II SA/Gl 721/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Bartosz Otorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skarg J. S.-C. i A. S.-C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargi. Starosta [...], wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...] roku nr [...], w postępowaniu prowadzonym z urzędu, na podstawie m.innymi art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U. Nr 240, poz. 2027 z 2005 roku z zm.) oraz § 47 ust. 3, § 10 ust. 2, § 67 i § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454 ) utrzymał w mocy zmianę nr [...] wprowadzoną w operacie ewidencji gruntów i budynków gminy C., obręb C. w zakresie zmiany zapisu użytku gruntowego działki oznaczonej nr 3. W punkcie 2 decyzji wprowadził zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków gminy C. polegającą na wpisaniu w miejsce dotychczasowego rodzaju użytku "R III b" dla działki nr 1 użytku "Bi", a w miejsce dotychczasowego rodzaju użytku "B" dla działki nr 2 wpisano użytek "Bi". O wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji zapisu w operacie ewidencyjnym w zakresie użytków gruntowych na nieruchomości składającej się z działek nr 1; 2; 3, km. [...] zostali zawiadomieni współwłaściciele tej nieruchomości J. S. – C. i A. S. – C. W dniu [...] roku zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości ( zewnętrzne bowiem właściciele nie wpuścili pracowników organu na teren nieruchomości ) w których ustalono, że nieruchomość (działki nr: 2 i 3) jest zabudowana budynkami usługowymi i utwardzona od strony ul. B. Za budynkami usługowymi, na działce nr 3 znajduje się budynek mieszkalny. W dniu [...] r. organ sporządził wykaz zmian gruntowych wpisując dla działki nr 1 użytek "Bi" w miejsce dotychczasowego "R III b", dla działki nr 2 użytek "Bi" w miejsce "B", dla działki nr 3 pozostawiono dotychczasowy użytek "B". Organ odwołując się do dokonanych ustaleń faktycznych (oględziny) dotyczących zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości podał, że działka nr 3 zabudowana jest budynkiem mieszkalnym i nieużytkowana rolniczo, co oznacza, że należy na niej pozostawić dotychczasowy rodzaj użytku "B" – grunty zabudowane i zurbanizowane – towary mieszkaniowe. Natomiast działki 2 i 1 są zabudowane budynkami usługowymi (auto-gaz, montaż, serwis, naprawa, elektronika pojazdowa, biuro, analiza spalin) w związku z czym należało zmienić rodzaj użytku gruntowego odpowiednio z "B" i "R III B" na "Bi" dla obu działek – inne tereny zabudowane. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli J. S. – C. i A. S. – C. J. S. C. wniosła o uchylenie decyzji z powodu rażącego naruszenia terminu załatwienia sprawy i naruszenia przepisów kpa ( bez sprecyzowania na czym zarzucone naruszenie polega ). Domagała się przywrócenia oznaczenia rodzaju użytków dla spornych działek zgodnie z księga wieczystą nr [...] to jest "oznaczenia "B-R" (grunty rolne zabudowane) oraz wyjaśnienia zmiany wprowadzonej do operatu w [...] roku oznaczonej nr [...] ( w wyniku tej zmiany dla działek 2 i 3 został określony użytek "B" w miejsce użytku "B-R III b"). A. S. – C. zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów rozporządzenia z 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Także domagał się "cofnięcia" zmiany nr [...]; przywrócenia oznaczenia rodzaju użytków zgodnie z treścią zapisów w księdze wieczystej nr [...]; wyjaśnienia dlaczego od roku [...] płaci wyższy podatek od nieruchomości, dlaczego jego nieruchomość utraciła charakter rolniczy, skoro on nigdy nie występował z wnioskiem o wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie uwzględnił zarzutów odwołujących się i zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił historię zmian oznaczeń rodzaju użytków na działkach 1, 2, 3. Wskazał, że na podstawie ostatecznej decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w K. zatwierdzającej klasyfikację uzupełniającą wprowadzono w ewidencji gruntów i budynków zmianę w nieruchomości odwołujących się, polegającą na tym, iż na działkach 2 i 3 wprowadzono w miejsce dotychczasowego użytku "R III b" użytek "B/R III b", użytek na działce 1 pozostał niezmieniony ( "R III"). W [...] roku na zlecenie Starosty [...] wykonano opracowanie geodezyjne, obejmujące m.innymi przedmiotowe działki. Opracowanie to zawierało wykaz zmian gruntowych i zostało przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego pod Nr [...] r. W oparciu o to opracowanie została z urzędu dokonana aktualizacja operatu ewidencyjnego w zakresie użytków gruntowych, polegająca na wpisaniu w miejsce dotychczasowego użytku "B/R III b" na działkach 2 i 3 użytku B. – zmiana nr [...]. Ta zmiana została dokonana czynnością materialno – techniczną ( § 45 ust. 1 rozporz.), a obowiązek jej wprowadzenia z urzędu wynika z § 46 ust. 2 rozporządzenia z 2001 r. O dokonanej zmianie organ nie miał obowiązku zawiadomić odwołujących się, o czym świadczy § 49 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Natomiast zawiadomienie o zmianie zostało przesłane właściwemu organowi podatkowemu ( § 49 ust. 1 rozp.). W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte z urzędu w związku z korespondencją kierowaną od końca [...] roku przez A. S. – C. do Starosty [...] w sprawie rodzaju użytków na przedmiotowych działkach. Dalej organ odwoławczy wywiódł, że oględziny zostały przeprowadzone prawidłowo, a w ich wyniku sporządzony wykaz zmian gruntowych ( dla działek : 1 wpisano użytek "Bi", dla działki nr 2 "Bi", dla działki 3 pozostawiono dotychczasowy użytek "B"). Zarówno ta zmiana, jak i zmiana nr [...] zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego. Następnie organ przytoczył definicję "terenów mieszkaniowych", użytku "B" i "Bi" oraz "gruntu rolnego zabudowanego" zawarte w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji (...). Podkreślił, że w przypadku nie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1266 z zm.) w dalszym ciągu są to grunty rolne zabudowane. Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej lub leśnej następuje z dniem faktycznego rozpoczęcia innego użytkowania niż rolne lub leśne. W niniejszej sprawie doszło właśnie do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. W istniejącym stanie faktycznym doszło do prawidłowego zakwalifikowania spornych działek. Działki te wyczerpują definicję terenów mieszkaniowych oraz innych terenów zabudowanych. Nadto organ odwoławczy podniósł, że to dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są podstawą oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, a nie na odwrót. Także dane zawarte w tej ewidencji są podstawą wymiaru podatków, a więc i podatku od nieruchomości. W stosunku do decyzji ostatecznej dwie odrębne skargi zostały złożone przez J. S. – C. i A. S. – C. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 roku Sąd na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.) dalej ppsa połączył obie skargi do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarżąca J.S. – C. zarzuciła organowi odwoławczemu pozbawienie jej prawa do udziału w postępowaniu; nie odniesienie się do zgodności zapisów w operacie ewidencji dotyczących użytków gruntowych na działkach 1, 2, 3 ze stanem faktycznym na gruncie, bezzasadne wprowadzenie do operatu zmiany nr [...] co doprowadziło do zwiększenia podatków od nieruchomości, brak zawiadomienia o tej zmianie Wydziału Ksiąg Wieczystych oraz naruszenie art. 61 § 2 kpa. Skarżący A.S. – C. sformułował w stosunku do decyzji ostatecznej zarzuty zbliżone do zarzutów J. S. – C. Dodatkowo zarzucił brak właściwego odniesienia organu odwoławczego do sprawy wyłączenia z postępowania pierwszoinstancyjnego J.Z. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy uznał zarzuty za nieuzasadnione i podniósł, że brak zawiadomienia wydziału ksiąg wieczystych o dokonanej zmianie nie miał żadnego znaczenia co do wysokości naliczonego podatku od nieruchomości ( art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ). Postanowieniem z dnia 8 grudnia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przywrócił skarżącemu A. S. – C. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przede wszystkim z uwagi na zarzuty skarg należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu odwoławczego z dnia [...] roku dotycząca rodzaju użytków na działkach 1, 2 i 3 wydaną w następstwie ustalenia faktycznego, aktualnego stanu użytkowania, a nie stanu w roku [...], czy w latach wcześniejszych. Zarzuty skarg dotyczą natomiast co do zasady zmiany wprowadzonej do operatu ewidencji gruntów i budynków w roku [...] oznaczonej nr [...] polegającej na zmianie oznaczenia użytków gruntowych na przedmiotowej nieruchomości z gruntów rolnych zabudowanych ( symbol B-R) na tereny mieszkaniowe ( symbol B). Mimo to do zmiany nr [...] organ odwoławczy odniósł się w zaskarżonej decyzji. Wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone oględzinami w dniu [...] roku, z której to czynności został sporządzony protokół. Protokół ten obrazuje stan aktualnego użytkowania działek 1, 2 i 3. W wyniku tej czynności w dniu [...] roku sporządzono wykaz zmian gruntowych w którym w miejsce dotychczasowego rodzaju użytku "R III b" dla działki 1 wpisano użytek "Bi"; w miejsce dotychczasowego rodzaju użytku "B" dla działki nr 2 wpisano użytek "Bi", a dla działki nr 3 pozostawiono dotychczasowy rodzaj użytku "B". Skład orzekający aprobuje dokonane przez organ ustalenia faktyczne dotyczące zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości i przyjęte w następstwie tych ustaleń rodzaje użytków gruntowych, objętych wykazem zmian gruntowych z [...] roku. Konsekwencją powyższego było wydanie przez organ I instancji decyzji o wprowadzeniu dla przedmiotowych działek zmiany w zakresie użytku w sposób opisany w powołanym wykazie zmian gruntowych, która została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją. W tym miejscu należy przypomnieć, że ewidencja gruntów i budynków to aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami, budynkami, lokalami ( art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ). Starosta jest organem zobowiązanym do utrzymania operatu w stanie aktualności. Sposób prowadzenia ewidencji, jej zakładanie oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( dalej rozporządzenie ). To rozporządzenie reguluje tryb aktualizacji danych zarówno z urzędu ( § 46 ust. 2 rozporządzenia ), jak i na wniosek. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu prowadzonym z urzędu ( § 46 ust. 2 pkt 2 ), dlatego zarzut naruszenia art. 61 § 2 kpa jest bezzasadny. Powracając do kwestii aktualizacji operatu ewidencyjnego należy stwierdzić, że co do zasady następuje ona w trybie czynności materialno – technicznej. Jednakże zgodnie z § 47 ust. 3 rozporządzenia w przypadku gdy aktualizacja operatu wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. W niniejszej sprawie właśnie zaszła taka sytuacja, a wydanie decyzji zostało poprzedzone postępowaniem dowodowym ( oględziny ). Sporządzony w następstwie ustaleń faktycznych wykaz zmian gruntowych z dnia [...] roku został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a więc zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia stanowił podstawę do wprowadzenia przedmiotowych zmian. Zarzuty niezgodności z prawem w tym zakresie zaskarżonej decyzji nie zasługują więc na uwzględnienie. Odnośnie naruszenia art. 10 § 1 kpa, poprzez zaniechanie umożliwienia wypowiedzenia się stronie co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji to – zdaniem składu orzekającego – należy w tej materii podzielić stanowisko organu odwoławczego. Naruszenie takie tylko wtedy może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt 1 litera c ppsa ) gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego nie wykazano Należy natomiast stwierdzić, że zawiadomienie o zmianie ( chodzi o zmianę nr [...]) istotnie nie zostało przesłane do wydziału ksiąg wieczystych, a jedynie do organu podatkowego. Fakt ten nie miał jednak wpływu na wysokość naliczonego podatku, bowiem podstawą jego wymiaru są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ( art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ). Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 151 ppsa orzeczono, jak w sentencji. su.