II SA/Gl 717/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wyznaczenia dostępu do wody oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nr [...] uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] roku, którą wyznaczono część nieruchomości, oznaczoną w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] obręb P., stanowiącą własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym A. i W. K., jako drogę umożliwiającą dostęp do wody zbiornika [...] w miejscowości P., objętego powszechnym korzystaniem oraz zobowiązano użytkowników wieczystych do zapewnienia dostępu do wody przez wyznaczoną nieruchomość ( dokładnie oznaczoną w załączniku mapowym do tej decyzji ) i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na art. 31 ust. 3 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 roku w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji ( Dz. U. 05.239.2019 z zm.) zgodnie z którym korzystanie z wód polega na korzystaniu powszechnym, zwykłym lub szczególnym. Prawo do powszechnego korzystania ze śródlądowych powierzchniowych wód publicznych przysługuje każdemu ( art. 34 ust.1), a służy ono zaspakajaniu potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego bez stosowania specjalnych urządzeń technicznych, a także do wypoczynku, uprawiania turystyki, sportów wodnych, amatorskiego połowu ryb ( art. 34 ust. 2 ). Przepis art. 28 ust. 2 Prawa wodnego zobowiązuje właścicieli nieruchomości przyległych do wód objętych powszechnym korzystaniem do zapewnienia dostępu do wody w sposób umożliwiający to korzystanie. Przepis ten stanowi równocześnie iż części nieruchomości umożliwiające dostęp do wody wyznacza wójt ( burmistrz, Prezydent miasta ) w drodze decyzji. Zdaniem organu orzekającego art. 28 ust. 2 Prawa wodnego daje przymiot strony w postępowaniu o wyznaczenie dostępu do wody właścicielowi, a także w związku z art. 9 ust. 2 pkt 3 tego prawa posiadaczowi samoistnemu i użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, przez który ma być wyznaczony dostęp do wody. Ponieważ tylko te osoby posiadają interes prawny to na ich żądanie może być wszczęte postępowanie z art. 28 ust. 2 Prawa wodnego i tylko one mogą w tym postępowaniu uczestniczyć. Ponieważ w sprawie wniosek o wszczęcie postępowania został złożony przez właścicieli innych nieruchomości, którzy nie posiadali interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 28 ust. 2 Prawa wodnego decyzja organu I instancji podlegała uchyleniu, a postępowanie I instancji umorzeniu ( art. 138 § 1 pkt 2 kpa ). Nadto organ wskazał, że decyzja I instancji została wydana przez zastępcę Wójta Gminy M. ( pieczęć nagłówkowa), a nie Wójta będącego organem gminy. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyło, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, [...] osób które były inicjatorami postępowania. Postanowieniem z dnia 20 października 2008 roku, aktualnie prawomocnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargi [...] osób. Do rozpoznania pozostała skarga Z. C. Według Z. C. zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 28, 33 § 2 i 105 § 1 kpa oraz art. 28 ust. 2 i 34 ust. 1 i 2 Prawa wodnego. Skarżący podkreślił, że postępowanie toczy się od około [...] lat i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w poprzednich decyzjach kasacyjnych ([...] roku, [...] roku, [...] roku i [...] roku ) nie kwestionowało interesu prawnego skarżącego, jak i pozostałych inicjatorów postępowania. Zdaniem skarżącego nie ma też racji organ odwoławczy twierdząc, że Zastępca Wójta nie jest organem administracji publicznej właściwym do wydawania decyzji w trybie art. 28 ust. 2 Prawa wodnego. Wójt Gminy M. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] roku powierzył wydawanie decyzji administracyjnych w swoim imieniu Zastępcy Wójta Gminy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z argumentacją zawartą w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem – w ocenie składu orzekającego – zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem sprawy było wyznaczenie dostępu do wody zbiornika [...] w miejscowości P., objętego powszechnym korzystaniem ( art. 34 Prawa wodnego.). Dostęp do wody objętej powszechnym korzystaniem, którego zakres przedmiotowy określa art. 34 ust. 3 ustawy regulują art. 28 ust. 2 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem właściciel nieruchomości przyległej do wód objętych powszechnym korzystaniem, a także posiadacz samoistny i użytkownik wieczysty ( art. 9 ust. 2 pkt 3 ), zobowiązany jest zapewnić dostęp do wody w sposób umożliwiający to korzystanie. Na wypadek niewyznaczenia przez właściciela nieruchomości dostępu do wody ustawodawca w art. 28 ust. 2 przewidział procedurę umożliwiającą wyznaczenie dostępu do wody decyzją administracyjną, do której wydania upoważniony jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Z omawianego przepisu wynika, że interes prawny do bycia stroną postępowania o wyznaczenie dostępu do wody ma właściciel nieruchomości i to zarówno w postępowaniu wszczętym na jego wniosek, jak i prowadzonym z urzędu. W następstwie wyznaczenia dostępu do wody prawa właściciela nieruchomości ulegają ograniczeniu, a także przysługuje mu stosowne odszkodowanie od właściciela wody ( art. 28 ust. 3 ). Wszystkie inne podmioty, a więc i skarżący i uczestnicy, mają w sprawie dostępu interes jedynie faktyczny, co nie czyni z nich stron tego postępowania. Stroną postępowania ( art. 28 kpa ) jest bowiem ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Co prawda art. 34 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, że każdemu przysługuje prawo do powszechnego korzystania ze śródlądowych powierzchniowych wód publicznych. Jest to więc rodzaj publicznego prawa podmiotowego będący następstwem faktu, iż wody te są dobrem użyteczności publicznej. Przepis ten jednak nie przesądza o tym, że każdy uprawniony jest stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa wodnego. Przyjęcie przeciwnego poglądu musiałoby skutkować traktowaniem dowolnej osoby "każdy" – jako ewentualnej strony postępowania, co jest oczywiście bezzasadne. Takim osobom, w tym inicjatorom niniejszego postępowania, przysługują natomiast prawo sygnalizowania właściwemu organowi ( wójt, burmistrz, prezydent) potrzeby ustanowienia dostępu do wody. Skoro zatem postępowanie w sprawie było prowadzone na wniosek podmiotów nie posiadających przymiotu strony w tym postępowaniu było ono od początku bezprzedmiotowe, co czyni zgodną z prawem zaskarżoną decyzję wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Za zasadne należy także uznać stanowisko organu odwoławczego, że Zastępca Wójta Gminy M. nie jest organem gminy ( w odróżnieniu do Wójta) uprawnionym do wydawania decyzji na podstawie art. 28 ust. 2. Wskazane przez skarżącego zarządzenie z dnia [...] r. Wójta Gminy M. upoważnia Zastępcę do załatwienia w imieniu Wójta indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Decyzja z dnia [...] roku została wydana przez Zastępcę Wójta, a nie zastępcę działającego w imieniu Wójta. Ta okoliczność – jak zasadnie uczyniło to kolegium – także uzasadniała uchylenie decyzji z dnia [...] roku i umorzenie postępowania. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.), orzeczono jak w sentencji. su.