II SA/Gl 716/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-10-24
Skład orzekający: Artur Żurawik, Grzegorz Dobrowolski, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu może zostać nałożona niezależnie od winy przedsiębiorcy i jego wpływu na proces segregacji odpadów przez mieszkańców?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu ma charakter obiektywnej bezprawności administracyjnej. Oznacza to, że jest ona wymierzana za sam fakt nieosiągnięcia wymaganego poziomu, niezależnie od winy podmiotu, jego wpływu na proces segregacji odpadów przez mieszkańców, czy też lokalnych uwarunkowań. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie wymiaru tej kary są bezwzględnie określone i nie dopuszczają miarkowania jej wysokości na podstawie innych okoliczności niż wskazane w ustawie.Stan faktyczny
Spółka R sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu. Spółka kwestionowała zasadność nałożenia kary, argumentując, że nie miała wpływu na proces segregacji odpadów przez mieszkańców i podjęła wszelkie dostępne działania. Organy administracji obu instancji utrzymały karę w mocy, uznając, że nieosiągnięcie wymaganego poziomu stanowi obiektywną bezprawność administracyjną. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2025 r. sprawy ze skargi R sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 marca 2025 r. nr SKO.OS/41.9/123/2025/2613/AK w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu oddala skargę.
Decyzją z dnia 9 maja 2024 r. nr [...] Prezydent Miasta S. nałożył na R. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej "spółka") administracyjną karę pieniężną w wysokości: 71 152,00 zł za nieosiągnięcie w roku 2022 wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych określonego w art. 3b ust. 1 pkt 2, w odniesieniu do masy odebranych przez ww. podmiot odpadów komunalnych z terenu miasta S..
W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia 18 marca 2024 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach nr SKO.OS/41.9/92/2024/2966/KS uchylono w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia 5 grudnia 2023 r. o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości: 71 176,00 zł (słownie: siedemdziesiąt jeden tysięcy sto siedemdziesiąt sześć złotych 00/100) wobec spółki za nieosiągnięcie w roku 2022 wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych określonego w art. 3b ust. 1 pkt 2, w odniesieniu do masy odebranych przez podmiot odpadów komunalnych z terenu miasta S., i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wskazało ponownie przeprowadzić, przez organ pierwszej instancji, postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym przez Kolegium. Następnie organ pierwszej instancji winien dokonać raz jeszcze oceny zabranego w sprawie materiału dowodowego i zapewnić Stronie czynny udział we wszystkich czynnościach w prawie.
Jak wyjaśniono, spółka posiada wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez Prezydenta Miasta S. pod nr rejestrowym [...] - jest przedsiębiorcą uprawnionym do prowadzenia działalności związanej z odbieraniem odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta S..
Spółka w roku 2022 była uprawniona do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na odbiorze odpadów komunalnych z nieruchomości niezamieszkałych, które zostały wyłączone z systemu gminnego na podstawie Uchwały Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Dotyczy to nieruchomości, na których prowadzona jest działalność cmentarzy oraz Rodzinnych Ogrodów Działkowych.
Spółka złożyła jako podmiot obierający odpady komunalne na terenie miasta S., sprawozdanie nr [...], za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), zgodnie z art. 9n ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przedmiotowe sprawozdanie zostało złożone w dniu 30 stycznia 2023 r., a następnie przez podmiot skorygowane w dniu 23 lutego 2023 r. oraz 8 marca 2023 r. Strona postępowania określiła osiągnięty przez siebie poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu (z wyłączeniem odpadów budowlanych i rozbiórkowych będących odpadami komunalnymi), w wysokości 10,43%. Ustalenie tego poziomu nastąpiło w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1530), zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. Na podstawie art. 3b ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu powinien wynieść, co najmniej 25% wagowo w roku 2022, tym samym poziom obliczony przez stronę jest niższy od wymaganego o 14,57%. Niniejsze informacje zostały umieszczone w sporządzonym przez podmiot sprawozdaniu w systemie BDO - Dział VI Tabela B p.n. "Informacja o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu/osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu [%] (z wyłączeniem odpadów budowlanych i rozbiórkowych)".
Organ podkreślił, że przepis art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jednoznacznie wskazuje, że podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym, w tym przypadku w 2022, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w art. 3b ust. l pkt 2 tej ustawy. Nieosiągnięcie tego poziomu jest zagrożone administracyjną karą pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 3 ustawy, stanowiącym, że jej wysokość oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 20021 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
Następnie organ szczegółowo przedstawił sposób wyliczenia ustalonej kary pieniężnej. Odniósł się również do możliwości zastosowania w sprawie rozwiązania przewidzianego w art. 189f k.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu organ administracji publicznej, w drodze decyzji odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeśli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona poprzestała naruszenia prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
W ocenie organu przesłanki powyższe nie zostały spełnione. Poza sporem jest, że spółka nie zaprzestała naruszenia prawa skoro nie osiągnęła wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ponadto nie zaprzestała naruszenia prawa, gdyż naruszenie dotyczyło zarówno roku 2021 jak i 2022. Do naruszenia doszło i jest ono nieusuwalne w danym roku sprawozdawczym.
Nie można również przyjąć, iż jest pewna kategoria naruszeń prawa administracyjnego, które można uważać za mające z natury rzeczy znikomy charakter. W tym ujęciu to tylko indywidualne okoliczności danego przypadku mogą na to wskazywać. W niniejszym postępowaniu okoliczności naruszenia nie wskazują, iż miało ono charakter znikomy.
Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka. Zarzuciła organowi pierwszej instancji:
1) naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców - poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na:
- niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu czy odwołująca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w cytowanym przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, podczas gdy w istocie problem jest poważniejszy, bowiem wskazuje na niewystarczające działania podejmowane przez samą gminę, między innymi w zakresie edukacji ekologicznej, przez co mieszkańcy gminy w sposób nieprawidłowy segregują odpady, a w przypadku nawet odpadów segregowanych - są to odpady wytwarzane z produktów, w przypadku których utrudnione jest lub niemożliwe wręcz przeprowadzenie recyklingu odpadów,
- niezebraniu w sposób wyczerpujący i błędnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, że odwołująca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od spółki, podczas gdy Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g ustawy i przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne,
- niezastosowaniu przez organ I instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść Odwołującej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., w tym także w art. 10 i 11 ustawy prawo przedsiębiorców, będącego w istocie małą konstytucją dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy,
- pominięciu, że w 2022 r. Gmina S. osiągnęła wymagany poziom recyklingu, który wyniósł 29,92 %,
- błędnym przyjęciu, że naruszenie nie miało charakteru znikomego, gdyż niesie ze sobą społeczne niebezpieczeństwo, podczas gdy już tylko z uwagi na osiągnięcie wymaganych poziomów na terenie całej Gminy, nie istnieje ryzyko nałożenia na Gminę kary przez WIOŚ,
- błędnym przyjęciu, że naruszenie przepisów rangi ustawowej mogło wywołać poważne i negatywne skutki w obszarze dóbr chronionych, a tym samym waga naruszenia jest znaczna, podczas gdy już tylko z uwagi na osiągnięcie wymaganych poziomów na terenie całej Gminy, nie istnieje ryzyko nałożenia na Gminę kary przez WIOŚ, a także jakiekolwiek inne niebezpieczeństwo naruszenia dóbr Gminy oraz jej mieszkańców,
- błędnym przyjęciu, że fakt nieosiągnięcia poziomów w 2021 determinuje brak możliwości odstąpienia od nałożenia na Odwołującą kary, podczas gdy nie jest to okoliczność, która determinuje brak możliwości zastosowania art. 189 f k.p.a.,
- błędnym przyjęciu, że odwołująca posiadała wpływ na to jakie frakcje odpadów generuje,
- błędnym przyjęciu, że działanie spółki ma konsekwencje społeczne i edukacyjne,
- błędnym przyjęciu, że odwołująca może zmotywować właściciela nieruchomości do segregowania odpadów, podczas gdy spółka jako podmiot odbierający odpady nie ma na to wpływu,
- błędnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 189f § 2, gdyż brak jest informacji dotyczących zachowania przedsiębiorcy po nałożeniu na niego kary w roku 2021 oraz podjęcia przez niego skutecznych działań zapobiegających naruszeniu, które przyniosłyby skutek w postaci wymaganych poziomów w 2022 r., podczas gdy ta okoliczność nie może determinować braku możliwości odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej,
- błędnym przyjęciu, że odwołująca posiadała możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości,
- błędnym przyjęciu, że odwołująca jako podmiot, który podejmuje się prowadzenia działalności, chcąc uniknąć kary musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu, podczas gdy Odwołująca podjęła wszelkie działania, aby osiągnąć wymagane prawem poziomy, a ich nieosiągnięcie wynika z okoliczności niezawinionych przez spółkę,
2) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § l, art. 80 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców - poprzez pominięcie słusznego interesu odwołującej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie,
3) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 §1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców - polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przejawiającej się w braku precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organu I instancji, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych powyżej,
4) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w zw. z art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na odwołującą i braku rozważań w tym zakresie,
5) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9g ustawy w zw. z art. art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., poprzez uznanie, że odwołująca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy,
6) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. 9x ust. 3 ustawy w zw. z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., poprzez uznanie, że odwołująca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g ustawy i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nie osiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podczas gdy odwołująca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne,
7) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9gvustawy, poprzez uznanie, że odwołująca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy,
8) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 3 ustawy, poprzez uznanie, że odwołująca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g ustawy i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, podczas gdy odwołująca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne,
9) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. z art. 189f § 1 oraz § 2 ust.2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na odwołującą i braku rozważenia możliwości zobowiązania spółki do powiadomienia podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa.
Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W pełni zaakceptowało ustalenia fatyczne Prezydenta Miasta S. oraz wywiedzione z nich skutki prawe. Bezspornym w sprawie jest to, że spółka nie osiągnęła w 2022 r. wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Nie jest w sprawie kwestionowany również sposób ustalenia kary.
Organ odwoławczy szeroko odniósł się do możliwości zastosowania w stosunku do spółki rozwiązania przewidzianego w art. 189f k.p.a. W jego ocenie - waga naruszenia prawa nie jest znikoma, ponieważ chronionym dobrem jest dobro wspólne jakim jest środowisko, a celem wprowadzonej regulacji jest ograniczenie negatywnego oddziaływania na elementy przyrodnicze poprzez wprowadzenie określonych limitów recyklingu, którego w 2022 r. strona nie osiągnęła. Dlatego nie można było uznać naruszenia prawa przez stronę za znikome. Nie doszło do także zaprzestania naruszenia prawa stronę. Organ wskazał bowiem, że nieosiągnięcie przez spółkę za rok 2022 przedmiotowego poziomu, nie spowodowało zaprzestania naruszenia prawa i brak jest możliwości, że ten poziom zostanie jeszcze osiągnięty. Ocena tej przesłanki możliwa w odniesieniu do utrzymywania stanu naruszenia prawa w czasie, co nie jest możliwe w przypadku deliktów jednorazowych czy skutkowych. Do tego rodzaju deliktów przesłanka "zaprzestania naruszenia prawa" nie ma zastosowania, co siłą rzeczy skutkuje brakiem podstaw, a zarazem możliwości stosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.. Nadto spółka w kolejnym roku 2022 również nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu. Organ I instancji szczegółowo przeanalizował wymienione przesłanki i wykazał brak ich spełnienia przez stronę.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, ewentualnie decyzji SKO i zasądzenia kosztów postępowania sformułowała zarzuty tożsame z podniesionymi wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wniosła również o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodu z; opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami, na potwierdzenie, jakie są przeciętne poziomu recyklingu uzyskiwane z poszczególnych frakcji odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji, mając na uwadze dane ze sprawozdania złożonego przez Skarżącą czy Skarżąca miała możliwość osiągnięcia tych poziomów w roku 2022.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Kolegium wydana w przedmiocie nałożenia na spółkę pieniężnej kary administracyjnej określonej w art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obecnie Dz. U. z 2025 r. 733 – dalej "u.c.p.g.") w związku z nieosiągnięciem w 2022 r. - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Spór nie dotyczy wyliczenia samej wysokości kary pieniężnej, której strona nie kwestionuje. Skarżąca kwestionuje natomiast zaistnienie podstaw do wymierzenia jej powyższej kary, wskazując na braki w analizie przesłanek odpowiedzialności administracyjnej, w tym w szczególności okoliczności, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów wynikał z przyczyn od spółki niezależnych. Tym samym spółka w swoim przekonaniu podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania w 2022 r. wymagań wynikających z art. 9g pkt 1 ustawy. Nie ma natomiast wpływu na to, jakie frakcje odpadów są jej przekazywane przez właścicieli nieruchomości.
Sąd tu zwraca uwagę, że przesłanką wymierzenia wcześniej wskazanej kary pieniężnej jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna. Inaczej mówiąc, kara jest wymierzana za fakt nieosiągnięcia wymaganego poziomu odzysku. Nie mają tu żadnego znaczenia inne okoliczności, takie jak wina ukaranego, istniejące lokalnie uwarunkowania, czy też realizacja przez gminę obowiązków informacyjnych. W związku z powyższym wszystkie zarzuty skargi odnoszące się do braku wpływu skarżącej na ilość zbieranych odpadów nie zasługują na uwzględnienie. Warto tu zwrócić uwagę dodatkowo, iż kara pieniężna nie jest wymierzana za brak osiągnięcia określonej masy odpadów, ale za wielkość ustaloną procentowo w stosunku do zebranych odpadów ogółem. Niezależnie od tego należy wskazać, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnym. Nie jest zobowiązana do świadczenia usług na rzecz właścicieli nieruchomości. Sama więc ocenia, czy jest w stanie wywiązać się z obowiązków ustawowych. Zna również następstwa braku realizacji powyższych obowiązków.
Skarżąca podnosi również kwestię braku zastosowania w sprawie rozwiązań przewidzianych w art. 189d i art. 189f k.p.a. W jej ocenie waga stwierdzonego naruszenia ma charakter znikomy.
Na początku należy podkreślić, że organy administracji w sprawie wyjątkowo dokładnie omówiły powyższą problematykę i wskazały, dlaczego nie odstąpiły od wymierzenia kary. Decyzja organu I instancji jest już drugim rozstrzygnięciem wydanym w sprawie. Poprzednia decyzja, z dnia 5 grudnia 2023 r. o 11 sierpnia 2023 r. nr [...] została uchylona przez SKO między innymi z powodu nierozważenia przez organ I instancji możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. I w decyzji z dnia 9 maja 2024 r. Prezydent Miasta S. przeanalizował powyższy problem i tutejszy Sąd z wnioskami organu w pełni się zgadza.
Przede wszystkim umożliwiono spółce wypowiedzenie się w sprawie nieosiągnięcia poziomów przygotowania do odzysku i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. Pomimo tych wyjaśnień organ administracji aby na skarżącą za to samo zachowanie prawomocną decyzją została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub aby spółka została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
Jak widać z powyższego nieosiągnięcie wymaganego poziomu odzysku przez skarżącą nie jest zdarzeniem wyjątkowym i jednorazowym. Waga naruszenia też jest znaczna, gdyż poziom odzysku i recyklingu to jedynie10,43% zatem różnica pomiędzy poziomem wymaganym (25%) a osiągniętym jest znaczna. Jednocześnie brak jakichkolwiek dowodów, ażeby spółka, w okresie za jaki została wymierzona kara, podejmowała szczególne działania mające poprawić jej sytuację. Inaczej mówiąc mając informację o braku możliwości realizacji celu ustawy, nawet nie poinformowała o tym Gminy.
W sprawie niniejszej nie jest sporne, że spółka nie osiągnęła wymaganego ustawą poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2022, stąd nałożenie na nią kary było uzasadnione. Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g ustawy polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy przy tym do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Jak wcześniej wskazano przesłanką jej wymierzenia jest zatem obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy. Potwierdza to treść art. 9zc ust. 1 ustawy, który przy nakładaniu kar pieniężnych nakazuje uwzględniać stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu - z tym jednak, że nie ma on zastosowania do kar wymierzanych na podstawie art. 9x ust. 3 ustawy. Zakładając racjonalność ustawodawcy pominięcie w tym artykule kary wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 3 ustawy uznać należy za celowe działanie, potwierdzające, że nieosiągnięcie przez przedsiębiorcę poziomu przygotowania do recyklingu w danym roku kalendarzowym prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej bez możliwości jej miarkowania ze względu na takie okoliczności, jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu.
W ocenie Sądu brak w sprawie podstaw do miarkowania wysokości nałożonej kary pieniężnej na podstawie art. 189d k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Niemniej jednak zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., przepisy działu IVa nie mają zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Zasady wymiaru będącej przedmiotem postępowania kary wynikają z ustępu trzeciego art. 9x u.c.p.g., który stanowi, że karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Ustawa jednocześnie wyłącza możliwość uwzględniania przy wymiarze kary nakładanej na podstawie powyższego przepisu innych okoliczności, takich jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. Nie zachodzi zatem sytuacja braku uregulowania w ustawie szczególnej przesłanek wymiary kary pieniężnej, która uzasadniałaby sięgnięcie do przepisów art. 189d k.p.a. Powyższego poglądu nie zmienia okoliczność, że określone przepisem art. 189d k.p.a. przesłanki wartościowania kary pieniężnej ujęte zostały szerzej, niż to uczynił ustawodawca w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, bowiem niezmieniony pozostaje ustawowy warunek wynikający z art. 189a § 2 k.p.a. stosowania regulacji kodeksowej wyłącznie w warunkach braku regulacji szczególnej w danym zakresie, przy czym brak ten należy pojmować jako brak zupełny.
Reasumując powyższe i odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, co następuje:
1) przesłanka wymierzenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu odzysku i recyklingu została wprost określona w przepisach ustawy. Jest nią obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna. Karę tę ponosi podmiot, który nie wykonał obowiązku określonego w art. 9g ustawy. Nie mają tu zatem znaczenia okoliczności dotyczące braku możliwości realizacji obowiązku, osiągnięcie przez gminę wymaganego poziomu odzysku, czy też wina przedsiębiorcy,
2) przesłanki zastosowania w sprawie rozwiązań przewidzianych w dziale IV k.p.a. zostały omówione wyżej i w ocenie Sądu zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie,
3) skarżona nie wykazała, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. W ocenie składu orzekającego ustalenie wysokości kary nastąpiło prawidłowo. Dlatego wszystkie zarzuty w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnione.
W skardze zarzucono wreszcie naruszenie art. 14 ust. 1 14 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy. Zarzut powyższy jest zupełnie chybiony. Przepis powyższy odnosi się do kosztów gospodarowania odpadami, który może zostać nałożony bądź na ich wytwórcę, bądź na posiadacza nie będącego wytwórcą. Kara nałożona na skarżącą jest zaś sankcją za brak realizacji obowiązku nałożonego ustawą.
Sąd pragnie tu podkreślić, że przepisy prawa polskiego w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi są niezwykle rygorystyczne. Dyskusyjny jest również model wymierzania kar pieniężnych za brak realizacji obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jednakże z punktu widzenia procesowego i materialnego obowiązujące przepisy nie powodują wątpliwości interpretacyjnych.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło