II SA/Gl 719/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie legalności robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi ustalono na kwotę 500 zł, co wynika z treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżąca, odpowiadając na wezwanie do jego uiszczenia, w piśmie procesowym z dnia [...] zawarła wniosek o zwolnienie z obowiązku jego uiszczania. Następnie, na wezwanie Sądu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na druku urzędowego formularza (druk PPF), wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z treści formularza wynika, że M.G. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z niepełnoletnim synem, utrzymując się z zasiłku chorobowego uzyskiwanego w kwocie [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że do jej stałych, miesięcznych wydatków należą opłaty za zakup energii elektrycznej, gazu i wody, w łącznej kwocie około [...] zł oraz koszty zakupu lekarstw dla chorego syna w wysokości około [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające wiarygodność złożonych przez nią oświadczeń. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącą dają podstawę do uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu oraz możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie kosztów z tym związanych. Co do zasady chodzi więc o te przypadki, w których strona wykaże, że przy najdalszych wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na wskazany wyżej cel. Zarazem brzmienie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie, która na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) winna przedstawić dokumenty potwierdzające tezę o jej szczególnie ciężkiej sytuacji. Informacje przedstawione przez M.G. pozwalają stwierdzić, że jej sytuacja materialna jest stosunkowo ciężka, co uzasadnia uwzględnienie złożonego przez stronę wniosku. Źródłem utrzymania się skarżącej i jej syna rzeczywiście jest dochód ze świadczenia w formie zasiłku chorobowego, uzyskiwany w wysokości [...] zł miesięcznie. Przedłożone rachunki za energię elektryczną i paliwo gazowe wskazują na to, że opłacenie tych mediów pochłania znaczącą część dochodu skarżącej (szacunkowo jest to około [...] zł). W tej sytuacji niepodobna przyjąć, że byłaby ona w stanie uiścić wpis od skargi stanowiący niemalże równowartość całego jej dochodu. Dodatkową okolicznością uzasadniającą tezę o trudnej sytuacji materialnej M.G. jest fakt, iż comiesięcznie przeznacza ona około [...] zł na zakup niezbędnych dla jej syna lekarstw. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.