II SA/Gl 713/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-05-08
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą fizyczną, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ jej dochody, w porównaniu do wydatków rodziny, pozostawiają niewielką kwotę do dyspozycji, a obciążenie jej kosztami postępowania mogłoby doprowadzić do dylematu między zapewnieniem środków utrzymania a opłaceniem kosztów. W związku z tym, zachodzą uzasadnione okoliczności pozwalające na odstąpienie od zasady odpłatności postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca A. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od decyzji Wojewody dotyczącej pozwolenia na budowę. Skarżąca wraz z mężem i córką zamieszkuje w budynku o pow. 220 m2. Jej jedynym dochodem jest wynagrodzenie w wysokości 1600 zł miesięcznie, a miesięczne wydatki rodziny wynoszą 582 zł. Mąż i córka są bezrobotni. Skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500, skarżąca na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści formularza wynika, że A. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz córką, zamieszkując w budynku o pow. 220 m2. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jedynym źródłem utrzymania się jej rodziny jest dochód z tytułu umowy o pracę skarżącej w wysokości 1600 zł miesięcznie. W druku formularza wnioskodawczyni sporządziła zestawienie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się ( w skali miesiąca kształtują się one na poziomie 582 zł), a do druku formularza dołączona została kopia aneksu do umowy o pracę (potwierdzająca wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia podaną przez stronę) a także kopie zaświadczeń z urzędu pracy, z których treści wynika, że zarówno małżonek A. P. jak i jej córka są osobami bezrobotnymi, pozbawionymi prawa do zasiłku.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy porównuje się wysokość potencjalnych kosztów sądowych, do poniesienia których strona będzie zobowiązana (w tym wpisu od skargi) z informacjami na temat dochodów uzyskiwanych w rodzinie wnioskodawcy oraz poziomu i struktury wydatków. Uzyskane informacje pozwalają zaś ocenić, czy rzeczywiście konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby okazać się dla strony zbyt dużym obciążeniem.
W realiach rozpoznawanej sprawy uznano, że wniosek A.P. zasługuje na uwzględnienie, albowiem strona może mieć poważne trudności ze zdobyciem środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, wśród których zasadniczą pozycję zajmuje wpis od skargi.
Dochód skarżącej, w porównaniu do zestawienia wydatków jej rodziny pozwala stwierdzić, że do dyspozycji 3 osób pozostaje co miesiąc kwota około 1000 zł. Biorąc pod uwagę znane z urzędu realia ekonomiczno – gospodarcze uznano, że obciążenie strony obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych mogłoby w konsekwencji doprowadzić ją do dylematu: czy zapewnić rodzinie środki utrzymania, czy też opłacić wspomniane koszty. Mając na względzie, że co prawda ustawodawca przewidział obligatoryjne ponoszenie kosztów sądowych, zastrzegając w uzasadnionych przypadkach możliwość odstąpienia od tej reguły uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności pozwalające przychylić się do wniosku strony.
Z tych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło