II SA/Gl 725/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-03-12

Skład orzekający: sędzia WSA Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania, może zostać uwzględniony w części dotyczącej zwolnienia z opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku?
Ratio decidendi
Sąd może zmienić prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. W sytuacji, gdy postępowanie zostało już prawomocnie zakończone, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu podlega oddaleniu. Jednakże, wniosek o zwolnienie z opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może zostać uwzględniony, jeśli jego uiszczenie wiązałoby się z uszczerbkiem dla utrzymania strony.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2011 r., którym oddalono jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca domagała się zwolnienia z opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazując na trudną sytuację finansową, niskie dochody i zadłużenie. Wcześniejsze zażalenie na postanowienie sądu zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
1. Zmieniono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2011 r. w ten sposób, że zwolniono skarżącą z uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł. 2. Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2011 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a 1. zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2011 r. w ten sposób, że zwolnić skarżącą z uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł; 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 725/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła w ustawowym terminie zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II OZ 1266/11 oddalił przedmiotowe zażalenie. W związku z uprawomocnieniem się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2011 r. wezwano ponownie skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 8 lutego 2011 r. wystąpiła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia powyższej opłaty lub rozłożenia jej na raty. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2011 r. Na przesłanym do Sądu druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy R. K. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że z powodu niepłacenia rat, banki wypowiedziały jej umowy pożyczki. Skarżąca zamieszkuje samotnie utrzymując się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1405 zł. Podkreśliła, że wspomniany dochód jest przeznaczany przez nią na pokrycie bieżących kosztów utrzymania się, tj. czynszu, opłat za energię elektryczną, zakup opału oraz spłatę zaciągniętych pożyczek. Do druku wniosku dołączona została kserokopia wypowiedzenia umowy pożyczki. W obecnej chwili skarżąca jest zadłużona, brak jej pieniędzy na lekarstwa i wyżywienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując ponownie oceny stanu majątkowego wnioskodawczyni w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności oraz załączone dokumenty, zdaniem Sądu wniosek skarżącej o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy uznać należy za zasadny jedynie w części, tj. w zakresie zwolnienia z uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do chwili obecnej zachowało swą prawną moc. W myśl jednak art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona winna uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Analiza dokumentów nadesłanych przez skarżącą na tym etapie postępowania sądowego pozwala na odstąpienie od podjętego uprzednio rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Przede wszystkim trzeba wziąć pod uwagę jej obecną sytuację finansową, którą należałoby ocenić jako trudną. Zdaniem Sądu wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie jedynie w części, tj. w zakresie zwolnienia z opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł, której uiszczenie byłoby dla skarżącej nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla jej utrzymania. W pozostałym zakresie wniosek skarżącej należało oddalić, tym bardziej, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało już prawomocnie zakończone. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło