II SA/Gl 722/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej PINB) decyzją nr [...] z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego w Z., własności H.B. i M.B.. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła S.B., zaskarżając ją w całości i podnosząc niezgodność inwestycji z prawem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej k.p.a.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu podano m. in., że decyzja została doręczona w dniu 18 kwietnia 2017 r., a odwołanie zostało złożone osobiście w organie w dniu 5 maja 2017 r., czyli po upływie terminu czternastu dni. Skargę na powyższe postanowienie złożyła S.B., zaskarżając je w całości. Podała, że nie jest prawdą, by odwołanie zostało złożone dopiero 5 maja 2017 r. Faktycznie zostało wysłane do organu w dniu 28 kwietnia 2017 r., na dowód czego przedłożyła kopię potwierdzenia nadania przesyłki z tej daty oraz wydruk z serwisu internetowego umożliwiającego śledzenie przesyłek. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym adnotacjach urzędowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a.). W świetle art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przedmiotowa decyzja PINB została wysłana na adres pełnomocnika S.B., czyli Z.B.. Doręczoną ją jednak nie adresatowi, ale innej osobie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wskazane jest jednak, że należy przy tej formie doręczenia zaznaczyć, czy pismo doręczono pełnoletniemu domownikowi, czy sąsiadowi, czy dozorcy domu, co odpowiada wymogom art. 43 k.p.a. Należy mieć bowiem pewność, że odbiorca nie jest np. niepełnoletnim domownikiem. Nie zaznaczono jednak właściwej opcji, co czyni niemożliwym rozpoznanie, kto faktycznie przesyłkę odebrał. Do tego wpisy imienne nie są w pełni czytelne. Tego rodzaju doręczenie nie spełnia wymagań określonych w art. 43 k.p.a. i pozostałych przepisach dotyczących doręczeń. Sąd Najwyższy w wyroku z 18 marca 2015 r., sygn. I UK 271/14, LEX nr 1682200, stwierdził, że fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba (art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a.) lub że spełnione zostały warunki określone w art. 44 k.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze). Nieskuteczne doręczenie w ogóle zatem nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W takiej sytuacji za datę doręczenia uznać należy dzień, w którym adresat faktycznie otrzymał decyzję lub się z nią zapoznał (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 9 listopada 2016 r., sygn. II SA/Gl 793/16). Wszystkie te uchybienia ww. przepisom postępowania, w tym art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd przy tym nie bada legalności decyzji pierwszoinstancyjnej, bowiem nie jest to przedmiot niniejszej sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WINB winien mieć na uwadze powyższe ustalenia. Należy również wziąć pod uwagę te dokumenty, których organ wcześniej nie mógł uwzględnić, bowiem zostały dołączone dopiero do skargi. Chodzi o potwierdzenie nadania przesyłki poleconej do PINB w dniu 28 kwietnia 2017 r. (wg skarżącej zawierającej odwołanie) oraz dane ze śledzenia przesyłek, z których wynika podobna data nadania pisma. Z całości zebranej dokumentacji należy wyciągnąć odpowiednie wnioski co do terminowości złożenia odwołania od ww. decyzji PINB. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł) Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.