II SA/Gl 716/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi S. K., I. W. i J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] roku (data wpływu do organu I instancji) współwłaściciele nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] – F. K., S. K., I. W. i J. Z. zwrócili się o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania E. K. w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w C. Podali, że E. K., będąca współwłaścicielką nieruchomości przy ul. [...], zameldowała się bez wiedzy i zgody pozostałych współwłaścicieli w lokalu nr [...]. Lokal ten od [...]r. do nadal jest lokalem wspólnym dla dwóch mieszkań oznaczonych numerami: [...] i [...], a położonych w jednym przedpokoju. Mąż E. K. – M. K. jest zameldowany i zamieszkuje od dnia [...] roku wraz z żoną w lokalu nr [...]. Zdaniem autorów wniosku zameldowanie E. K. w lokalu nr [...] jest fikcją gdyż lokal ten jest nadal wspólnie użytkowany przez E. K. i J. Z. Organ I instancji decyzją z dnia [...] roku odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania E. K. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 2 kpa Wojewoda [...] uchylił opisaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta C. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] roku, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa o ewidencji ludności") odmówił uchylenia kwestionowanej czynności materialno-technicznej. W motywach podał, że uchylenie (anulowanie) czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności ujawniły się już po dokonaniu czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania. Podano, że zameldowanie E. K. na pobyt stały w lokalu nr [...] nastąpiło w dniu [...] roku na podstawie formularza "zgłoszenia pobytu stałego" w którym potwierdzenia faktu zamieszkania w tym lokalu dokonała E. K. Organ powołał się na dowód z przesłuchania świadków i dwukrotne oględziny lokalu ([...]r. i [...]r.). W trakcie oględzin ustalono, że mieszkania nr [...],[...] i [...] mają wspólny przedpokój z klatki schodowej. Z tego wspólnego przedpokoju prowadzą drzwi do lokalu nr [...] składającego się z dwóch pokoi i łazienki. Jeden pokój jest sypialnią. W trakcie oględzin stwierdzono zagospodarowanie lokalu nr [...]. Stwierdzono także, że E. K. zajmuje mieszkanie nr [...] i nr [...]. W pierwszym z nich nocuje i korzysta z łazienki, a w drugim (pokój z kuchnią) korzysta z kuchni i pokoju. W trakcie postępowania właściciele nieruchomości przy ul. [...] zostali wezwani do określenia numeracji lokali w wyżej wymienionej nieruchomości. Z przedstawionych szkiców przez F. K. wynika brak lokalu nr [...]. Organy meldunkowe nie są jednak władne kontrolować sposobu oznaczania lokali w prywatnych budynkach, co zgodnie z art. 140 kc pozostaje w gestii właścicieli. Skoro jednak E. K. będąc współwłaścicielką nieruchomości w dniu [...] r. zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji dokonała zameldowania na pobyt stały, a z materiału dowodowego wynika, że lokal nr [...] istnieje to brak podstaw do anulowania tego zameldowania. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył F. K. zarzucając, że została wydana z naruszeniem art. 79 § 2 oraz art. 10 § 2 pkt 1 i 3 kpa. Odwołujący twierdził, że lokal nr 17 w którym zameldowała się E. K. nie istnieje w ewidencji budynku nr [...] od roku [...], lokal ten bowiem do chwili bezprawnego zajęcia był częścią wspólną lokali nr [...] i nr [...]. Wojewoda [...] nie podzielił zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej wskazał na art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W motywach organ odwoławczy zaakceptował ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonane przez organ I instancji. Podkreślił, że w jego ocenie bezspornie zostało ustalone, że E. K. faktycznie zamieszkiwała w lokalu nr [...] w dacie zameldowania. Fakt pobytu i zamieszkania E. K. w przedmiotowym lokalu został przez nią samą, jako współwłaścicielkę, potwierdzony w druku meldunkowym. Natomiast kwestie numeracji lokali w nieruchomości przy ul. [...] nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia bowiem organy meldunkowe nie są władne kontrolować oznaczenia lokali w budynkach. Skargę na decyzję ostateczną złożyli S. K., I. W. i J. Z. wnosząc o jej uchylenie i w istocie podnosząc zarzuty uprzednio zgłoszone w odwołaniu F. K. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Czynność materialno-techniczna zameldowania nie ma cech ostateczności ani prawomocności, a organ administracyjny właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego celem jego wyeliminowania w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Uchylenie (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w w/w przepisie ujawniły się już po dokonanej czynności związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania. Uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania dotyczy niejako trybu kontrolnego prawidłowości dokonanej czynności materialno-technicznej. W związku z tym podstawowe znaczenie ma przede wszystkim ustalenie przez organ właściwy w sprawie nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego sprawy, na dzień dokonania czynności. Trzeba podkreślić, że niemożność wyjaśnienia stanu faktycznego ze względu na niedające się rozstrzygnąć wątpliwości, wyłącza możliwość anulowania czynności materialno-technicznej, gdyż nie można przesądzić o wadliwości takiej czynności. Przepisy omawianej ustawy wymagają zameldowania osoby w określonym lokalu jeżeli faktycznie w nim zamieszkuje (art. 10 ust. 1). Zameldowanie takiej osoby następuje na podstawie prawidłowo wypełnionego i podpisanego formularza "zgłoszenia pobytu stałego". Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy "zgłoszenie" to powinno zawierać potwierdzenie faktu pobytu osoby zgłaszającej zameldowanie. Potwierdzenia tego zobowiązany jest dokonać właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. W omawianym przypadku do zameldowania E. K. doszło w dniu [...] roku na podstawie "zgłoszenia zameldowania na pobyt stały", a fakt pobytu i zamieszkania w lokalu nr [...] w którym doszło do zameldowania potwierdziła sama E. K., jako współwłaścicielka tego lokalu (także w [...] udziału w nieruchomości przy ul. [...]). Wobec niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2, który utracił moc (wyrok TK z 27 maja 2002 r., K 20/01) wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania jej w tymże lokalu. Przy zameldowaniu, o którym mowa należy przedstawić jedynie poświadczenie pobytu osoby, która pobyt taki zgłasza, przy czym potwierdzenie takie może być dokonane m. in. przez właściciela lokalu. W sprawie jest bezsporne, nie kwestionują tego skarżący, że do spornego zameldowania doszło w oparciu o prawidłowe "zgłoszenie pobytu stałego" zawierające potwierdzenie faktu pobytu i zamieszkania w lokalu nr [...] przez samą E. K., współwłaścicielkę lokalu. Nie budzi więc wątpliwości, że zameldowanie w dacie jego dokonania było zgodne z prawem. Sytuacja uległa dopiero zmianie w dacie złożenia wniosku, to jest w dniu [...]roku, w którym stwierdzono, że E. K. nie zamieszkuje w lokalu nr [...], a nadto że lokal taki nie istnieje. W postępowaniu w sprawie nie wykazano jednoznacznie, że E. K. nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] w dacie zameldowania, co uniemożliwia uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania. Dwukrotne oględziny wykazały natomiast fizyczne istnienie lokalu nr [...]. Kwestie dotyczące numeracji lokali w nieruchomości przy ul. [...] nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem – jak podkreśliły to organy obu instancji – organy meldunkowe nie są władne kontrolować sposobu oznaczenia lokali w budynkach prywatnych. Nadto należy podkreślić, że ewidencja ludności służy rejestracji stanów faktycznych (zamieszkanie) a nie prawnych. Postępowanie meldunkowe nie ma wpływu na tytuł własności do nieruchomości, nie jest też żadnym argumentem w sprawie o zniesienie współwłasności i nie służy rozstrzygnięciu sporów o charakterze majątkowym czy konfliktów rodzinnych. Organ meldunkowy jest uprawniony jedynie do zbadania przesłanek, od których przepisy ustawy o ewidencji ludności uzależniają wydanie decyzji o uchyleniu (anulowaniu) czynności materialno-technicznej zameldowania. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. SW