II SA/Gl 710/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy I. K. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że jest [...] emerytka, wdową, której stan zdrowia umożliwił zaliczenie jej do [...] grupy inwalidztwa. Źródłem utrzymania się wnioskodawczyni jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Z powyższego skarżąca wydatkuje kwotę [...] zł na czynsz za mieszkanie. Oprócz tego na media (energię elektryczną, wodę i gaz) strona przeznacza około [...] zł. Utrzymanie samochodu ([...]) kosztuje I.K. około [...] zł miesięcznie. Z treści formularza wynika, że wnioskodawczyni jest właścicielką lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2, nieruchomości gruntowej o pow. [...] m2 położonej w D. oraz garażu o pow. [...] m2 . Wnioskodawczyni zaznaczyła, że nie posiada żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, natomiast posiada środki pieniężne zgromadzone na indywidualnym koncie emerytalnym w kwocie [...] zł oraz papiery wartościowe przedsiębiorstwa [...] o wartości [...] zł. Ponieważ wskazane wyżej informacje okazały się niewystarczające dla ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy, pismem z dnia [...] referendarz sądowy wezwał skarżącą do: - nadesłania odcinka emerytury lub jakiegokolwiek innego dokumentu potwierdzającego wysokość tego świadczenia wskazaną we wniosku, - udokumentowania kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego, tj. czynszu, opłat za wodę, energię elektryczną, gaz itp., - nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym, - nadesłania kserokopii umowy dzierżawy nieruchomości położonej w miejscowości D. Wspomniane wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi do doręczeń – W.J. w dniu [...]. Osoba ta wskazała, w piśmie procesowym z dnia [...], że skarżąca przebywa za granicą, a wobec tego nie ma możliwości zadośćuczynić wskazanemu wyżej wezwaniu. W związku z powyższym zwróciła się o przedłożenie terminu do nadesłania wspomnianych dokumentów. Do dnia dzisiejszego skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącą nie pozwoliły stwierdzić, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu oraz możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie kosztów z tym związanych. Co do zasady chodzi więc o te przypadki, w których strona wykaże, że przy najdalszych wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na wskazany wyżej cel. Zarazem brzmienie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie, która na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) winna przedstawić dokumenty potwierdzające tezę o jej szczególnie ciężkiej sytuacji. Odnosząc powyższe do okoliczności ustalonych w niniejszej sprawie, zauważyć przyjdzie, że brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowym leży poza możliwościami finansowymi I.K. Strona utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego ze stałego źródła. Co prawda jego wysokość nie jest zbyt wysoka, nie mniej jednak pozwala na utrzymanie się jednej osoby. Oprócz tego skarżąca dysponuje składnikami majątku, które przeczą tezie, że nie jest w stanie zdobyć środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Przede wszystkim brak jest jakichkolwiek informacji na temat sposobu wykorzystania i zagospodarowania nieruchomości położonej w D., o której skarżąca wspomina we wniosku. Mając na względzie zasady prawidłowej gospodarki należałoby oczekiwać, że grunt ten zostanie np. wydzierżawiony i przyniesie określony dochód, powiększając zasoby wnioskodawczyni. Dalej wskazać trzeba, że osoba, która oczekuje przyznania prawa pomocy winna najpierw we własnym zakresie szukać możliwości zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Tym samym fakt dysponowania garażem może dać podstawę do jego wynajęcia i uzyskania dodatkowego źródła przychodu. Trudno w takiej sytuacji przekonująco argumentować, że chęć trzymania prywatnego pojazdu w garażu winno mieć pierwszeństwo przed obowiązkiem zapłacenia należności publicznoprawnych. Niejasna jest również kwestia kosztów utrzymania się wnioskodawczyni, gdyż uchyliła się ona od przedstawienia dokumentów uwiarygodniających jej twierdzenia zawarte w druku wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.