II SA/Gl 719/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-03-26
Skład orzekający: Włodzimierz Kubik, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej może zostać wydana bez jednoznacznego ustalenia, czy wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne i jaka jest jego wielkość, a także bez precyzyjnego wskazania przepisów ochrony środowiska, z którymi inwestycja miałaby być sprzeczna?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie ustaliły kluczowych kwestii dla wyboru trybu procedowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej. Brak było jednoznacznych ustaleń dotyczących prowadzenia gospodarstwa rolnego i jego wielkości, co jest niezbędne do zastosowania art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, organy nie wskazały precyzyjnie przepisów ochrony środowiska, z którymi inwestycja miałaby być sprzeczna, opierając się jedynie na ogólnikowych stwierdzeniach i fragmentach opracowania ekofizjograficznego, które nie stanowiły podstawy prawnej do orzekania.Stan faktyczny
Wnioskodawca A.R. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej. Organy administracji czterokrotnie odmawiały wydania decyzji, powołując się na sprzeczność inwestycji z wymogami ochrony środowiska oraz na położenie terenu w obszarze o szczególnych walorach przyrodniczo-krajobrazowych. Wnioskodawca kwestionował te ustalenia, wskazując m.in. na brak roślin chronionych w projektowanych miejscach lokalizacji inwestycji i nieprawidłowe zastosowanie przepisów. Po kolejnych uchyleniach decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając postępowanie organów za wadliwe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekretarz Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2008r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia (...). nr (...) w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia (...). nr (...), 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Pismem z dnia [...] r. A. R. zwrócił się z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym – w tym budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego z piwnicą, budynku gospodarczego dwukondygnacyjnego, budynku garażu dwustanowiskowego.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Prezydent Miasta C., działając jako organ I instancji, decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy terenu z uwagi na fakt, iż w myśl opracowania ekofizjograficznego teren inwestycji jest położony w obszarze o szczególnych walorach przyrodniczo-krajobrazowych. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż z uwagi na zagrodowy charakter zabudowy nie było konieczności sporządzania analizy na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm. zwanej dalej: u.p.z.p.).
Decyzja niniejsza, w wyniku rozpoznania wniesionego przez A. R. odwołania, została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchylona decyzją z dnia [...] r. nr [...], a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało zwłaszcza wadliwość powołanej przez organ I instancji podstawy prawnej : art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zamiast art. 61 ust. 4 u.p.z.p.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta C., działając na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. zawiesił postępowanie w sprawie na okres 12 miesięcy podnosząc, iż teren, na którym miałaby powstać wnioskowana inwestycja jest położony w obszarze o szczególnych walorach przyrodniczo-krajobrazowych, a możliwość ochrony tych terenów może nastąpić jedynie na podstawie odpowiednich zapisów planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie to zostało po rozpatrzeniu zażalenia A. R. utrzymane w mocy wydanym przez organ II instancji postanowieniem z dnia [...]r. nr [...].
Z kolei w dniu [...]r. Rada Miasta C. podjęła uchwałę nr [...] o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w dzielnicy [...] (na którym m.in. zrealizowana miałaby zostać inwestycja wnioskowana przez A. R.).
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji podjął zawieszone postępowanie administracyjne stwierdzając, że w okresie zawieszenia nie uchwalono planu miejscowego.
W efekcie ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta C. kolejny raz odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji stwierdzając, iż byłaby ona sprzeczna z wymogami ochrony środowiska. Także i ta decyzja została, w wyniku rozpoznania wniesionego przez A. R. odwołania decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylona przez organ II instancji z uwagi na brak analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz nie wskazanie precyzyjnie przepisów dotyczących ochrony środowiska, z którymi inwestycja miałaby być sprzeczna.
Kolejną decyzję nr [...] odmawiającą wnioskodawcy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wydał organ I instancji w dniu [...] r. Po rozpatrzeniu odwołania A. R. powyższe rozstrzygnięcie również zostało uchylone przez Kolegium, które decyzją z dnia [...] r. nr [...] jednocześnie przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Także tym razem Kolegium w uzasadnieniu zarzuciło, iż organ I instancji nadal nie wskazał konkretnych przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj.: Dz. U. 2006, Nr 129, poz.902 z późn. zm., zwana dalej: p.o.ś.), z którymi projektowana inwestycja miałaby być sprzeczna. przytoczył wprawdzie ustalenia zawarte w opracowaniu ekofizjograficznym, jednak wskazują one jedynie na potrzebę ograniczenia, lecz nie zakaz, zabudowy kubaturowej na terenie objętym wnioskiem. Nadto przywołany art. 72 p.o.ś. stanowi jedynie, iż wyniki opracowania ekofizjograficznego mają znaczenie dla procedury uchwalania planu miejscowego natomiast nie mogą stanowić podstawy orzekania w procesie ustalania warunków zabudowy terenu. Kolegium wskazało też, iż organ I instancji winien wyjaśnić (zarzut taki strona zawarła była w odwołaniu) sprawę wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla należącej do innego właściciela sąsiedniej działki nr [...].
W wyniku kolejnego prowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta C. po raz czwarty odmówił ustalenia dla wnioskowanej inwestycji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W obszernym uzasadnieniu organ I instancji wskazał m.in., iż w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości, w skład których wchodzą również grunty oznaczone jako grunty rolne przekraczające przeciętną powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie C., która wynosi [...] ha. Jednak organ nie ma możliwości stwierdzenia czy wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne. W takich przypadkach, zgodnie z art. 61 ust. 4 ww. ustawy wydanie decyzji nie jest uzależnione od przeprowadzenia analizy w oparciu o art. 61 ust 1 pkt 1 u.p.z.p. tj. od określenia wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy. Wobec powyższego po wyznaczeniu granic obszaru analizowanego organ zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy przeprowadził badanie warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się lokalizację inwestycji. W analizie stwierdzono, iż teren objęty wnioskiem to dwie działki oznaczone nr ewid. [...] i [...] przegrodzone wydzieloną ewidencyjnie działką rzeki [...] ([...]) oznaczoną nr ewid. [...]. Teren wnioskowany do lokalizacji budynku mieszkalnego i garażu przy ul. Ikara położony jest powyżej koryta rzeki [...] ([...]) o ok. [...]m, natomiast część działki nr ew. [...] położona przy rzece tworzy skarpę. Zgodnie z mapą ewidencji gruntów jest to teren rolny (rola klasy VI), a częściowo także leśny (las klasy V). Teren ten jest położony w granicach obszaru występowania gleb pochodzenia mineralnego. Na terenach sąsiadujących (położonych w odległości ok. [...]m od granicy działki nr ew. [...]), położonych w podobnej odległości od ulicy [...] jak teren wnioskowany do realizacji inwestycji, nie występuje zabudowa, w tym zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna - z tego też względu Wnioskodawca otrzymał decyzję odmowną dla lokalizacji zabudowy mieszkaniowej na tej działce (decyzja Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia [...]r.) Z kolei teren wnioskowany do lokalizacji budynku gospodarczego położony przy ul. [...] położony jest w zagłębieniu terenowym, nieco poniżej poziomu rzeki. Przy ulicy [...] na terenach sąsiadujących, położonych w podobnej odległości od ulicy [...] jak teren wnioskowany do realizacji inwestycji nie występuje żadna zabudowa. Zgodnie z ewidencją gruntów teren ten jest oznaczony jako nieużytek natomiast część działki nr ew. [...] od strony ul. [...], przylegająca do wnioskowanej lokalizacji budynku gospodarczego, stanowi teren leśny. Organ I instancji podkreślił nadto, iż w art. 72 i 73 ustawy Prawo Ochrony Środowiska zawarto szereg wskazań, które winny być uwzględniane przy zagospodarowaniu terenów, a realizacja wnioskowanej inwestycji byłaby z przepisami tymi sprzeczna. Ograniczenia te w szczególności dotyczą części obu działek położonych w dolinie rzeki [...] ([...]) stanowiącej jeden z najcenniejszych obszarów pod względem przyrodniczym i krajobrazowym, m.in. na terenach, na których stwierdzono występowanie roślin objętych ochroną ścisłą lub częściową, w obszarze występowania gleb organicznych, na terenach zieleni w ciągach ekologicznych oraz innych wartościowych zbiorowisk rozwiniętych na siedliskach podmokłych (głównie wilgotne łąki oraz zbiorowiska szuwarowe) z niekorzystnymi warunkami fizjograficznymi oraz z zaleceniem wykluczenia lub ograniczenia lokowania zabudowy kubaturowej. Dolina rzeki stanowi też obszar potencjalnych podtopień i powodzi i z tego względu teren ten nie powinien być dopuszczony do zabudowy. Odnośnie natomiast działki nr [...] organ wskazał, iż istotnie w dniu [...] r. wydano decyzję ustalającą warunki zabudowy dla R. S. jednakowoż terenem inwestycji objęty był tylko fragment działki położony bezpośrednio przy ul. [...] i ww. uwarunkowania w zakresie ochrony środowiska na tym terenie nie mają zastosowania.
Od otrzymanej decyzji A. R. ponownie wniósł odwołanie do SKO w C. stwierdzając, iż zapisy zawarte w studium zagospodarowania przestrzennego oraz wykonanego na tej podstawie opracowania ekofizjograficznego. nie stanowią prawa, na podstawie którego organ może ustalać warunki zabudowy bądź odmówić ich ustalenia. Nadto treści, które są podnoszone czyli występowanie roślin podlegających ochronie częściowej lub całkowitej nie odnoszą się do obszaru, na którym lokalizowane miałyby być obiekty zabudowy zagrodowej. Na terenie tym nie ma bowiem żadnej rośliny ani zwierzęcia podlegających ochronie i wymienionych z nazwy w ww. opracowaniach. Ogólnikowy zapis opracowania odnosi się zresztą jedynie do obszaru lasów, które znajdują się wzdłuż ulicy [...]. W wydanej decyzji brak jest nadto uzasadnienia dlaczego zabudowa kubaturowa związana z zabudową zagrodową pogorszy a nie poprawi walory przyrodniczo-krajobrazowe.
Decyzją z dnia [...]r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji uznając, iż organ poprawnie zastosował art. 61 ust. 4 u.p.z.p. albowiem wniosek dotyczy zabudowy zagrodowej. Kolegium podzieliło też stanowisko organu I instancji, iż projektowana inwestycja jest sprzeczna z wymogami ochrony środowiska. Z akt sprawy wynika, że ma być ona zlokalizowana w granicach ciągu ekologicznego, jaki stanowi dolina rzeki [...] - miejsca występowania roślin objętych ochroną ścisłą lub częściową. Projektowane przekształcenie terenu spowoduje zniszczenie występującej tam roślinności i naruszy dotychczasowe stosunki wodne. Nadto zgodnie z wyjaśnieniem inwestora, zawartym również w odwołaniu od decyzji, teren na którym projektowana jest budowa budynku gospodarczego zostałby podwyższony o około [...]m co zabezpieczyłoby budynek przed podtopieniem. Zdaniem Kolegium podwyższenie terenu działki będzie jednak miało negatywny wpływ zarówno na występującą tam roślinność, jak również na nieruchomości sąsiednie. Jednocześnie Kolegium zauważyło, iż z kwestionowanego przez odwołującego się opracowania ekofizjograficznego dla miasta C. wynika, że wskazane do zainwestowania działki w części położone są na terenach leśnych oraz w obszarach ciągów ekologicznych, dla których nie zaleca się zabudowy kubaturowej. Powyższe stało się podstawą do objęcia terenów leżących między ulicami [...], [...] i [...] uchwałą Rady Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego przedmiotem będzie określenie zasad ochrony terenów o szczególnych walorach przyrodniczo-krajobrazowych doliny rzeki [...]. Nadto opracowanie ekofizjograficzne nie stanowi wprawdzie podstawy prawnej decyzji, jednak, zdaniem Kolegium, można się nim posiłkować. Odnosząc się natomiast do zarzutu nie wzięcia przez organ I instancji pod uwagę zabudowy na działce sąsiedniej oznaczonej nr 136 Kolegium wyjaśniło, iż zabudowa wskazanej działki mogłaby mieć znaczenie przy ustalaniu warunków zabudowy dla budynku jednorodzinnego. Ponieważ jednak wniosek dotyczył lokalizacji zagrody to zabudowa działki sąsiedniej nie jest warunkiem uzyskania pozytywnej decyzji.
Pismem z dnia [...] r. A. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji. Skarżący wskazał, iż ciągiem ekologicznym może być ewentualnie jedynie teren leśny, żaden jednak z obiektów nie ma być w tej części działek lokalizowany. Wniósł też o zbadanie pełnego tekstu opracowania ekofizjograficznego albowiem, zdaniem strony, wynika z niego brak roślin chronionych w projektowanych miejscach lokalizacji inwestycji. Wskazał nadto, iż dolina rzeki [...] nie stanowi ciągu ekologicznego albowiem przerwana jest nieużytkiem znajdującym się na należącej do strony działce. Skarżący zarzucił też organowi II instancji wadliwe pouczenie o możliwości wniesienia skargi podczas gdy zdaniem strony, winien był poinformować o możliwości wniesienia odwołania.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ II instancji podtrzymał swe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodając, iż zawarte w decyzji pouczenie było prawidłowe.
W trakcie rozprawy w dniu 26 marca 2007 r. skarżący podtrzymał skargę, oświadczając nadto, że do rzeki [...] jeszcze niedawno odprowadzano ścieki. Obecnie jest ona oczyszczona i na jej brzegach nie występują podtopienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji rozstrzygnięcie to poprzedzającej wykazało, że skarga, wprawdzie z powodów po części innych niż w niej sformułowane, zasługuje na uwzględnienie, podjęte w sprawie rozstrzygnięcia są bowiem dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu w przedłożonym materiale dowodowym występują bowiem luki nie zezwalające na jednoznaczną ocenę ani merytorycznej jakości podjętych przez organy rozstrzygnięć, ani też dokonanych przez nie czynności proceduralnych.
Należy bowiem zważyć, że decyzja o warunkach zabudowy jest w istocie swej decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.). Z tego też względu w zakresie zasad i trybu załatwiania sprawy ustalenia warunków zabudowy odpowiednie zastosowanie znajdują unormowania k.p.a., chyba że przepisy cytowanej wyżej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadzają w tym względzie szczególne rozwiązania. Wśród zasad tych wskazać należy w tym miejscu zwłaszcza zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści – por. wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie.
Odnosząc powyższe uwagi do przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego podkreślenia wymaga, iż skarżący zwrócił się o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji określonej jako zabudowa zagrodowa. Przypomnieć zatem należy, iż stosownie do art. 61 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
W myśl natomiast ust. 4 przytaczanego artykułu przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
W konsekwencji rozpoznając wniosek o ustalenie warunków zabudowy w sprawie zabudowy zagrodowej organ administracji publicznej w pierwszym rzędzie rozważyć musi czy w konkretnej sprawie wydanie ewentualnej pozytywnej decyzji jest uzależnione od spełnienia wymogu tzw. dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1) czy też z uwagi na to, że wniosek dotyczy zabudowy zagrodowej analiza w tym zakresie nie jest konieczna bowiem ust. 1 pkt 1 ustawy nie ma do spraw takich zastosowania. W tym celu jednoznacznego ustalenia wymaga zatem, w myśl ust. 4 komentowanego artykułu, jaka jest wielkość gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową, tylko w sytuacji bowiem gdy przekracza ono średnią powierzchnię gospodarstw w gminie inwestycja nie wymaga sąsiedztwa zabudowanej działki i dostosowania do istniejącej zabudowy.
Sąd stwierdza, iż pomimo parokrotnego już rozpoznawania przedmiotowej sprawy w obydwu instancjach orzekające w sprawie organy nadal nie ustaliły tej kluczowej dla wyboru stosownego trybu procedowania kwestii. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż organ I instancji w decyzji z dnia [...] r. wręcz stwierdził, że nie jest w stanie ustalić czy wnioskodawca w ogóle prowadzi jakiekolwiek gospodarstwo rolne, a organ drugoinstancyjny takie stwierdzenie zaakceptował bez próby dokonania jakichkolwiek dodatkowych ustaleń. Pomimo braku wiedzy o tym czy wnioskodawca w ogóle prowadzi gospodarstwo rolne, a jeśli tak to jakiej wielkości, obydwa organy przyjęły, że przesłanki z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. zostały spełnione, a tym samym wymóg ustanowiony w ust. 1 pkt 1 tegoż artykułu nie znajduje w sprawie zastosowania i w konsekwencji stosowna analiza w zakresie "dobrego sąsiedztwa" nie jest konieczna.
Kolejno wskazać należy, iż w decyzji z dnia [...] r. organ II instancji uchylając decyzję pierwszoinstancyjną słusznie wskazał, że powołanie się przez organ ogólnikowo na sprzeczność inwestycji z przepisami ochrony środowiska jest niewystarczające i organ odmawiający wydania decyzji o warunkach zabudowy winien dokładnie wskazać, z którymi przepisami inwestycja jest sprzeczna, a nie tylko ograniczyć się do ogólnej normy art. 72 p.o.ś.. W wydanej w dniu [...] r. kolejnej decyzji organ pierwszej instancji nadal jednak norm takich nie wskazał. Po raz wtóry podniósł bowiem w decyzji jedynie sprzeczność z art. 72 i 73 p.o.ś. podczas gdy przepisy te odnoszą się jedynie do zakresu i metod regulowania kwestii związanych z ochroną środowiska w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W żadnym wypadku nie stanowią natomiast norm samodzielnie statuujących wymogi ochrony środowiska, z którymi to ustaleniami inwestycja mogłaby pozostawać w sprzeczności. Pomimo to tym razem organ II instancji uznał decyzję za poprawną potwierdzając, iż także i jego zdaniem projektowana inwestycja jest sprzeczna z, bliżej nie wskazanymi, wymogami ochrony środowiska.
Podkreślić też należy niekonkretność zawartych w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej twierdzeń, iż przyszła inwestycja zlokalizowana miałaby być po części w dolinie rzeki [...] na terenach, na których stwierdzono występowanie roślin objętych ochroną ścisłą lub częściową, w obszarze występowania gleb organicznych, na terenach zieleni w ciągach ekologicznych oraz innych wartościowych zbiorowisk rozwiniętych na siedliskach podmokłych, na których zaleca się wykluczenie lub ograniczenie lokowania zabudowy kubaturowej. Dolina rzeki stanowi nadto, zdaniem organu, obszar potencjalnych podtopień i powodzi i z tego względu teren ten nie powinien być dopuszczony do zabudowy. Tezy te nie zostały bowiem poparte żadnymi dowodami bądź konkretnymi wskazaniami. Nadal nie wiadomo zatem gdzie w istocie roślinność chroniona znajduje się na działkach skarżącego, z czego obecnie wynika zakaz zabudowy tychże działek i czy faktycznie roślinność chroniona i inne dobra przyrody zajmują na działkach skarżącego tak znaczny obszar, że także praktycznie powoduje to niemożność posadowienia zagrody. Podkreślenia wymaga w tym miejscu zwłaszcza, iż organ I instancji kolejny raz powołuje się jedynie na ustalenia zawarte w opracowaniu ekofizjograficznym podczas gdy akta sprawy zawierają tylko nie podpisane, pojedyncze karty i rysunki, stanowiące prawdopodobnie fragment opracowania, z których to kart jednak żadne konkretne ustalenia dotyczące działek skarżącego i ewentualnej możliwości lokowania na nich zabudowy nie wynikają. Wskazać także należy, że pomimo podjętej przez Radę Miasta C. uchwały z dnia [...] r. o przystąpieniu do sporządzenia fragmentu miejscowego planu miejscowego w celu objęcia terenu doliny [...] szczególnymi zasadami ochrony z akt sprawy nie wynika by plan taki został uchwalony.
Zauważyć nadto należy, że orzekające w sprawie organy nie ustosunkowały się w żadnej z decyzji do części spośród zarzutów zgłaszanych przez skarżącego w kolejnych wnoszonych w poszczególnych postępowaniach pismach, w tym we wniesionym w niniejszym postępowaniu odwołaniu. Organy nie ustosunkowały się zatem np. do twierdzenia skarżącego, iż na tym terenie, na którym zamierza zlokalizować zabudowę nie ma ani roślin ani zwierząt podlegających ochronie a zapisy takie w opracowaniu ekofizjograficznym w rzeczywistości odnoszą się, zdaniem skarżącego, jedynie do obszaru leśnego, na którym to terenie żadne inwestycje nie są planowane. Z kolei teren, na którym usytuowany miałby być budynek gospodarczy to zdaniem skarżącego nie teren leśny lecz nieużytek. Nieklarownie jawi się też podniesiona przez skarżącego na rozprawie kwestia niedawnego odprowadzania ścieków do rzeki [...] oraz fakt, iż działki, w myśl nieznanego Sądowi operatu szacunkowego sporządzonego w związku z jak twierdzi skarżący zamianą, były przeznaczone pod zabudowę.
W konsekwencji decyzje wydane przez prowadzące w obu instancjach postępowanie administracyjne organy uznać należy za co najmniej przedwczesne, wydane bez należytego zbadania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Sąd nie podziela natomiast zawartego w skardze zarzutu odnośnie błędnego pouczenia skarżącego o możliwości wniesienia skargi do tut. Sądu albowiem zawarte w zaskarżonej decyzji pouczenie było w pełni prawidłowe wskazując zarówno tryb jak też termin i wymogi formalne skargi.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania nie rozstrzygano z uwagi na brak stosownego wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło