II SA/Gl 72/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2019 poz. 341 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.k.p.") skierował J.T. (dalej: "skarżący"), posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...] na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami została wydana na podstawie informacji z Komendy Wojewódzkiej Policji w K. sygnalizującej zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia skarżącego. Ponadto w toku postępowania skarżący poinformował, że choruje na cukrzycę i nadciśnienie tętnicze. Przedstawił także na tą okoliczność zaświadczenia z poradni kardiologicznej oraz gabinetu lekarza POZ, w których leczy się z związku z powyższymi schorzeniami. W związku z poczynionymi ustaleniami organ I instancji uznał, że jednostki chorobowe zdiagnozowane u skarżącego mogą ograniczać zdolność do kierowania pojazdami. Ponadto leki, które zażywa mogą obniżać lub zaburzać zdolność do prowadzenia pojazdów. Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją organu I instancji i wniósł od niej odwołanie, domagając się umorzenia postępowania. Jednak zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy zakwestionowaną odwołaniem decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium nakreśliło przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczyło treść art. 75 ust. 1 pkt 5, a także art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., akcentując, że przepisy te stanowią realizację zasady określonej w art. 3 ust. 1 u.k.p., w myśl której kierującym pojazdem może być osoba, która jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym. Kolegium przytoczyło również wybrane przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2019 r. poz. 1659, dalej w skrócie: "Rozporządzenie"), w świetle których ocena stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do zdrowotnych do kierowania pojazdami jest dokonywana m.in. pod kątem występowania u kierującego cukrzycy jako zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Według Kolegium w świetle przepisów Rozporządzenia cukrzyca stanowi przypadłość zdrowotną, która może potencjalnie wpływać na wymaganą od kierującego pojazdem zdolność panowania nad swoim zachowaniem w trakcie uczestnictwa w ruchu drogowym. Zdaniem Kolegium w rozpatrywanej sprawie zaistniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, wymagające skierowania go na badania lekarskie. Zastrzeżenie te dotyczą aspektów zdrowia, które mają wpływ na bezpieczne kierowanie pojazdami mechanicznymi i bezpieczeństwo ruchu drogowego. Zaakcentowało przy tym Kolegium związany charakter decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, a tym samym obowiązek organu wydania decyzji o określonej treści. W skardze na decyzję Kolegium skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania tj. naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez brak przesłuchania świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na podstawie których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Zarzucono również naruszenie art. 30 i art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne potraktowanie skarżącego i dyskryminację z uwagi na wiek i choroby. W uzasadnieniu skarżący zaakcentował, że sam przekazał organowi informację o tym, że choruje na cukrzycę typu II i nadciśnienie, co potem udokumentował podając nawet listę przyjmowanych lekarstw. Odniósł się również do potrącenia w dniu [...] r. kota na parkingu, akcentując, że zdarzenie to zostało przez niego natychmiast zgłoszone, przy czym świadkiem zdarzenia była córka skarżącego. Skarżący wyjaśnił przy tym, że wolno żyjące koty w sposób niekontrolowany przemieszczają się pod samochodami. Wskazał, że ze względu na jego zabiegi o przeprowadzenie kastracji i ograniczenie dokarmiania kotów zaistniał konflikt sąsiedzki. Końcowo skarżący zaakcentował, że jako emeryt nie posiada wolnych środków na przeprowadzenia badania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe rozstrzygnięcie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. o skierowaniu J.T. posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii [...] na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Materialnoprawną postawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2019 poz. 341 z późn. zm., w skrócie jak dotychczas: "u.k.p."). Zgodnie z tym przepisem Starosta (w niniejszej sprawie Prezydent Miasta, wykonujący zadania Starosty) wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jak natomiast stanowi art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W powołanych powyżej przepisach brak jest precyzyjnego wskazania, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Ustawodawca poprzestał jedynie na tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Ocenę, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia posiadają te wskazane powyżej cechy, ustawodawca pozostawił właściwemu organowi. W konsekwencji to właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy. W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organ prawidłowo ocenił, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy, co dawało podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. i skierowania go na badania lekarskie, o których mowa w tym przepisie. W realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością bezsporną jest to, że skarżący choruje na cukrzycę oraz nadciśnienie tętnicze. Schorzenia te zostały uznane przez organ I instancji za jednostki chorobowe mogące ograniczać zdolność osoby do kierowania pojazdami, bądź wręcz mogące stanowić przeciwskazanie do kierowania pojazdami. Ponadto zażywane leki wymienione przez organ I instancji mogą również obniżać lub zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów. W postępowaniu odwoławczym, w ramach którego wydano kontrolowaną obecnie decyzję, Kolegium nie ograniczyło się jedynie do oceny stanowiska organu I instancji. Kolegium bowiem dokonało ponownej oceny zabranego materiału dowodowego oraz poczyniło własne ustalenia, pokrywające się z ustaleniami organu I instancji, a sprowadzające się do istnienia u skarżącego dwóch wskazanych powyżej schorzeń. Tak poczynione ustalenia Kolegium uczyniło następnie przedmiotem rozważań w kontekście obowiązującej regulacji prawnej oraz omówionych powyżej przesłanek ustawowych wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Konkluzją tych rozważań było uznanie przez Kolegium, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, wymagające jego skierowania na badania lekarskie. Stanowisko to zdaniem Sądu zasługuje na pełną aprobatę. Ponadto słusznie Kolegium zwróciło uwagę na przepisy Rozporządzenia. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt. 8 tego rozporządzenia w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie cukrzycy, przy uwzględnieniu wyników badania poziomu glikemii. Natomiast w załączniku nr 8 do Rozporządzenia określono szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie cukrzycy. Co prawda prawodawca nie wykluczył z góry, aby osoby chore na cukrzycę zostały dopuszczone do kierowania pojazdami. Niemniej regulacja zawarta w Rozporządzeniu, dotycząca tego schorzenia wskazuje, że jest ono traktowane jako zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i wymaga wnikliwej oraz wieloaspektowej oceny stopnia jego zaawansowania. W konsekwencji stwierdzenie tego schorzenia może być podstawą poważnych zastrzeżeń uzasadniających skierowane na badanie stanu zdrowia kierowcy w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., zwłaszcza gdy towarzyszą temu inne przewlekłe schorzenia. Taka zaś sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż schorzeniem przewlekłym, bezspornie występującym u skarżącego, jest również nadciśnienie. Okolicznością nie pozbawioną znaczenia jest także wiek skarżącego, który w połączeniu ze stwierdzonymi schorzeniami może wpływać na pogorszenie się kondycji psychofizycznej skarżącego w stopniu, w którym kierowanie przez niego pojazdami zagrażać będzie bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zaakcentować jednocześnie należy, że skierowanie na badania lekarskie może nastąpić wówczas, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zgodzić się przy tym należy z Kolegium, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Omawiane tutaj badania mają bowiem na celu jedynie weryfikację powziętych przez organ wątpliwości. Skoro z prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego sprawy wynikały uzasadnione i poważne wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to w ocenie Sądu bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów art. 7, w związku z art. 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a. Uchybienie przez organy normom wynikającym z powyższych przepisów ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy organy nie ustaliły faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. Takie uchybienie organów administracji nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie. Nadto wbrew zarzutom skarżącego organy nie brały pod uwagę okoliczności, związanych ze zdarzeniem z dnia [...] r. dotyczącym potrącenia kota na parkingu. Co prawda informacja o tym zdarzeniu doprowadziła do zainicjowania postępowania, jednak to nie zdarzenie z dnia [...] r. lecz informacje o stanie zdrowia skarżącego stanowiły bowiem źródło zastrzeżeń (poważnych i uzasadnionych), stanowiących podstawę do skierowania skarżącego na badanie lekarskie. Okoliczność zaś, że to skarżący, wykazując aktywność ze swojej strony, dostarczył organom informacje dotyczące swojego stanu zdrowia, a przez to w kluczowy sposób przyczynił się do zgromadzenia materiału dowodowego, wskazującego na potrzebę skierowania skarżącego na badania lekarskie, nie mogła wpływać na odstąpienie przez organy od wydania decyzji o takim skierowaniu. Sąd nie mógł również wziąć pod uwagę zgłaszanych przez skarżącego trudności w sfinansowaniu kosztów przedmiotowych badań. Skierowanie na takie badania, wolą ustawodawcy, nie zostało w żaden sposób powiązane z sytuacją materialna osób objętych takim skierowaniem. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.