II SA/Gl 714/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi K.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 kwietnia 2025 r. nr SKO.UL/41.7/107/2025/0/RS w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowice (dalej: "Kolegium") postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2025 r., nr SKO.UL/41.7/107/2025/0/RS, działając na podstawie art. 156 § 2, art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 2, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 570), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu w dniu 3 marca 2025 r. postępowania, stwierdziło nieważność własnego postanowienia z dnia 25 lutego 2025r., nr [...], uchylającego postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 7 stycznia 2025 r. o zawieszeniu na okres 18 miesięcy do dnia 19 czerwca 2026 r., na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm., w skrócie: "u.p.z.p."), postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy zespołu 36 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z elementami infrastruktury i zagospodarowania terenu przy ul. [...] w K. , na działkach nr [...], [...] i [...], karta mapy [...] , obręb [...], z powodu sprzeczności jego sentencji z uzasadnieniem. W skardze z dnia 30 kwietnia 2025 r. K. R. (dalej: "skarżąca") zarzuciła Kolegium bezzasadne zastosowanie art. 156 § 1 w związku z art. 16 § 1 i art. 6-7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że rozbieżność pomiędzy uzasadnieniem a sentencją przedmiotowego postanowienia z dnia 25 lutego 2025 r. stanowi rażące naruszenie prawa. Z tego powodu domagała się uchylenia postanowienia Kolegium z dnia 3 kwietnia 2025 r. i umorzenia wszczętego z urzędu postępowania oraz rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kolegium, a także zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zaznaczyła, że w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie było oczywistego i ewidentnego oraz rażącego naruszenia prawa, poprzez sprzeczność sentencji z uzasadnieniem, zatem naruszona została zasada stabilności rozstrzygnięć (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II OSK 988/12). Przywołując fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych skarżąca wywiodła, że lakoniczne i niejasne uzasadnienie postanowienia Kolegium z dnia 3 kwietnia 2025 r. nie uzasadnia zarzutu rażącego naruszenia prawa i sprzeczności z konkretnym przepisem prawa, w tym przypadku ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie z uwagi na nie niewłaściwe jej podpisanie ewentualnie o jej oddalenie. Podkreśliło, że sprzeczność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem, skutkująca wszczęciem z urzędu postępowania nieważnościowego, dotyczyła sposobu wnioskowanego zagospodarowania terenu z projektem planu miejscowego i wykazaniem, że realnym jest jego uchwalenie w okresie zawieszenia postępowania postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 7 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., w skrócie dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, oraz stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na postanowienia. Przyjdzie w tym miejscu zauważyć, że skarżąca wniosła zażalenie od postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 7 stycznia 2025 r. i to w wyniku jego rozpoznania zostało wydane postanowienie Kolegium z dnia 25 lutego 2025 r. Przedmiotem skargi stało się postanowienie Kolegium stwierdzające nieważność własnego postanowienia z dnia 25 lutego 2025 r. w postępowaniu będącym nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności postanowienia lub decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu nadzorczym - odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem rozstrzygnięcie a nie sprawa. Aby stwierdzić nieważność organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a w rozpatrywanej sprawie jest to art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wyeliminowanie ostatecznego postanowienia lub decyzji administracyjnej, w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., powinno mieć miejsce w okolicznościach bezspornych. Rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom (por. np. wyrok NSA z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1475/21). Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Nie jest rażącym naruszeniem prawa zastosowanie przepisu, którego wykładnia prowadzi do odmiennych rezultatów. Tym samym, o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić w przypadku wybrania jednej z rozbieżnych wykładni przepisu o niejednoznacznej treści, nawet jeśli później wykładnia ta uznana zostanie za nieprawidłową (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt II OSK 3290/19). Warunkiem stwierdzenia nieważności jest ustalenie, iż obowiązywał niewątpliwy stan prawny możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów bez potrzeby korzystania z zaawansowanych metod wykładni (por. np. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 3072/12). Innymi słowy, jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. np. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 404/08). Analiza akt administracyjnych wskazuje, że zasadnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odnotowano, że uzasadnienie postanowienia Kolegium z dnia 25 lutego 2025 r. na str. 3 zawiera informację, Prezydent Miasta K. uprawdopodobnił na podstawie przedstawionych aktualnych przewidywań oraz zaplanowanych działań, że do dnia 19 czerwca 2026 r. możliwe jest uchwalenie planu miejscowego, bowiem terminarz prac planistycznych zakłada ich zakończenie do dnia 19 maja 2025 r. Zaznaczono również, że nawet w przypadku pewnego przedłużenia szacowanych terminów jest realne uchwalenie planu miejscowego przed upływem terminu zawieszenia postępowania. Dodatkowo, na str. 4 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia powołano orzecznictwo i wskazano, że taka sytuacja miała miejsce w tejże sprawie, a więc zasadna jest potrzeba zawieszenia postępowania a nie jego dalszego prowadzenia, wbrew normie zawartej w art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. Jednocześnie sentencja postanowienia Kolegium z dnia 25 lutego 2025 r. jest przeciwstawna, bowiem nie utrzymuje w mocy postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 7 stycznia 2025 r., ale je uchyla. Jest to oczywiste bez konieczności dokonania analiz obowiązujących przepisów prawa procesowego, czy też materialnego. Nie może być też zakwalifikowane jako pomyłka czy też błąd pisarski. Stąd też postanowienie Kolegium z dnia 25 lutego 2025 r. było obarczone wadą kwalifikowaną, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniającą jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak przyjmuje zgodnie doktryna i orzecznictwo, choć jest zamieszczony w ustawie mającej generalnie charakter procesowy (Kodeksie postępowania administracyjnego), jest jednak przepisem prawa materialnego a w związku z tym winien być łączony z odpowiednim przepisem, mającym ten właśnie charakter. Treści skargi zarzuca naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wadliwie przyjęcie, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia 3 kwietnia 2025 r. jest lakoniczne i niejasne oraz nie uzasadnia rażącego naruszenia prawa, czyli sprzeczności z konkretnym przepisem prawa, w tym przypadku ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to jednak takie stanowisko nie jest uzasadnione z przyczyn wyżej opisanych. W niniejszym postępowaniu Kolegium oceniało jedynie, czy wydane ostateczne postanowienie było obarczone wadami kwalifikowanymi, uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W konsekwencji zakres kontroli sądowoadministracyjnej ograniczony był wyłącznie do oceny wyłącznie jego legalności a nie do kontroli czynności dowodowych, jakie przeprowadzał w ramach prowadzonego w trybie zwykłym postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Powołane wyżej orzecznictwo sądowoadministracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.