Powyższe oznacza, że przedmiotowa działka w poprzednio obowiązującym planie była przeznaczona pod zabudowę, co zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wyklucza możliwość ustalenia opłaty planistycznej w związku z uchwaleniem nowego planu miejscowego, nawet w sytuacji przerwy pomiędzy uchwaleniem tego planu a utratą mocy planu z [...] r. W tym stanie rzeczy decyzje organów obu instancji musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145a § 1 kpa. W kwestii wykonalności zaskarżonego orzeczenia Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, a to wobec braku wniosku w tym przedmiocie (art. 210 § 1 p.p.s.a.). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy niezbędne będzie jednoznaczne ustalenie przeznaczenia działki nr 1 w świetle poprzednio obowiązującego na tym terenie planu miejscowego. O ile przeznaczenie to nie uległo zmianie w związku z uchwaleniem nowego planu, to brak będzie podstaw do ustalenia opłaty planistycznej na podstawie art. 36 ust. 4 u.p.z.p. w związku ze zbyciem działki przez skarżącą, co winno skutkować umorzeniem postępowania w tym przedmiocie na zasadzie art. 105 § 1 kpa.