II SA/Gl 718/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy referent Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008r. sprawy ze skargi B.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia (...)r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Z. z dnia (...)r. nr (...), 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącej kwotę (...) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Działając na wniosek M. K. właściciela działki nr [...] położonej w S. Burmistrz Miasta i Gminy Z. wszczął w oparciu o przepis art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości wnioskodawcy z działką nr [...] stanowiącą własność B. O. Pismem z dnia [...] r. inicjator postępowania wniósł następnie jednak o umorzenie wszczętego postępowania rozgraniczeniowego wskazując, że postanowił zostawić istniejący stan użytkowania i granice zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, Wniosek ten M. K. uzasadnił koniecznością poniesienia dużych kosztów postępowania, w których nie chce partycypować druga strona. Burmistrz Miasta i Gminy Z. uwzględnił ten wniosek i działając w oparciu o art. 105 § 2 k.p.a. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] umorzył wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe. W uzasadnieniu zaś wskazał, że w związku z wnioskiem M. K. postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się właścicielka sąsiedniej nieruchomości B. O. W odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. podała, że nie wyraziła zgody na umorzenie wszczętego postępowania i żąda rozgraniczenia działek nr [...] i nr [...] oraz ustalenia aktualnego przebiegu granicy miedzy działkami. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że zasadnie Burmistrz Miasta i Gminy Z. umorzył postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość, bowiem wniosek o wszczęcie postępowania został skutecznie wycofany. Dodatkowo SKO zauważyło także, że w oparciu o art. 105 § 2 k.p.a. organ administracji może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądane postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się termu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Tym samym zdaniem Kolegium organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie skoro wniosek M. K. został skutecznie wycofany. W skardze na tę decyzję B. O. domagała się kontynuowania wszczętego postępowania rozgraniczeniowego. Podała, że jest zainteresowana przeprowadzeniem rozgraniczenia jej nieruchomości z działką nr [...] , bowiem we wstępnym projekcie rozgraniczenia poddany został w wątpliwość przebieg tej granicy. W szczególności granica ta miałaby przebiegać przez posadowiony na jej działce budynek mieszkalny wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] r. Zarzuciła także, że jako strona postępowania nie wyraziła zgody na jego umorzenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium ponownie podkreśliło, że wobec złożonego przez M. K. wniosku postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, a zatem podlegało umorzeniu. Dodatkowo SKO zauważyło, także, że w sprawie nie można było wydać decyzji o odmowie umorzenia postępowania, gdyż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wydania takiego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny sprawujący zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem uznał bowiem, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że stosownie do przepisów art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a. ) kontrolę legalności zaskarżonej decyzji Sąd przeprowadził nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie ( burmistrzowie, prezydenci miast ) oraz w wypadkach określonych w ustawie, sądy ( art. 29 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ). W świetle art. 30 ust. 1 tej ustawy wójtowie ( burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony, przy czym zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy postępowanie to przeprowadza się z urzędu przy scalaniu gruntów, a także jeżeli brak jest wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia. Przytoczone przepisy dowodzą, że w kontrolowanej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 105 § 1 k.p.a., gdyż gdyby nawet pismo M. K. z dnia [...] r. potraktować jako cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania ( co biorąc pod uwagę treść pisma nie miało miejsca ), to jednak w sprawie nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania mogąca skutkować jego umorzeniem, albowiem mogło się ono toczyć również z urzędu. Tym samym prawidłowo wniosek o umorzenie postępowania rozgraniczeniowego złożony przez jego inicjatora Burmistrz Miasta i Gminy Z. rozpoznał w trybie art. 105 § 2 k.p.a. Przywołany przepis zezwala bowiem organowi administracji publicznej na umorzenie postępowania, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądane postępowanie zostało wszczęte. Warunkiem jednak takiego rozstrzygnięcia jest brak sprzeciwu innych stron toczącego się postępowania oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym ( art. 105 § 2 k.p.a. in fine ). Tymczasem w kontrolowanej sprawie zgody na umorzenie postępowania rozgraniczeniowego nie wyraziła właścicielka działki nr [...] będąca niewątpliwie stroną tego postępowania. W uzasadnieniach obu wydanych w sprawie decyzji organy nie odniosły się także do kwestii braku sprzeczności decyzji o umorzeniu postępowania z interesem społecznym. Z przytoczonych względów zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Z. nie mogły pozostać w obrocie prawnym. Sąd jednocześnie podzielił zawarty w odpowiedzi na skargę pogląd prawny SKO w C. wskazujący na brak podstaw prawnych do wydania decyzji o odmowie umorzenia postępowania administracyjnego. W konsekwencji jeśli w sprawie nie zostały spełnione przesłanki nakazujące bądź zezwalające organowi na umorzenie postępowania, to miał on obowiązek jego kontynuowania i merytorycznego zakończenia ( vide: stanowisko zajęte w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 16 grudnia 1996 r. sygn. akt SA/Ka 2493/95 [ w:] LEX Nr 28967 ). Odnosząc się do podniesionej w uzasadnieniu wniosku M. K. kwestii konieczności poniesienia przez niego kosztów postępowania rozgraniczeniowego z urzędu należy wskazać na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 [w:] ONSAiWSA z 2007 r. z.2 poz. 26. W uchwale tej NSA wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości ( art. 153 kodeksu cywilnego ), a nie tylko stronę która żądała wszczęcia postępowania. Ponownie rozpatrując wniosek o umorzenie postępowania rozgraniczeniowego organ I instancji wezwie zatem skarżącą do wypowiedzenia się w przedmiocie tego wniosku. Poinformuje ją jednocześnie, ze w przypadku kontynuowania postępowania skarżąca zostanie zobowiązana do poniesienia połowy kosztów postępowania. W przypadku zaś, gdy podtrzyma ona swoje stanowisko zajęte w odwołaniu i skardze organ nakaże geodecie kontynuowanie postępowania, o czym poinformuje wnioskodawcę. W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a także na mocy art. 135 p.p.s.a. poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Z. W kwestii niewykonalności zaskarżonego orzeczenia do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na zasadzie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a., a na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c). Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).