II SA/Gl 716/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-11-29
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca gospodarstwo rolne, mimo trudnej sytuacji materialnej i braku dochodów z tego gospodarstwa, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania sądowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie przez stronę składników majątku, takich jak gospodarstwo rolne, które nie przynosi dochodu, ale może zostać zbyte, stanowi podstawę do odmowy całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Choć sytuacja dochodowa rodziny skarżącej mogłaby uzasadniać zwolnienie, istnienie majątku, który można spieniężyć, wyklucza całkowite uwzględnienie wniosku o prawo pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca A. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną, brakiem pracy, niskimi dochodami rodziców, schorzeniami wymagającymi leczenia oraz posiadaniem gospodarstwa rolnego. Sąd ustalił, że skarżąca jest bezrobotna, cierpi na schorzenia, ale jest także posiadaczem gospodarstwa rolnego i współwłaścicielem innego gospodarstwa.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą z wpisu od skargi oraz oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, ustalonej na podstawie § 2 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), skarżąca A. L. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od kosztów sądowych. Wniosek ten umotywowała trudną sytuacją materialną, a zwłaszcza faktem, iż pozostaje bez pracy - na utrzymaniu rodziców otrzymujących niskie emerytury (łącznie [...] zł miesięcznie). Oprócz tego skarżąca podniosła, iż cierpi na schorzenia wymagające leczenia, co powoduje konieczność ponoszenia określonych wydatków. Skarżąca mieszka z rodzicami w lokalu o pow. [...] m2. Na skutek wezwania referendarza sądowego ustalono, że wnioskodawczyni w istocie jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Z przedłożonych zaświadczeń lekarskich wynika, że cierpi na przewlekłe schorzenia – wymagające stałego leczenia. Oprócz tego udało się również ustalić, że jest ona posiadaczem gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przeliczeniowego oraz udziału ([...]) w gospodarstwie rolnym o pow. [...] ha przeliczeniowych.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych nie zasługiwał na całkowite uwzględnienie. Nie wykazano bowiem, aby sytuacja majątkowa skarżącej w ogóle nie pozwalała jej na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W świetle okoliczności przytoczonych przez A. L. uznać przyjdzie, że w istocie konieczność uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł byłaby dla rodziny skarżącej nadmiernym obciążeniem. Wziąwszy bowiem pod uwagę wysokość uzyskiwanego dochodu oraz okoliczności związane z wiekiem rodziców A. L. oraz jej stanem zdrowia stwierdzić przyjdzie, że w takiej sytuacji niepodobna oczekiwać, że będzie ona w stanie uiścić wspomniany wpis.
Nie mniej jednak badanie stanu majątkowego strony nie ogranicza się jedynie do wysokości uzyskiwanego w jej rodzinie dochodu (choć jest to okoliczność o zasadniczym znaczeniu), lecz również obejmuje całokształt jej majątku, w tym również posiadane zasoby pieniężne oraz nieruchomości i rzeczy ruchome. Skarżąca przedłożyła dowód, iż jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przeliczeniowego oraz współwłaścicielem gospodarstwa o pow. [...] ha przeliczeniowych. Z tego też względu nie można przyjąć, iż wnioskodawczyni nie dysponuje żadnym majątkiem, którego zbycie mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Fakt, iż nie uzyskuje ona pożytków z tych gospodarstw nie może stanowić wystarczającej podstawy do przyjęcia, iż Skarb Państwa winien zrezygnować z należnego mu dochodu. Skoro bowiem A. L. posiada składniki majątku nieprzynoszące dochodu, to tym samym powstaje pytanie o zasadność ich utrzymywania. Trudno bowiem zgodzić się z tezą, iż w takiej sytuacji strona zasługiwałaby na zwolnienie jej z danin publicznoprawnych. Od strony należy oczekiwać bowiem podjęcia wszelkich działań zmierzających do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania sadowego. O ile zatem ma ona składniki majątku, które nie są jej niezbędne do egzystencji, a które zarazem mogą przynieść określony dochód, to oczekiwać wypada, iż w pierwszej kolejności poczynione zostaną zabiegi zmierzające do ich zbycia, a dopiero, gdy nie przyniesie to rezultatu – możliwe będzie rozważenie uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło