II SA/Gl 725/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr SKO.PS/41.5/269/2025/4768 w przedmiocie zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej – SKO, Kolegium) decyzją z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr SKO.PS/41.5/269/2025/4768, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm. – dalej k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania G.C. (dalej – Wnioskodawca, Skarżący), utrzymało w mocy zaskarżoną część decyzji Prezydenta Miasta C. (dalej – organ I instancji) z dnia 14 stycznia 2025 r. nr [...] przyznającą G.C. zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 246,94 zł za okres od 1 października 2024 r. do 31 października 2024 r. (wypłata zrealizowana). Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego, Prezydent Miasta C. decyzją z dnia 14 stycznia 2025 r. przyznał mu: 1) zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 246,94 zł za okres od 1 października 2024 r. do 31 października 2024 r. (wypłata zrealizowana); 2) zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 462,78 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. (wypłata zrealizowana); 3) zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej na okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 marca 2025 r. w kwocie 757,24 zł miesięcznie (wypłata będzie realizowana). Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu z dnia 31 stycznia 2025 r. Skarżący zanegował powyższą decyzję w części dotyczącej zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej za miesiąc październik 2024 r. W uzasadnieniu podniósł, że zasiłek pielęgnacyjny został mu wypłacony we wrześniu 2024 r. dwukrotnie, tj. zaległy za sierpień 2024 r. oraz bieżący. Jak stwierdził Wnioskodawca, opóźnienie w wypłacie zasiłku pielęgnacyjnego za sierpień 2024 r. spowodowane było niezastosowaniem się przez organu I instancji do przepisu prawa, który nakazywał kontynuację wypłat tego zasiłku do 30 września 2024 r. Uwarunkowane było to – jak twierdzi Skarżący - wydłużeniem z mocy prawa okresu obowiązywania decyzji przyznającej ten zasiłek. Tymczasem, jak oznajmił Skarżący, organ I instancji nakazał mu złożenie wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego jeszcze przed upływem 30 września 2024 r. To wpłynęło na wzrost jego miesięcznych dochodów, a w konsekwencji doprowadziło do przyznania zasiłku stałego w niższej kwocie. Decyzją z dnia 7 kwietnia 2025 r. Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W motywach skargi organ odwoławczy przychylił się do stanowiska wyrażonego w decyzji Prezydenta Miasta. Wyjaśnił, że wysokość zasiłku stałego jest uzależniona od dochodu osoby ubiegającej się o pomoc społeczną. Wskazał następnie, że w ramach wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód Wnioskodawcy we wrześniu 2024 r. wyniósł 761,86 zł, a ten warunkował wysokość zasiłku za październik 2024 r. Wskazano, że na wspomniany dochód składał się: zasiłek pielęgnacyjny - 215,84 zł, zasiłek pielęgnacyjny za sierpień 2024 r. wypłacony we wrześniu 2024 r. - 215,84 zł, a także dodatek mieszkaniowy - 330,18 zł. Na podstawie tych danych, jak stwierdziło Kolegium, wyliczono zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1283 z późn. zm. – dalej u.p.s.) wysokość zasiłku stałego. W skardze z dnia 2 maja 2025 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnej w Gliwicach, Wnioskodawca wyraził swoją dezaprobatę dla decyzji Kolegium, żądając jej zmiany lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W dalszej części skargi Wnioskodawca przedstawił okoliczności przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego, co – w jego ocenie - mogło być przyczyną opóźnienia wypłaty zasiłku za sierpień 2024 r. W tym zakresie wskazał, że organ I instancji zobligował go do wystąpienia w sierpniu 2024 r. z wnioskiem o zasiłek pielęgnacyjny, pomimo że ustawa z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2023 r. poz. 2768) gwarantowała prawo do niego do września 2024 r. Jak stwierdził Skarżący, przy jego niskich dochodach takie opóźnienie stanowi bardzo duże utrudnienie dla zaspokajania podstawowych potrzeb. Ponadto zwrócił uwagę, że owo niedbalstwo organu I instancji rodzi dla niego także dalsze negatywne skutki. Otóż doprowadziło ono do podwyższenia jego dochodów, a w konsekwencji do obniżenia przyznanego za październik zasiłku stałego. Taki stan rzeczy, jak podkreślił Skarżący, jest dla niego krzywdzący. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sprawy jest kontrola rozstrzygnięcia organu administracji, którym przyznano Skarżącemu zasiłek stały, w części dotyczącej jego wysokości za październik 2024 r. Zdaniem Wnioskodawcy, został on pokrzywdzony, gdyż z przyczyn przez niego niezawinionych, do dochodu za wrzesień 2024 r. został mu doliczony zasiłek pielęgnacyjny za sierpień 2024 r., co w konsekwencji przełożyło się na obniżenie kwoty zasiłku stałego za październik 2024 r. Przystępując do rozważań podnieść należy, że poza sporem jest, iż Skarżący spełnia przesłanki uzasadniające nabycie zasiłku stałego, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Natomiast zachodzi potrzeba wyjaśnienia poprawności ustalenia dochodu Wnioskodawcy we wrześniu 2024 r. i poprawności wyliczenia wysokości zasiłku stałego przyznanego mu za miesiąc październik 2024 r. Co należy rozumieć przez dochód zdefiniowane zostało w art. 8 ust. 3 u.p.s. Zgodnie z nim, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z przepisu tego wynika, że dochód ustalony za dany miesiąc warunkuje wysokość świadczenia z pomocy społecznej przyznawanego w miesiącu następnym. Zatem różnice w dochodach za poszczególne miesiące wpływają na wysokość świadczenia za miesiące po nich następujących. Co równie istotne, dochód to suma przychodów w danym miesiącu. Oznacza to, że należy wziąć pod uwagę wszystkie przysporzenia uzyskane w danym miesiącu przez osobę ubiegającą się o wsparcie z pomocy społecznej. Do dochodu nie wlicza się natomiast przysporzeń wymienionych w art. 8 ust. 4 u.p.s. Uregulowanie to nie znajduje jednak zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w katalogu w nim zawartym nie wymienia się zasiłku pielęgnacyjnego, jak również dodatku mieszkaniowego. Ponadto od wspomnianych przychodów nie są odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy, jak również nie jest pobierana składka na ubezpieczenie zdrowotne, a więc nie mogą być pomniejszone o te składniki. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że dochód Skarżącego we wrześniu 2024 r. składał się z: zasiłku pielęgnacyjnego za wrzesień 2024 r. - 215,84 zł, zasiłku pielęgnacyjnego za sierpień 2024 r. wypłaconego we wrześniu 2024 r. - 215,84 zł, a także z dodatku mieszkaniowego - 330,18 zł. Łącznie dało to kwotę 761,86 zł. Wnioskodawca nie neguje tego, że właśnie tyle wynosił jego dochód we wspominanym miesiącu. Natomiast dostrzega w opóźnieniu wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego za sierpień 2024 r. przyczyn niezawinionych przez niego, które doprowadziły do obniżenia zasiłku stałego za październik 2024 r. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że wysokość dochodu w miesiącu poprzedzającym przyznanie pomocy społecznej warunkuje jej wysokość. Dodać należy również, że organ administracji nie dysponuje instrumentami, które pozwalałyby mu wyłączyć z dochodu spóźnionych przychodów (tj. przekazanych na rachunek osoby z przekroczeniem terminu jego płatności). Dlatego też prezentowane w skardze okoliczności dotyczące przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, które miały wpłynąć na opóźnienie jego zapłaty, pozostają bez wpływu na poprawność ustalenia wysokości dochodu Skarżącego osiągniętego we wrześniu 2024 r. Konkludując stwierdzić należy, że dochód za wrzesień 2024 r. został ustalony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Mając ustalony dochód można dokonać określenia wysokości zasiłku stałego, według zasad sprecyzowanych w art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Stanowi on, że zasiłek stały ustala się w wysokości, w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 1.000 zł miesięcznie. Wskazać należy, że 130% kryterium dochodowego - do końca grudnia 2024 r. – wynosiło 1.008,80 zł (130% x 776 zł = 1.008,80 zł). Zatem zasiłek stały stanowi kwotę 246,94 zł (1.008,80 zł - 761,86 zł = 246,94 zł). W tym kontekście stwierdzić należy, że zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej za październik 2024 r. został wyliczony prawidłowo. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).