II SA/Gl 711/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi "A" na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Starosta [...] ostateczną decyzją z dnia [...] r., Nr [...], orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [1] o pow. 2.8035 ha i działka nr [2] o pow. 2.2406 ha, położonej w J. przy ul. [...], przysługujące I. F. w ½ części i U. W. w ½ części w prawo własności nieruchomości. Jednocześnie w decyzji ustalona została oplata z tytułu przekształcenia w wysokości 151.323,00 złotych, a dotychczasowi użytkownicy wieczyści zostały zobowiązane do jej uiszczenia jednorazowo w terminie 14 dni na wskazane konto Powiatu B. Jako materialnoprawną podstawę wydania decyzji wskazano art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 4 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o przekształceniu. Pismem z dnia [...] r., obecnie skarżąca "A" , zwróciła się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. o zmianę powyższej decyzji poprzez wskazanie w jej osnowie "A" i jej rachunku bankowego jako właściwego do uiszczenia opłaty z tytułu przekształcenia. Skarżąca wskazała, że na mocy decyzji Wojewody B. z dnia [...] r. to jej przysługiwało prawo własności przedmiotowej nieruchomości, co w świetle art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu skutkować winno orzeczeniem, że opłata z tego tytułu należy się skarżącej. W kolejnym piśmie skarżąca sprecyzowała, że podstawą do żądania zmiany decyzji jest przepis art. 155 kpa. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał wniosek skarżącej Staroście [...]. Rozpoznając ten wniosek, decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Starosta [...] odmówił zmiany swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji powołując się na ustawę z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2007 r., Nr 231, poz. 1700 z późn. zm.) stwierdził, że "A" pełni jedynie rolę instytucji powierniczej w stosunku do nieruchomości, które pozostają własnością Skarbu Państwa. Potwierdzeniem, że to Skarb Państwa, a nie Agencja, był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dacie wydania decyzji o przekształceniu jest treść odpisu z księgi wieczystej [...], obejmującej przedmiotową nieruchomość. Dalej organ powołał się na zasady prowadzenia gospodarki finansowej określonej w przepisach o finansach publicznych oraz na art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), zwanej dalej u.g.n. Stwierdził ponadto, że opłata z tytułu przekształcenia została już uiszczona i rozdysponowana zgodnie z powołanymi zasadami. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca "A", przytaczając argumenty, jakie już wcześniej wskazała we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie zmiany decyzji. Rozpoznając to odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przeprowadził rozważania dotyczące przesłanek zastosowania art. 155 kpa. W jego ocenie ani słuszny interes stron, ani interes społeczny nie przemawiają za zmiana ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Podzielił przy tym ustalenia i stanowisko organu pierwszej instancji. Kwestia ewentualnych rozliczeń pomiędzy poszczególnymi podmiotami reprezentującymi Skarb Państwa jest sprawą wewnętrzną pomiędzy nimi. Nie jest to sprawa administracyjna, ani też sprawa, która miałaby wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, orzeczenie co do istoty sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzyła swoje wcześniejsze stanowisko oraz sformułowała zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu. Zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego co do rozliczeń pomiędzy Starostą a "A". Wskazała, że brak jest podstaw prawnych do przekazania środków pomiędzy tymi podmiotami. Pozostawienie w obrocie pkt IV decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. spowoduje uszczerbek majątkowy w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa, którym dysponuje skarżąca. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentów podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. W szczególności wskazać przyjdzie, że kontrolowana decyzja wydana została w postępowaniu wszczętym i prowadzonym w sprawie zmiany decyzji ostatecznej. Ramy tego postępowania wytycza przepis art. 155 kpa. Zgodzić się przyjdzie w tym miejscu z organem odwoławczym, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające dokonanie zmiany decyzji w tym trybie. Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że decyzja została wykonana również w tej części, której skarżąca domagała się zmiany. Taki stan rzeczy tym bardziej przesądza o braku przesłanek uzasadniających ewentualną zmianę decyzji ostatecznej. Zwrócić tez przyjdzie uwagę, że stroną postępowania w rozumieniu art. 155 kpa, jest Skarb Państwa, nie zaś "A", która jedynie interesy Skarbu Państwa reprezentuje. Trudno zatem dopatrzyć się, aby w sytuacji, kiedy opłata z tytułu przekształcenia została naliczona i uiszczona na rzecz Skarbu Państwa, jakikolwiek inny słuszny interes miał przemawiać za zmiana decyzji. Już z samych powyższych względów decyzję odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej należało uznać za wydaną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co prowadzić musiało do oddalenia skargi. Wskazać przyjdzie dodatkowo, że rozpoznając niniejszą sprawę nie sposób nie zauważyć, iż w istocie zainicjowany przez skarżącą spór w sprawie koncentruje się na kwestii, na rzecz którego z podmiotów reprezentujących Skarb Państwa ma zostać uiszczona opłata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w sytuacji, kiedy nieruchomość wchodzi w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Przypomnieć w tym miejscu przyjdzie treść przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu, w myśl którego osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia, z zastrzeżeniem art. 5. Przepis ten, ani żaden inny przepis powołanej ustawy, nie wskazuje, na rzecz której jednostki lub podmiotu pełniących rolę stacio fisci Skarbu Państwa ma być uiszczona opłata z tytułu przekształcenia. W takiej sytuacji należy sięgnąć do zasad ogólnych dotyczących gospodarowania mieniem Skarbu Państwa określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.g.n. z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Nie może zatem budzić wątpliwości, że wskazanie rachunku bankowego powiatu, jako rachunku, na który ma być wpłacona kwota stanowiąca opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej dotychczas własność Skarbu Państwa, nie narusza przepisów prawa. Wskazać przyjdzie dodatkowo, że zakres uprawnień i kompetencji "A" został określony w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, na co słusznie zwracają uwagę organy obu instancji. Przepis art. 6 tej ustawy określa, w jakim zakresie "A" realizuje swoje zadania. Zakres określony w art. 6 ust. 1 nie obejmuje zadań związanych z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Również przepisy, do których odsyła art. 6 ust. 2 ustawy, nie przewidują takich kompetencji. W tej sytuacji stwierdzić przyjdzie, że brak jest przepisów szczególnych, które nakazywałyby odstąpienie w niniejszej sprawie od stosowania ogólnych reguł dotyczących zasad przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości określonych w ustawie o przekształceniu (art. 3 ust. 1 pkt 1) jak i w ustawie o gospodarce nieruchomościami (art. 11 ust. 1). Podzielić też przyjdzie i to stanowisko organów, w którym uznają one rolę "A" , jako powierniczą w stosunku do mienia Skarbu Państwa (por. postanowienie SN z dnia 9 maja 2000 r., sygn. akt IV CKN 29/00). Wbrew twierdzeniom skarżącej nie może też ulegać wątpliwości, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości nie była skarżąca lecz Skarb Państwa, co wynika nie tylko z powołanego przez organ odwoławczy odpisu z księgi wieczystej, ale również z treści powoływanej przez skarżącą decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r,, jak i wprost z art. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Wyjątek w tym zakresie został określony w art. 5 ust. 4 ustawy, co jednak nie dotyczy przedmiotowej nieruchomości. Kwestia ewentualnych rozliczeń pomiędzy podmiotami gospodarującymi z mocy ustawy mieniem Skarbu Państwa wykracza poza granice niniejszej sprawy i nie może być przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie. Wobec stwierdzenia, że zaskarżona nie narusza prawa, Sąd orzekł jak w sentencji po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).